Romaanse talen

Romaanse talen wereldwijd:

██ Frans

██ Spaans

██ Portugees

██ Italiaans

██ Roemeens

De Romaanse talen zijn een voornamelijk Zuid-Europese tak van de Indo-Europese taalfamilie. Tegenwoordig worden deze talen door emigratie en kolonisatie echter ook gesproken in veel andere delen van de wereld, met name Latijns-Amerika. Vaak wordt gezegd dat de Romaanse talen niet afstammen van het Klassiek Latijn maar van het Vulgair Latijn. Daarvoor is veel te zeggen, maar we moeten daarbij bedenken dat het onderscheid tussen Klassiek Latijn en Vulgair Latijn niet te veel moet worden verabsoluteerd en dat het Vulgair Latijn zeker geen eenheid vormde, maar eerder een grote groep dialecten. Veel kunsttalen, waaronder Esperanto, Interlingua,en Ido zijn sterk beïnvloed door de Romaanse talen.

[bewerk] Taal- en cultuurgebied in Europa

Zie Romaans Europa voor het hoofdartikel over dit onderwerp.

Romaans taalgebied in Europa.

██ Landen met een Romaanse taal als nationale taal.

██ Landen waar een Romaanse taal wordt gesproken naast een andere taal.

Het Romaanse taal- en cultuurgebied in Europa is gecentreerd rond de westelijke Middellandse Zee (Frankrijk, Italië, Portugal en Spanje). Maar ook in landen als België, Luxemburg, Roemenië, Moldavië en Zwitserland worden Romaanse talen gesproken. Deze gebieden zijn van oudsher sterk rooms-katholiek, behalve in Roemenië en Moldavië (Roemeens-orthodox). Veel van deze landen zijn ook lid van de Latijnse Unie.

[bewerk] Italo-Westelijke talen: Westelijk

[bewerk] Gallo-Iberisch

[bewerk] Gallo-Romaans

• Gallo-Rhaetisch

• • Langue d'oïl
  • Langues d'oïl
    • Waals
    • Picardisch
    • Gallo
    • Franceis/François met het Frans ("français") als standaardvorm
    • Champenois
    • Bourgondisch
    • Lotharings
    • Poitevin
    • Saintongais
    • franc-comtois
    • Normandisch
      • Jèrriais
      • Dgèrnésiais
      • Anglo-Normandisch (uitgestorven) Noot: Het Anglo-Normandisch heeft een enorme invloed uitgeoefend op het Oudengels, waardoor het moderne Engels nu een lexicon met zo'n 50% Romaanse woorden heeft. Daarmee is het de meest geromaniseerde Germaanse taal.

• • Langue d'Oc
    • Provençaals
    • Gascons
    • Languedocien (in enge zin)
    • Limousijns
    • Vivaro-alpin
    • Auvergnat
  • Francoprovençal

• Reto-Romaans
  • Friulisch
  • Ladinisch
  • Reto-Romaans

• Gallo-Italiaans
  • Piëmontisch
  • Ligurisch
    • Monegaskisch
  • Lombardisch
  • Emilio-Romagnolo
  • Venetiaans

[bewerk] Romaans-Iberisch

• West-Iberisch

• Castiliaans
  • Spaans (Castiliaans)
  • Ladino (Judeo-Spaans)
  • Extremaduriaans

• Portugees-Galicisch
  • Portugees
    • Judeo-Portugees
  • Galicisch
    • Eonaviegan
  • Fala (gesproken in het noordwestelijke gedeelte van het Spaanse Extremadura

• Asturisch-Leonees
  • Leonees
  • Asturisch
  • Mirandees

• Oost-Iberisch
  • Catalaans

• Occitaans
  • Gascons
    • Aranees
  • Limousijns
  • Auvernhat
  • Languedocien
  • Vivaro-alpin
  • Provençaals
    • Niçard

[bewerk] Pyreneese-Mozarabische groep

[bewerk] Pyreneese

• Aragonees

[bewerk] Mozarabisch

• Mozarabisch (uitgestorven in de 15e eeuw)

[bewerk] Italo-Westelijke Talen: Italo-Dalmatisch

• Italiaans
• Napolitaans
• Dalmatisch (uitgestorven)
• Istriotisch
• Siciliaans

[bewerk] Italo-Westelijke Talen: Zuidelijk

[bewerk] Corsicaans

• Corsicaans

[bewerk] Sardijns

• Sardijns
  • Sassarese
  • Gallurese
  • Campidanese
  • Logudorese

[bewerk] Oostelijk Romaanse talen: Oostelijk

• Roemeens
• Moglená-Roemeens, Meglena-Roemeens
• Aroemeens
• Istro-Roemeens

[bewerk] Vergelijking

[bewerk] Noten

1. ^ Van de Latijnse woorden, behalve ego, is de accusativus gegeven, omdat hiervan de Romaanse vormen zijn afgeleid.
2. ^ Vroeger (vóór de Tweede Wereldoorlog nog) "dece" ipv zece

[bewerk] Zie ook

• Talen van de wereld
• Dialect
• Lijst van Romaanse woorden in het Nederlands met een Germaans alternatief