17. mai

17. mai er den 137. dagen i den gregorianske kalenderen (138. under skotår). Det er 228 dagar att av året.

[endre] Merkedag

• Internasjonal dag mot homofobi

[endre] Nasjonaldagar og nasjonale ikkje-religiøse flaggdagar

Den nauriske grunnlovsdagen, til minne om grunnloven landet fekk i 1968.

Den norske grunnlovsdagen, feira sidan om lag 1814 til minne om at landet fekk eigen grunnlov og til støtte for norsk identitet og sjølvstende.

Dikt av Rosalía de Castro på ein gravstein i A Coruña i Galicia.

• Dagen for galisisk litteratur, feira sidan 1963 til minne om den første boka som kom ut på galisisk, Cantares Galegos av Rosalía de Castro frå 1863.

[endre] Religiøs helgedag

[endre] Namnedag

[endre] Helgendag i den katolske kyrkja

• Den heilage Paschalis Baylón
• Den heilage Madron
• Den heilage Restituta av Kartago

[endre] Hendingar

[endre] Utlandet

Anne av Danmark, måla rundt 1605.

• 1521: Edward Stafford, hertug av Buckingham, vart avretta for landssvik.
• 1590: Anne av Danmark vart krona til dronning av Skottland.
• 1642: Paul Chomedey skipa den kanadiske byen Montréal.
• 1673: Louis Joliet og Jacques Marquette byrja utforskinga av Mississippielva.
• 1775: Den amerikanske revolusjonen: Kontinentalkongressen forbaud handel med Canada.
• 1792: Børsen i New York vart skipa.
• 1809: Napoleon I av Frankrike gav ordre om annekseringa av Pavestatane til det franske imperiet.
• 1814: Okkupasjonen av Monaco gjekk frå franske hender til austerrikske.
• 1846: Adolphe Sax fekk patent på saksofonen.
• 1900: Boerkrigen: Britiske troppar kom til Mafeking.
• 1902: Arkeologen Spyridon Stais fann Antikythera-mekanismen.
• 1915: Den siste regjeringa til det britiske liberale partiet med Herbert Henry Asquith braut saman.
• 1940: Andre verdskrigen: Tyskland okkuperte den belgiske hovudstaden Brussel.
• 1943: Den amerikanske hæren gav Moore School ved University of Pennsylvania kontrakt for å utvikla ENIAC.
• 1967: Seksdagarskrigen: President Abdul Nasser av Egypt kravde at den fredsbevarande utrykningsstyrken til SN i Egypt skulle trekkja seg ut.
• 1969: Sovjetiske Venera 6 kom inn i atmosfæren til planeten Venus og sende atmosfæriske data attende før han vart knust av høgt trykk.
• 1970: Thor Heyerdahl siglder frå Marokko på papyrusbåten Ra II for å kryssa Atlanterhavet.
• 1973:Høyringa i Watergateskandalen byrjar i det amerikanske senatet og vart synte på fjernsyn.
• 1974: Politiet i Los Angeles i California blitza Den symbionesiske frigjevingshæren sitt hovudkvarter og drap seks medlemmer.
• 1974: Konflikten i Nord-Irland: Trettitre menneske mista livet av bomber i Dublin og Monaghan i Irland.
• 1983: Libanon, Israel og Sambandsstatane skreiv under på israelsk attendetrekking frå Libanon.

USS Stark.

• 1987: Krigen mellom Iran og Irak: Den amerikanske fregatten USS Stark (FFG-31) vart treft av ein rakett frå ein irakisk Mirage-jagar. Trettisju soldatar mistar livet og 21 vart skada.
• 1990: Verdas helseorganisasjon strauk homoseksualitet frå lista over sinnssjukdommar.
• 1993: Rebecca Stephens vart den første kvinna som klatrar til topps på Mount Everest.
• 1995: Jacques Chirac vart president av Frankrike etter 18 år som borgarmeister av Paris.
• 1999: Ehud Barak vart vald som statsminister i Israel.
• 2004: Homofilt giftarmål vart lovleg i Massachusetts.

[endre] Noreg

17. mai 1893 av Christian Krohg.

• 1814: Den norske grunnlova blei underskriven.
• 1829: Torgslaget i Christiania. Opplaup då kavaleri og fotjegarar vart sett inn mot allmugen på Stortorvet.
• 1885: Molde domkyrkje brann ned til grunnen etter at tårnet vart truffe av eit saluttskudd.
• 1933: Vidkun Quisling og Johan Bernhard Hjort stifta Nasjonal Samling, det fascistiske partiet i Noreg.
• 1990: Fedrelandspartiet blei stifta.

[endre] Fødde

Sjå òg Fødde den 17. mai.

Edward Jenner.

• 1628: Erkehertug Ferdinand Karl av Austerrike, regent av Tyrol og Vorderösterreich
• 1743: Seth Warner, amerikansk revolusjonsleiar
• 1749: Edward Jenner, oppfinnar av vaksine
• 1758: John St Aubyn, britisk fossilsamlar
• 1768: Caroline av Brunswick, prinsesse av Wales
• 1794: Anna Brownell Jameson, britisk forfattar
• 1821: Sebastian Kneipp, naturopat (d. 1897)
• 1836: Wilhelm Steinitz, sjakkspelar (d. 1900)
• 1842: August Thyssen, industrialist (d. 1926)
• 1844: Julius Wellhausen, tysk teolog (d. 1918)
• 1866: Erik Satie, fransk komponist (d. 1925)
• 1873: Henri Barbusse, fransk forfattar og journalist (d. 1935)
• 1879: Simon Petlyura, ukrainsk uavhengigheitskjempar (d. 1926)
• 1886: Alfonso XIII av Spania (d. 1941)
• 1897: Odd Hassel, norsk kjemikar
• 1898: Alfred Joseph Casson målar (d. 1992)
• 1900: Ruhollah Khomeini, (d. 1981)
• 1901: Werner Egk, komponist (d. 1983)
• 1904: Jean Gabin, skodespelar (d. 1976)
• 1906: Zinka Milanov, kroatisk]] sopran
• 1918: Birgit Nilsson, svensk sopran
• 1922: Antje Weisgerber, skodespelar
• 1924: Hannes Messemer, skodespelar
• 1928: Idi Amin, ugandisk general og statsleiar
• 1942: Taj Mahal, songar og gitarist
• 1944: David Kelly, britisk vitskapsmann
• 1950: Janez Drnovšek, slovensk politikar
• 1955: Bill Paxton, skodespelar
• 1956: Bob Saget, skodespelar
• 1959: Paul Di'Anno, songar
• 1962: Lise Lyng Falkenberg, dansk forfattar
• 1965: Trent Reznor, songar og låtskrivar (Nine Inch Nails)
• 1966: Qusay Hussein, sonen til Saddam Hussein (d. 2003)
• 1971: Maxima Zorreguieta Cerruti, kona til Prins Willem-Alexander av Nederland
• 1974: Andrea Corr, songar (The Corrs)
• 1975: Sasha Alexander, skodespelar frå Sambandsstatane
• 1975: Laura Voutilainen, finsk songar
• 1978: Mirjam Kristensen, norsk forfattar
• 1982: Dylan Macallistar, australsk fotballspelar

[endre] Døde

Sjå òg Døde den 17. mai.

Yoshitsune og Benkei under eit blomstrande kirsebærtre. Av Yoshitoshi Tsukioka, 1885.

• 1189: Minamoto no Yoshitsune, japansk krigsherre
• 1336: Keisar Go-Fushimi av Japan
• 1510: Sandro Botticelli, italiensk målar
• 1727: Katarina av Russland
• 1729: Samuel Clarke, engelsk filosof
• 1765: Alexis Claude Clairault, fransk matematikar
• 1829: John Jay, den første høgsterettsdommaren i USA
• 1838: Charles Maurice de Talleyrand, fransk diplomat
• 1839: Archibald Alison, skotsk forfattar
• 1875: John C. Breckinridge, vise-president av Sambanddstatane
• 1917: Charles Anthoni Johnson Brooke, leiar av Sarawak (fødd 1829)
• 1935: Paul Dukas, fransk komponist
• 1947: George William Forbes, tidlegare statsminister av New Zealand
• 1985: Abe Burrows, låtkrivar, komponist og forfattar
• 1992: Lawrence Welk, USA-amerikansk musikar
• 2000: Donald Coggan, den 101. erkebiskopen av Canterbury
• 2004: Ezzedine Salim, leiar av interimsstyret i Irak