Olympische Zomerspelen 2004

Spelen van de XXVIIIe Olympiade

Gehouden in Athene, Griekenland Deelnemende landen 201 Deelnemende atleten 11.099 Evenementen 301 in 28 sporten Openingsceremonie 13 augustus 2004 Sluitingsceremonie 29 augustus 2004 Officiële opening door President Kostis Stephanopoulos Atleteneed Zoï Dimoschaki (zwemmen) Jury-eed Lazaros Voreadis (basketbal) Olympische vlam Nikolaos Kaklamanakis (zeilen) Vorige Spelen 2000: Sydney (Australië) Volgende Spelen 2008: Peking (China)

De Olympische Zomerspelen van de XXVIIIe Olympiade werden in 2004 gehouden in Athene, de hoofdstad van Griekenland. Athene werd in de laatste stemmingsronde verkozen boven Buenos Aires, Kaapstad, Rome en Stockholm. Eerder waren al andere steden afgevallen. Van 17 tot 28 september werden in Athene de Paralympics gehouden.

Met het organiseren van het evenement in Athene keerden de moderne Olympische Spelen weer terug naar het land waar de moderne spelen in 1896 begonnen. Griekenland is ook het land waar in de klassieke oudheid de Olympische Spelen plaats vonden in Olympia.

In 2004 werd er voor het eerst een wereldwijde fakkeltocht gehouden met de Olympische vlam. De route liep van het antieke Olympia via alle steden die Olympische Zomerspelen georganiseerd hebben in de moderne tijd, terug naar Griekenland. Ook werden de plaatsen Peking (Olympische Zomerspelen 2008), Delhi, Caïro, Kaapstad, Rio de Janeiro, New York, Lausanne (Hoofdkwartier IOC), Geneve (Hoofdkwartier Verenigde Naties), Kiev, Istanbul, Sofia en Nicosia aangedaan.

[bewerk] Openingsceremonie

De Olympische vlam in Athene

De openingsceremonie bestaat voor een deel uit een aantal traditionele onderdelen zoals het aansteken van het olympische vuur (zie foto), het afleggen van de Olympische eed en het hijsen van de Olympische vlag. Verder is er ruimte voor het organiserende land om er een eigen draai aan te geven. Zo kan het land dat de Olympische Spelen organiseert, er een waar spektakel van maken. De nadruk lag voornamelijk op de geschiedenis van de Olympische Spelen. Natuurlijk werd er ruim aandacht besteed aan het feit dat de Olympische Spelen ooit in Griekenland zijn begonnen.

Tijdens de binnenkomst van de deelnemers werd de muziek verzorgd door de Nederlandse DJ Tiësto. Ook de IJslandse zangeres Björk trad op tijdens de ceremonie.

Er waren door een record aantal van 202 landen en gebieden atleten afgevaardigd naar Athene. De enige drie onafhankelijke landen die niet deelnamen, waren de Marshalleilanden, Tuvalu en Vaticaanstad.

[bewerk] Hoogtepunten

• Hicham El Guerrouj (Marokko) weet de prestatie van looplegende Paavo Nurmi te evenaren. Nurmi wist tijdens de Spelen van 1924 voor het laatst zowel de 1500 en 5000 meter te winnen. El Guerrouj weet in een zeer spannende race de 1500 meter op zijn naam te schrijven. De winst op de 5000 meter komt na een indrukwekkende inhaalrace, hij weet de Olympische kampioen op de 10.000 meter, Kenenisa Bekele net te verslaan.
• De Turkse gewichthefster Nurcan Taylan weet als eerste vrouw een gouden medaille te winnen voor Turkije. Zij doet dit door meer dan twee keer haar eigen lichaamsgewicht te stoten.
• Het Amerikaanse dames 4x200 meter zwemteam weten met een tijd van 7:53.42 het 17 jaar oude wereldrecord uit de boeken te zwemmen. Het vorige record stond sinds 1987 op naam van de zwemsters uit de DDR.
• Bij het basketbal wordt Amerika verrassend in de halve finale verslagen door de latere winnaar Argentinië.
• Het turntoernooi wordt ontsierd door twee schandalen. De Zuidkoreaan Tae Young Yang mist door een fout van de jury het goud in de individuele meerkamp. Een in de ogen van het publiek te lage score voor Aleksej Nemov leidt tot langdurige protesten.
• Birgit Fischer (Duitsland, Kanoën) wint een gouden medaille bij de K-4 en zilver bij de K-2. Daarmee wordt zij de eerste vrouw in de Olympische historie die gouden medailles wist te winnen tijdens zes verschillende spelen en de eerste persoon die minstens twee medailles won bij vijf verschillende spelen.
• Kiribati neemt voor het eerst deel aan de Olympische spelen
• De marathon werd volgens het "originele" parcours gelopen namelijk van Marathon naar Athene. Tijdens de race werd koploper Vanderlei de Lima door een toeschouwer de weg belemmerd, waardoor hij uiteindelijk als derde eindigde.

[bewerk] Nederlandse prestaties

Zie Nederland op de Olympische Zomerspelen 2004 voor het hoofdartikel over dit onderwerp.

Zie ook Lijst van Nederlandse deelnemers aan de Zomerspelen van 2004

• Het succes van de vorige Spelen in Sydney van twaalf gouden medailles wordt niet overtroffen, toch mag Nederland niet klagen met vier gouden medailles.
• Leontien Zijlaard-van Moorsel komt ten val tijdens de wegwedstrijd en het lijkt erop dat zij niet in staat is haar drie gouden en een zilveren medailles te verdedigen. Zij herstelt echter tijdig en wint de individuele tijdrit, en eindigt als derde op de achtervolging op de baan.
• Als slotzwemmer op de 4x100 meter vrije slag loodst Pieter van den Hoogenband het Nederlandse estafetteteam van een vierde plaats naar een verdienstelijke tweede plek. De volgende dag ligt hij bij de 200 meter vrij lang aan de leiding, maar wordt hij op het laatste stuk ingehaald door Ian Thorpe. Op de 100 meter vrij ligt hij vijfde bij het keerpunt, maar weet hij uiteindelijk toch te winnen met slechts tien centimeter verschil.
• Tegen de verwachting in weet amazone Anky van Grunsven haar Olympische dressuurtitel, gewonnen bij de Spelen van Sydney met haar paard Bonfire, te prolongeren met haar nieuwe paard Salinero.
• Zowel het mannen- als het vrouwenhockeyteam kan de favorietenrol in de finale niet waarmaken, en beide ploegen moeten uiteindelijk genoegen nemen met het zilver.
• Inge de Bruijn voegt een gouden, een zilveren en twee bronzen toe aan haar gouden oogst van vier jaar eerder (driemaal goud en eenmaal zilver).

[bewerk] Nederlandse medailles

Medaille	Winnaar	Onderdeel
Goud (4)	Inge de Bruijn	zwemmen, 50 m. vrij
	Anky van Grunsven	paardensport, dressuur
	Leontien Zijlaard-v. Moorsel	wielrennen, tijdrijden
	Pieter van den Hoogenband	zwemmen, 100 m. vrij
Zilver (9)	Heren hockeyteam	hockey
	Vrouwen hockeyteam	hockey
	Theo Bos	wielrennen, sprint
	Mia Audina	badminton
	Edith Bosch	judo, tot 70 kilo
	Holland acht mannen	roeien
	Inge de Bruijn	zwemmen, 100 m. vrij
	Pieter van den Hoogenband	zwemmen, 200 m. vrij
	Estafette heren	zwemmen, 4x100 m. vrij
Brons (9)	Leontien Zijlaard-v. Moorsel	wielrennen, achtervolging
	Dennis van der Geest	judo, + 100 kilo
	Deborah Gravenstijn	judo, tot 57 kilo
	Mark Huizinga	judo, tot 90 kilo
	Bart Brentjens	Wielrennen, Mountainbike
	Kirsten van der Kolk, Marit van Eupen	roeien, dubbel-twee
	Holland acht vrouwen	roeien
	Inge de Bruijn	zwemmen, 100 m. vlinderslag
	Estafette dames	zwemmen, 4x100 m. vrij

[bewerk] Belgische prestaties

Zie België op de Olympische Zomerspelen 2004 voor het hoofdartikel over dit onderwerp.

België won in Athene drie medailles. Tennisster Justine Henin won goud in het damesenkelspel. Wielrenner Axel Merckx (individuele wegwedstrijd) en judoka Ilse Heylen (tot 52 kg) wonnen beiden brons.

[bewerk] Belgische medailles

Medaille	Winnaar	Onderdeel
Goud (1)	Justine Henin	tennis, damesenkelspel
Brons (2)	Axel Merckx	wielrennen, individuele wegwedstrijd mannen
	Ilse Heylen	judo, dames tot 52 kg

[bewerk] Disciplines

Tijdens de Olympische Zomerspelen van 2004 werd er gesport in 37 disciplines binnen in totaal 28 sporten:

[bewerk] Medaillespiegel

Er werden 929 medailles uitgereikt. Het IOC stelt officieel geen medailleklassement op, maar geeft desondanks een medailletabel ter informatie. In het klassement wordt eerst gekeken naar het aantal gouden medailles, vervolgens de zilveren medailles en tot slot de bronzen medailles.

In de volgende tabel staat de top-10 en het Belgische en Nederlandse resultaat. Het grootste aantal medailles in elke categorie is vetgedrukt.

Zie de medaillespiegel van de Olympische Zomerspelen 2004 voor de volledige weergave.

Plaats	Land	NOC	Goud	Zilver	Brons	Totaal
1	Verenigde Staten	USA	36	39	27	102
2	China	CHN	32	17	14	63
3	Rusland	RUS	27	27	38	92
4	Australië	AUS	17	16	16	49
5	Japan	JPN	16	9	12	37
6	Duitsland	GER	13	16	20	49
7	Frankrijk	FRA	11	9	13	33
8	Italië	ITA	10	11	11	32
9	Zuid-Korea	KOR	9	12	9	30
10	Groot-Brittannië	GBR	9	9	12	30
18	Nederland	NED	4	9	9	22
51	België	BEL	1	0	2	3

[bewerk] Deelnemende landen

Deelnemende landen. Blauw: debuterend land. Groen: al eerder deelgenomen.

Alle Nationale Olympische Comités namen deel aan deze Spelen, net als in 1996. Er waren sinds 2000 twee nieuwe leden bijgekomen: Kiribati en Oost-Timor, wat een totaal maakte van 201. Servië en Montenegro deed mee onder zijn nieuwe naam, in 2000 heette het land nog Joegoslavië. Afghanistan was het enige terugkerende land, nadat het in 2000 niet had deelgenomen aan de Olympische Spelen in Sydney, Australië

Het getal achter het land geeft aan hoeveel sporters namens dat land meededen.