Partitie (informatica)

Een partitie is een gedeelte van de harde schijf van een computer. Op een partitie staat vaak een bestandssysteem, maar een partitie kan ook als virtueel geheugen gebruikt worden.

In het jargon van Windows Vista wordt ook wel het woord volume gebruikt in plaats van partitie.

Een harde schijf bevat, nadat hij in gebruik is genomen, minimaal één partitie, en vaak meerdere. Bestaat een schijf uit slechts een partitie, dan zegt men wel dat de schijf niet gepartitioneerd is, maar geheel juist is dat niet, want ook in dat geval bevat de schijf gegevens over de partitionering.

In het verleden waren de beperkingen van het bestandssysteem reden om een harde schijf in meerdere partities in te delen, tot MS-DOS 3.x was er een limiet van 32 megabyte per (logische) schijf, en de latere uitvoeringen van FAT16 kennen een limiet van 2 gigabyte. Ook de FAT32-partities van Windows XP kennen een praktische limiet: hoewel de specificatie van FAT32 in principe meer (2 terabyte) toelaat, kan er met de formatteringsprogramma's van Windows XP geen partitie groter dan 32 gigabyte geformatteerd worden. Dit is expres ingebouwd door Microsoft om mensen te stimuleren NTFS te gebruiken. Windows XP heeft echter geen problemen om te werken met FAT32-partities die groter zijn dan 32 gigabyte.

De partitionering staat vermeld in een tabel in de allereerste sector van de harde schijf. Deze sector heet MBR of Master boot record als er een besturingssysteem Microsoft Windows is of moet zijn. Andere besturingssystemen kunnen ook een andere partitietabelsoort ondersteunen. In byte 1BE tot 1FE van een MBR-sector is ruimte voor een beschrijving van vier partities.

Een maximum van vier partities werd al gauw onvoldoende gevonden, en daarom werd de uitgebreide partitie (extended partition) ingevoerd. De gewone partities werden vanaf dat moment primaire partities genoemd. De uitgebreide partitie werd op zijn beurt opgedeeld in een onbeperkt aantal logische partities.

Men zegt vaak 'schijf' of 'harde schijf' als 'partitie' wordt bedoeld. Dit geeft wel eens verwarring als de schijf uit meer dan een partitie bestaat. Spreekt men bijvoorbeeld over 'harde schijf C:' of 'harde schijf D:', dan bedoelt men altijd een partitie van een harde schijf. Dit geldt ook als de schijf in slechts een partitie is ingedeeld.

[bewerk] Toekenning van letters

[bewerk] Windows

Besturingssystemen van Microsoft kennen letters toe aan partities. Dit is ontstaan vanuit DOS. De letters A en B zijn gereserveerd voor diskettes. De eerste primaire partitie van de eerste harde schijf krijgt dus de letter C.

Onder Windows 98 en oudere besturingssystemen worden eerst letters toegekend aan alle primaire partities en daarna pas aan de logische partities. Dat heeft tot gevolg dat de letters van de logische partities veranderen als er een schijf (met een primaire partitie) wordt toegevoegd. Onder Windows XP is het mogelijk zelf aan te geven hoe de letters worden toegekend. Onder Windows Vista is ook gebruik van de letters A en B mogelijk als er geen diskettestations zijn.

Zijn er meer partities dan er letters beschikbaar zijn, dan krijgen de resterende partities geen letter. Deze partities zijn dan met normale programmatuur niet toegankelijk. Met NTFS is het echter mogelijk een partitie als map in een andere partitie op te nemen.

[bewerk] Linux

In linux is een partitie in de naam altijd een onderverdeling van de harde schijf. Een partitie kan aan een zelfgekozen map worden aangekoppeld, behalve de partitie waarop het besturingssysteem vanaf is opgestart.

• De eerste harde schijf is apparaat /dev/hda. De eerste partitie is /dev/hda1, de tweede partitie is /dev/hda2, etc.
• De tweede harde schijf is apparaat /dev/hdb. De eerste partitie is /dev/hdb1, de tweede partitie is /dev/hdb2, etc.
• enzovoorts.