Sola

Sola er eit ord med fleire tydingar.

Sola

Observasjonelle data
Snittavstand frå jorda	149,6·106 km
Visuell lysstyrke (V)	−26,8m
Absolutt magnitude	4,8m
Baneparametrar
Snittavstand frå senteret til Mjølkevegen	2,5·1017 km (26 000 lysår)
Galaktisk periode	2,26·108 år
Fart	217 km/s
Fysiske eigenskapar
Diameter	1,392·106 km (109 · jordas)
Flattryktheit	9·10-6
Overflateareal	6,09·1012 km² (11 900 · jordas)
Volum	1,41·1018 km³ (1 300 000 · jordas)
Masse	1,9891·1030 kg (332 950 · jordas)
Tettleik	1,408 g/cm³
Overflatetyngdekraft	273,95 m/s2 (27,9 G)
Unnsleppingsfart frå overflata	617,54 km/s
Overflatetemp.	5780 K
Temperaturen til koronaen	5 millionar K
Omtrentleg kjernetemperatur	13,6 millionar K
Luminositet (LS)	3,827·1026 W
Snitt intensitet (IS)	2,009·107 Ws/m2r
Rotasjonskarakteristikkar
Aksehelling	7,25° (til ekliptikken) 67,23° (til det galaktiske planet)
Rektasensjonen til nordpolen [1]	286,13° (19 t 4 min 31,2 s)
Deklinasjonen til nordpolen	63,87°
Rotasjonsperiode ved ekvator	25,3800 døgn (25 d 9 t 7 min 12,8 s) [2]
Rotasjonsfart ved ekvator	7174 km/t
Fotosfærisk samansetting
Hydrogen	73,46 %
Helium	24,85 %
Oksygen	0,77 %
Karbon	0,29 %
Jern	0,16 %
Neon	0,12 %
Nitrogen	0,09 %
Silisium	0,07 %
Magnesium	0,05 %
Svovel	0,04 %

Solnedgang over havet

Sola er stjerna vårt solsystem kretsar rundt. Jorda og andre himmellekamar, som planetar, asteroidar, meteoroidar, kometar og støv går i bane rundt Sola. Gjennom solstrålene er ho hovudkjelden for det meste av energien me bruker på Jorda, og mange kulturar har derfor vyrda Sola som ein guddom.

Sola brenn om lag 25 % meir lyssterkt no enn då Solsystemet var ungt. (Dette kunne fått store konsekvensar for livet på planeten vår, men takk vere små, eincella skaldyr som foraminifer, som absorberer karbondioksid når regn fører det med seg ut i havet, påverkar ikkje den auka varmestrålinga klimaet på jorda.)

SOHO-bilete av korleis koronaen til sola ser ut

Solsystemet
Sola · Merkur · Venus · Jorda · Mars · Ceres · Jupiter · Saturn · Uranus · Neptun · Pluto · Eris
planetar · dvergplanetar · månar: Månen · marsmånar · jupitermånar · saturnmånar · uranusmånar · neptunmånar · plutomånar · erismånen
smålekamar:   meteoroidar · asteroidar/asteroidemånar (asteroidebeltet) · kentaurar · TNOar (kuiperbeltet/den spreidde skiva) · kometar (Oorts sky)
Sjå òg himmellekamar, liste over lekamar i solsystemet, sorterte etter radius eller masse, samt solsystemportalen

[endre] Sjå òg

Commons har multimedia som gjeld: Sola

• Solstråling
• Solinnstråling
• Kategori:Solgudar
  Denne astronomiartikkelen er ei spire. Du kan hjelpe Nynorsk Wikipedia gjennom å utvide han.