Vasco da Gama

Vasco da Gama

Vasco da Gama (Sines, 1469 - Cochin (India), 24 december 1524) was een Portugese ontdekkingsreiziger, en de leider van de eerste expeditie van Portugal naar India.

Als jongeman leerde Vasco Da Gama astronomie en navigatie. In 1492 werd hij zeeofficier. Da Gama werd bekend doordat hij in 1497-1499 als eerste over zee van Europa naar India voer. Het grootste deel van deze route was overigens al bekend. Diogo Cão was in 1484 tot Namibië gevaren, en Bartolomeus Diaz in 1488 tot Zuid-Afrika. Diego de Covilhão had de Indische Oceaan bestudeerd, die ook aan de Arabieren bekend was. Da Gama was echter de eerste Europeaan die de route werkelijk bevoer.

Tijdens zijn reis maakte Da Gama een grote bocht door de Atlantische Oceaan om zo de windstilte en het slechte weer langs de kust van Afrika te vermijden. Tijdens deze route, die hij voor zover bekend als eerste nam, was hij op zeker moment dichter bij Zuid-Amerika dan bij Afrika. Daarna volgde hij de oostkust van Afrika noordwaarts tot aan Malindi.

In Malindi slaagde Da Gama erin een geleerde gids te krijgen, die zijn schip naar Calicut in India loodste. Daar trachtte hij handel te drijven, maar een gebrek aan handelsgoederen en tegenwerking van arabische handelaren, die daar al voet aan de grond hadden, maakten het hem moeilijk. Desondanks slaagde hij erin van de zamorin (lokale heerser) een uitnodiging tot handelsbetrekkingen te krijgen.

In 1502 maakte Da Gama een tweede reis naar India. (Dit was de derde Portugese reis naar India, want intussen had ook Pedro Álvares Cabral een expeditie geleid.) Deze reis is berucht om haar wreedheid. Langs de kust van Afrika brandschatte Da Gama diverse steden. In het bijzonder berucht is Da Gama's verovering van het schip Meri. Nadat hij het schip had veroverd en het van kostbaarheden was ontdaan, liet Da Gama het opzettelijk zinken met 300 personen aan boord, de meesten van hen pelgrims op weg naar Mekka. In Calicut ondervond hij opnieuw tegenstand, en werd een aantal van zijn mannen gedood. Da Gama bombardeerde de stad en vertrok naar het concurrerende Cochin om handel te drijven.

In 1524 werd Da Gama opnieuw naar India gezonden, waar inmiddels een Portugese kolonie was gevestigd. Hij had als opdracht de corruptie te bestrijden, maar stierf enkele maanden na aankomst in Cochin aan een ziekte. Aanvankelijk lag hij er ook begraven, tot in 1539 zijn stoffelijk overschot naar Portugal werd teruggebracht en werd herbegraven in een tombe in Vidigueira.

In Lissabon is in 1998, 500 jaar na de ontdekking van de zeeroute naar India, een brug naar hem vernoemd: de Vasco da Gamabrug.