in andere talen

Raad van State (Nederland)

Gebouw van de Raad van State aan de Kneuterdijk, Den Haag, dat momenteel wordt gerenoveerd en verbouwd
Gebouw van de Raad van State aan de Kneuterdijk, Den Haag, dat momenteel wordt gerenoveerd en verbouwd

De Raad van State is in Nederland het belangrijkste adviesorgaan van de regering. De Raad is in 1531 opgericht door keizer Karel V. Hij is een van de oudste regeringsorganen ter wereld.

De Raad van State bestaat, inclusief voorzitter en vicepresident, voorzitter van de Afdeling bestuursrechtspraak, staatsraden van het koninkrijk, staatsraden en staatsraden in buitengewone dienst momenteel (januari 2008) uit 56 leden. Deze worden benoemd door de Kroon (de Koningin en ministers). De Raad van State is gevestigd aan Lange Voorhout 3 in Den Haag. Het pand aan de Kneuterdijk in Den Haag wordt momenteel gerenoveerd en verbouwd. Deze werkzaamheden duren naar verwachting tot najaar 2010.

De taken van de Raad van State zijn vastgelegd in artikel 73-75 van de Nederlandse Grondwet en in de Wet op de Raad van State. De functie van de Raad van State is tweeledig:

  • het uitbrengen van adviezen over voorgestelde wetten en algemene maatregelen van bestuur (AMvB). De Raad van State kijkt hierbij vooral naar kwaliteit en uitvoerbaarheid van wetten en of de voorstellen wel in overeenstemming zijn met de grondwet, andere wetten en verdragen.
  • het rechtspreken over kwesties waarin burgers, asielzoekers en particuliere organisaties het niet eens zijn met beslissingen van de overheid, zoals verleende vergunningen.
  • De Raad van State is, wanneer er geen regent is aangewezen, regent voor een mogelijke minderjarige of ongeboren koning.
  • De Raad speelt een rol wanneer de Koning buiten staat geraakt te regeren en dan wanneer de troon vacant is en er onzekerheid over de erfopvolging bestaat.

Inhoud

[bewerk] Adviestaak

Nederlandse Politiek

Grondwet • Statuut
Nederlandse regering
Staten-Generaal
Hoge Raad
Overige Hoge Colleges van Staat
Decentrale overheden
Buitenlands beleid

De Raad is verdeeld in vier afdelingen, waarvan ieder de voorstellen van drie of vier ministeries behandelt. De afdeling legt een conceptadvies voor aan de algemene vergadering van de Raad (dit is de Volle Raad). Het advies over alle wetsvoorstellen en AMvB's wordt in deze vergadering vastgesteld. De Volle Raad vergadert onder leiding van de Vice-President (zoals de raad die titel zelf spelt) iedere woensdagmiddag. Een advies krijgt een dictum, een cijfer op de schaal van de VP:

  1. Het voorstel geeft de Raad van State geen aanleiding tot het maken van inhoudelijke opmerkingen. Hij geeft U in overweging het voorstel van wet te zenden aan de Tweede Kamer der Staten-Generaal.
  2. De Raad van State geeft U in overweging het voorstel van wet te zenden aan de Tweede Kamer der Staten-Generaal, nadat aan het vorenstaande aandacht is geschonken.
  3. De Raad van State geeft U in overweging het voorstel van wet aan de Tweede Kamer der Staten-Generaal te zenden nadat met zijn advies rekening zal zijn gehouden.
  4. De Raad van State geeft U in overweging het voorstel van wet niet te zenden aan de Tweede Kamer der Staten-Generaal dan nadat met het vorenstaande rekening zal zijn gehouden.
  5. De Raad van State heeft mitsdien bezwaar tegen het voorstel van wet en geeft U in overweging dit niet aldus aan de Tweede Kamer der Staten-Generaal te zenden.
  6. De Raad van State heeft mitsdien bezwaar tegen het voorstel van wet en geeft U in overweging dit niet te zenden aan de Tweede Kamer der Staten-Generaal.

De betekenis van de adviezen is:

  1. instemmend.
  2. geen zwaarwegende bedenkingen, slechts advies tot enige aanpassing van toelichting of regeling zelf.
  3. Idem, gradueel verschil, iets zwaarder
  4. overwegende bezwaren tegen 1 of meer onderdelen van de regeling, meestal door aanpassing van de regeling te ondervangen.
  5. fundamentele bezwaren, alleen door ingrijpende aanpassing van de regeling te ondervangen.
  6. zodanige bezwaren dat deze niet door aanpassingen van de regeling zijn te ondervangen.

Nadat de Raad advies heeft uitgebracht, wordt dit aan het desbetreffende ministerie gezonden. Het advies is op dat moment nog niet openbaar. De minister heeft dan de mogelijkheid om zijn mening over het advies te geven in het zogeheten “Nader rapport” aan de Koningin. Daarbij worden eventuele wijzigingen aangebracht. In de laatste drie gevallen dienen het wetsvoorstel en het nader rapport tevens ter toetsing te worden voorgelegd aan het Ministerie van Justitie en vervolgens ook nog opnieuw het ministerraadscircuit te doorlopen.

Daarna wordt een wetsvoorstel bij de Tweede Kamer ingediend. Het advies speelt een belangrijke rol bij de bespreking van wetsvoorstellen in het parlement.

Als het wetsvoorstel door tweede en eerste kamer is aangenomen wordt het, net als een algemene maatregel van bestuur, ondertekend door de Koningin en vervolgens bekendgemaakt. Op dat moment zijn alle stukken (wetsvoorstel of algemene maatregel van bestuur, advies van de Raad van State en Nader rapport) openbaar en voor iedereen toegankelijk. De regering kan er ook voor kiezen om een wetsvoorstel niet naar het parlement te sturen voor verdere behandeling of de algemene maatregel van bestuur niet in werking te laten treden.

De leden van de Raad van State worden staatsraad genoemd, ze worden benoemd voor het leven, wat neerkomt op een aftreden bij het bereiken van de 70-jarige leeftijd. Staatsraden zijn over het algemeen wijze lieden die hun sporen in politiek en bestuurlijk Nederland verdiend hebben, niet zelden zijn het oud-ministers of -staatssecretarissen, of oud-hoogleraren. De leden van de Afdeling bestuursrechtspraak dienen een doctoraal examen in de rechtswetenschappen te hebben afgelegd.

Naast de staatsraden werken zo'n 460 ambtenaren bij de Raad van State, die het wetgevend en rechtsprekend werk van de Raad ondersteunen. De Raad is onderverdeeld in afdelingen die geordend zijn naar de ministeries. Alle wetsontwerpen op het terrein van ruimtelijke ordening komen bijvoorbeeld bij de desbetreffende afdeling voor Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en Milieu terecht. De hogere ambtenaren worden " ambtenaren van Staat" genoemd.

[bewerk] Afdeling bestuursrechtspraak

Een andere belangrijke functie vervult de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State. De Afdeling bestuursrechtspraak is, naast de Centrale Raad van Beroep (sociale zekerheid) en het College van Beroep voor het Bedrijfsleven de hoogste rechter in bestuursrechtelijke geschillen waarop de Algemene wet bestuursrecht (Awb) van toepassing is. Bij geschillen tussen een burger en de centrale overheid kan de Afdeling rechter 'in eerste en enige aanleg' zijn. Dat geldt met name de geschillen met betrekking tot ruimtelijke ordening en milieu en een aantal bijzondere wetten, waaronder de Kieswet en een aantal onderwijswetten. In de meeste gevallen is de rechtbank in eerste aanleg bevoegd en staat hoger beroep open bij de Afdeling. Tegen een uitspraak van de Afdeling bestuursrechtspraak is geen verder beroep mogelijk.

Leden (Raden) van de Afdeling bestuursrechtspraak zijn niet per definitie juristen. Ten tijde van het schrijven dezes is er sprake van een lid zonder juridische achtergrond die wel als staatsraad zitting neemt in het college. Drs. H. Borstlap heeft een studie Politieke Wetenschappen afgerond bij de Vrije Universiteit te Amsterdam en spreekt recht zonder Meesterstitel. Voor zover bekend is de Raad van State het enige rechtsprekend orgaan in Nederland waar men zonder afgeronde rechtenstudie recht kan spreken in hoogste aanleg.

In 2008 werden beperkingen ingevoerd aan de ontvankelijkheid van klagers die overheidsbesluiten bij de Raad van State willen aanvechten: gepretendeerde belanghebbenden dienen te kunnen aangeven dat zij zelf meer doen dan enkel procederen, aldus oordeelde de Raad in drie beroepszaken van de Stichting Openbare Ruimte uit Amsterdam. Een verwijzing naar alleen de stichtings- of verenigingsstatuten is onvoldoende [1]

[bewerk] Voorzitter

De voorzitter van de Raad van State is de Koningin, de feitelijke leiding is echter in handen van de vicepresident. Deze vervult daarmee een van de belangrijkste adviseursfuncties binnen de overheid. Met de voorzitters van Eerste en Tweede Kamer behoort hij bijvoorbeeld tot de eerste adviseurs die de Koningin bij het begin van de kabinetsformatie ontvangt. De huidige vicepresident is Herman Tjeenk Willink.

Op grond van artikel 74 van de Nederlandse Grondwet heeft de vermoedelijke opvolger van de Koning (anno 2008: prins Willem-Alexander) vanaf zijn achttiende verjaardag zitting in de Raad van State. Sinds oktober 2004 heeft ook prinses Máxima zitting in de Raad. De leden van het Koninklijk Huis die in de Raad van State zitten hebben daar geen stemrecht.

[bewerk] Leden

Zie staatsraad (ambt) voor het hoofdartikel over dit onderwerp.

De Raad bestaat uit ten hoogste 28 staatsraden (de voorzitter, vicepresident en andere leden van het Koninklijk Huis die in de Raad zitting hebben niet meegerekend). De huidige staatsraden zijn:

Daarnaast zijn er twee staatsraden van het koninkrijk, die zitting hebben bij koninkrijksaangelegenheden:

Ten slotte zijn er ten hoogste 50 staatsraden in buitengewone dienst.

[bewerk] Beheer

De Raad van State wordt gerekend tot de Hoge Colleges van Staat en is in het betreffende onderdeel van de Rijksbegroting opgenomen.

[bewerk] Voetnoten

  1. ^ Adri Vermaat Raad van State rekent af met beroepsklagers in dagblad Trouw donderdag 2 oktober 2008, pag.5.

[bewerk] Zie ook:

[bewerk] Externe link

[bewerk] Bronnen, noten en/of referenties

Bronnen, noten en/of referenties:
  • De oorspronkelijke versie van deze tekst is overgenomen van Zo werkt de overheid, voorlichting van de rijksoverheid op http://www.overheid.nl/. De tekst is verder bewerkt.
 

SEO Tools system wymiany linków system wymiany linków system wymiany linków tanie kredyty gotówkowe kreatyna Plaza 3 star hotel Los Angeles krynica noclegi Sejm Tyk