hulpmiddelenin andere talen
|
Panama (land)
De Republiek Panama (Spaans: República de Panamá) is een land in Centraal-Amerika en grenst aan Costa Rica en Colombia. Panama is vooral bekend door het Panamakanaal, dat de doorsteek mogelijk maakt tussen de Atlantische Oceaan en de Grote Oceaan. De naam Panama behoort te worden uitgesproken met de klemtoon op de laatste lettergreep.
[bewerk] GeschiedenisIn het gebied van hedendaags Panama waren verscheidene Pre-Columbiaanse beschavingen, waaronder de Coclé-cultuur. Panama was van 1502 tot 1821 een provincie van Spanje, waarna het na een korte onafhankelijkheid is ingenomen door Colombia. Toen de Colombiaanse regering zich verzette tegen de Amerikaanse wens om een doorvaart mogelijk te maken tussen de Atlantische Oceaan en de Grote Oceaan in de landengte van Centraal-Amerika, ging de Amerikaanse president Theodore Roosevelt in 1903 een Panamese onafhankelijkheidsbeweging steunen. De Amerikaanse vloot maakte het de Colombiaanse troepen onmogelijk naar Panama-stad te komen, want de weg over land, door de oerwouden, was vrijwel ontoegankelijk. De "vrijheidsstrijders" konden dus bijna ongehinderd de macht grijpen. Dit wordt wel gezien als een staaltje Amerikaanse kanonneerbootpolitiek. De bouw van het Panamakanaal - met Amerikaans kapitaal - kon daarna van start gaan. Het kanaal en de 16 kilomer brede zone eromheen werd in een verdrag "voor eeuwig" tot Amerikaans eigendom verklaard. Het land werd geplaagd door politieke instabiliteit en was feitelijk een vazalstaat van de Verenigde Staten. In 1968 greep generaal Omar Torrijos de macht, die hij behield tot hij in 1981 bij een vliegtuigongeluk om het leven kwam; de oorzaak van dat ongeluk is nooit opgehelderd. Vervolgens werd Manuel Noriega de sterke man, zonder daadwerkelijk president te worden. In 1989 werd Noriega door de VS uit het zadel gestoten tijdens Operation Just Cause, en de democratie keerde terug. Op 31 december 1999 kreeg Panama volledige soevereiniteit over het Panamakanaal. President is sinds 2004 Martín Torrijos, zoon van Omar, van de Partido Revolucionario Democrático. [bewerk] PolitiekPanama is een republiek. Aan het hoofd van het land staat de president (momenteel is dat Martín Torrijos) die voor 5 jaar gekozen wordt. Panama heeft een eenkamerparlement met 72 leden, die ook voor 5 jaar zijn gekozen. Er bestaat stemplicht voor iedere persoon boven de 18, maar er staat geen boete op niet stemmen. [bewerk] Bestuurlijke indelingPanama is opgedeeld in negen provincies en vijf Indiaanse gemeenschappen (comarca). Drie van deze gemeenschappen hebben de status van provincie. Provincies
Comarca's De met een asterisk (*) gemerkte comarcas hebben geen provinciale status. Kuna de Madugandí is een deel van de provincie Panama; Kuna de Wargandí is een deel van Darién. [bewerk] GeografiePanama is het meest zuidelijk gelegen land van Centraal-Amerika. Ten noorden van het land ligt de Caribische Zee, ten zuiden de Grote Oceaan en de Golf van Panama. Voor beide kusten een aantal eilanden, waaronder de San Blas-eilanden. Op het smalste punt tussen beide zeeën ligt het Panamakanaal, die nu de beide Amerika's scheidt. Zo ligt het westelijke deel van Panama in Noord-Amerika en het oostelijke deel in Zuid-Amerika. Staatkundig behoort geheel Panama tot Noord-Amerika (Centraal-Amerika). De kustgebieden zijn vlak, maar de binnenlanden zijn bergachtig. Met 3477 meter is de Volcan de Chiriqui het hoogste punt van het land. Panama heeft een tropisch, zeer vochtig klimaat, met een droge periode tussen januari en mei. [bewerk] Economie
Panama in reliëf (bron:NASA)
[bewerk] Zie ook
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||