|
|
Cebula zwyczajna
Główne obszary uprawy na świecie
Cebula – odmiana czerwona
Cebula zwyczajna, cebula jadalna, czosnek cebula (Allium cepa L.) – gatunek rośliny należący do rodziny czosnkowatych. Pochodzi z Azji Środkowej. Botaniczna nazwa tej rośliny to czosnek cebula, w użyciu jest jednak głównie nazwa cebula.
[edytuj] Morfologia
- Łodyga
- Jest bardzo skrócona (tzw. piętka). Cebula wytwarza natomiast łodygę pozorną (zw. szyjką) będącą skupieniem liści.
- Liście
- Częścią jadalną cebuli są zgrubiałe pochwy liściowe (białe, fioletowe, żółte) z dolnej części rośliny i nieco mniej popularne – zielone rurkowate liście szczypioru z górnej.
- Kwiaty
- W drugim roku uprawy cebula wytwarza pędy kwiatostanowe wysokości 90-190 cm zakończone kulistymi baldachami zawierającymi 50-1000 kwiatów.
- Owoce
- Torebki zawierające zwykle 6 trójgraniastych czarnych pomarszczonych nasion (250-370 szt./g).
- Korzeń
- Cebula wytwarza wiązkowy system korzeniowy sięgający 30-40 cm.
Roślina dwuletnia rzadziej bylina. Cebula zawiera enzym LFS który ulega przekształceniu w kwasy sulfonowe po zmieszaniu z aminokwasami zawartymi w cebuli, a następnie do sulfinu etylu, który wydzielony do powietrza, podrażnia śluzówkę oczu. Dlatego płaczemy przy krojeniu cebuli.
- Wymagania
- Cebula jest rośliną klimatu umiarkowanego, optymalna temperatura kiełkowania wynosi 20°C, choć kiełkuje już przy 5°C.
- Ze względu na płytki system korzeniowy roślina wrażliwa jest na niedobór wody.
- Powinna być uprawiana w drugim roku po nawożeniu obornikiem i nie częściej niż co 3-4 lata na tym samym stanowisku.
- Najwyższy plon cebuli uzyskuje się na glebach próchniczych, lessach, madach; nie udaje się na gruntach podmokłych i kwaśnych (optymalnie 6,5-7,0 pH).
- Jest bardzo czuła na brak w glebie składników pokarmowych takich jak azot (brak wzrostu, żółknienie), fosfor (powolny wzrost), potas (brązowienie wierzchołków szczypioru).
- Odmiany uprawne
- 'Dako' – cebule duże, spłaszczone, jasnożółte; smak łagodny; średnio wczesna.
- 'Rawska' – cebule kuliste, słomkowe lub słomkowobrązowe; smak łagodny; późna.
- 'Wolska' (podobne 'Czerniakowska' , 'Kutnowska' , 'Sochaczewska' , 'Warszawska') – cebule nierówne o różnych kształtach; smak łagodny; średnio późne lub późne; dobrze się przechowują.
- 'Żytawska' – cebule średniej wielkości, spłaszczone, słomkowożółte; smak ostry; późna.
- 'Dymka' – cebule małe.
- Odmiany botaniczne
- cebula kartoflanka (Allium cepa L. var. agregatum Don.) – odmiana ta tworzy gniazda składające się z kilku, kilkunastu różnych cebulek twardych o ostrym smaku i zapachu; ma mniejsze wymagania glebowe; do spożycia przeznacza się większe cebule, do sadzenia mniejsze; rzadko wytwarza pędy kwiatostanowe.
- cebula wielopiętrowa (Allium cepa var. proliferum Targioni-Tozzetti)
|