Moslimbroederschap

Icon Logo van de Muslim Brotherhood / Moslim Broederschap.

De Moslimbroederschap, Moslim Broeders of Moslimse Broeders (Arabisch: الإخوان المسلمون al-ichwan al-moeslimoen, dat voluit "Het Genootschap van de Moslim Broeders" betekent, of eenvoudig الإخوان al-ichhwān, "Het Broederschap") is de naam van een wereldwijde Islamistische beweging waartoe verschillende islamitische en politieke organisaties en partijen in het Midden-Oosten gerekend worden, alle toegewijd aan het motto: "God is ons doel. De Profeet is onze leider. De Koran is onze wet. De strijd is onze manier. Voor God sterven is onze hoogste verwachting." De eerste en belangrijkste Moslimbroederschap werd gesticht in Egypte in 1928.

Volgens het handvest op haar website streeft de Moslimbroederschap ernaar om een in haar ogen rechtvaardig Islamitisch Rijk en Kalifaat te stichten dat de hele islamitische wereld omspant, met het plan om stapsgewijs de islamisering van in meerderheid islamitische naties na te streven met alle wettelijke middelen die daartoe ter beschikking staan. Volgens critici staat de Moslimbroederschap aan de basis van de politieke Islam en misschien wel alle hedendaagse terroristische organisaties van islamitische signatuur. Echter, de beweging zelf heeft over de gehele wereld, behalve op enkele plaatsen zoals Israël en de door Israël bezette gebieden, geweld (officieel) afgezworen voor het bereiken van haar doelen en politieke middelen daarvoor in de plaats gesteld. Deze opstelling zorgt binnen de gelederen soms voor onenigheid en de afsplitsing van radicale groepen zoals de Al-Gama'a al-Islamiyya ("De islamitische groep") en Takfir wal Hijra ("Excommunicatie en migratie"), beide aangemerkt door de EU als terroristische organisaties.^[1] Osama bin Laden werd tijdens zijn studie aan de universiteit geïnspireerd door verschillende docenten met sterke banden met de Moslimbroederschap, maar wees hun geweldloze methoden af. Onder hen bevond zich Mohammed Qutb, een Egyptenaar, wiens broer Said Qutb voor de Moslimbroederschap het boek Mijlpalen heeft geschreven dat geldt als één van haar belangrijkste verhandelingen over de anti-koloniale jihad (strijd) en tevens belangrijke inspiratiebron voor islamitisch-fundamentalistische terreur-organisaties als al-Qaida. Als zodanig dient de Moslimbroederschap zelfs als dé inspiratiebron van organisaties als al-Qaida gezien worden.

De huidige leider is Mohammed Mahdi Akef.

[bewerk] Organisatie

Uit transcripts^[2] valt de volgende hiërarchische organisatiestructuur af te leiden:

• De Algemene Vergadering is het hoogste orgaan van de Ikhwans (Strijdbare moslims) afstammend van de Ikhwan bases, iedere Usra kiest een of twee afgevaardigden afhankelijk van hun grootte.
• De Shura Raad heeft de taken van planning, ontwikkeling van algemene regels en programma's om de doelen van de Groep (MB) te bereiken, haar resoluties zijn bindend voor de Groep en alleen de Algemene Vergadering kan deze tegenhouden of wijzigen en de Shura Raad kan op haar beurt weer de resoluties van de Executieve Raad tegenhouden of wijzigen. Ze volgt de implementatie van de regels en programma's van de Groep, leidt de Executieve Raad en vormt speciale afdelingen om haar daarin bij te staan (O.a. de landelijke afdelingen).
• Executieve Raad (Leidinggevende raad en kantoor) met als leider de Algemene Masul en zijn leden, beide aangesteld door de Shura Raad, geeft uitvoering en leiding aan de activiteiten van de Algemene Organisatie. Het verstrekt periodiek rapportage aan de Shura Raad omtrent zijn werk en de activiteiten van de landelijke en algemene afdelingen. Het verdeeld zijn taken over de onderliggende afdelingen conform de interne regelgeving.

De (Algemene) Executieve Raad heeft de volgende divisies (niet compleet): - Uitvoerend Comité - Afdeling Organisatie - Algemeen Secretariaat - Politieke Afdeling - Zusters-Organisatie (Moslim Zusters)

In ieder land is een MB-afdeling met een Masul (leider) aangesteld door de Executieve Raad met essentieel dezelfde afdelingsopbouw als de Algemene Executieve Raad heeft. Tot de taken van iedere afdeling hoort o.a. fondswerving, ledenwerving, infiltratie in en overname van andere moslim-organisaties ter eenwording van de oemma om de uitvoering van de algemene doelstellingen van de MB te bereiken.

Het algemene politieke doel en de bijbehorende strategie voor Europa is ontdekt door de Zwitserse Geheime dienst in 2001 in Geneve met als naam "The Project"^[3], een ander plan voor Noord Amerika is gevonden in 2005 en heet "General Strategic Goal for the Group in North America"^[4], een evaluatie van dit Memorandum is gemaakt voor het US-Congres en voor het Pentagon ^[5]. Het politieke doel wordt hierin door de MB strategen omschreven als "Civilisation Jihad" inhoudend Islamisering van het Westen en (geleidelijke) invoering van de Sharia gebruikmakend van de zwakheden (wetten, instituties, media, etc.) van de Westerse Democratieën.

Een citaat uit het document "General Strategic Goal for the Group in North America"^[6] maakt de doelstellingen van de MB duidelijk: "The process of settlement is a "Civilization-Jihadist Process" with all the word means. The Ikhwan must understand that their work in America is a kind of grand Jihad in eliminating and destroying the Western civilization from within and "sabotaging" its miserable house by their hands and the hands of the believers so that it is eliminated and God's religion is made victorious over all other religions."

De invloed van de Moslim Broederschap in Nederland is groeiend en voornamelijk ideologisch van aard door verspreiding van hun boekwerken en traktaten alsmede door infiltraties in Islamitische organisaties maar met name ook in onderwijs en tal van civiele organisaties waarbij ze claimen alle moslims te vertegenwoordigen^[7], de actieve leden houden hun banden met de MB geheim^[8].

[bewerk] Algemeen actieplan van de MB

Het algemene doelen en actieplan voor de middellange termijn zoals opgesteld en goedgekeurd door het Executieve kantoor en goedgekeurd door de Shura-raad, geformuleerd in een 5-jaarsplan, zoals afgeleid uit transcripten^[9]:

Hoofd actiedoelen:

• Versterking van de interne structuur
• Administratieve discipline
• Werving, verspreiding en grondvesting van de Dawa'a
• Versterken van het organisatiewerk
• Versterken van de politieke werkfronten (b.v. in politieke organisaties)

Secundaire actiedoelen:

• Financiën and Investeringen (Zo controleert de MB de al-Taqwa bank, opgericht in Nassau-Bahama's, met vestigingen in meer dan dertig landen)^[10]
• Buitenlandse relaties
• Heropleving vrouwen activiteiten (Moslim Zusters/Muslim Sisters)
• Politieke bewustwording van de leden van de Groep
• Beveiliging van de Groep (Evnt. monitoring ontdekken en in geval, hoe ze deze kwijt kunnen raken)
• Speciale activiteiten (Dit houdt in Militair werk^[11])
• Media (beïnvloeding van en infiltratie in de media)
• Gebruik maken van menselijk potenties (b.v. infiltratie op gebieden als educatie, bestuursorganen en organisaties)

[bewerk] Egypte

De onderwijzer Hassan al-Banna stichtte in maart 1928 op verzoek van enkele arbeiders een maatschappelijke, islamitische welzijnsorganisatie . Al-Banna was op dat moment onderwijzer in de stad Ismaillijja. Deze stad lag in de Britse zone rondom het Suezkanaal. De Britten hielden de economie van het gebied stevig in hun greep maar bekommerden zich nauwelijks om de leefomstandigheden van de Arabieren, die zij, getuige de bordjes #000000s only, ook nog eens als minderwaardig beschouwden.

Naast bestudering van de islam was onderwijs voor alle inwoners van Egypte het belangrijkste doel. Daarnaast werd de Voortrekkers opgericht, een soort padvindersbeweging. Later werden ziekenhuizen en klinieken gebouwd. Arbeiders kregen voorlichting en de organisatie stelde werkomstandigheden aan de kaak. Toen al-Banna in 1949 stierf waren er 2000 afdelingen en naar schatting één miljoen aanhangers.

In 1943, in de Tweede Wereldoorlog ontstond het zogenaamde Geheim Apparaat, een clandestiene afdeling van de Broederschap, die zich later afscheidde. Dit Geheim Apparaat begon terroristische aanslagen te plegen. In 1948, tijdens de Arabisch-Israëlische Oorlog van 1948, werden diverse aanslagen gepleegd op overheidsdienaren evenals aanslagen in de joodse wijk van Caïro. De dood van premier Mohammed al-Noeqrasji was voor de regering de definitieve reden om de Broederschap te verbieden. Al-Banna en de rest van de Broederschap ontkenden iets met de dood te maken te hebben en veroordeelden de aanslag.

Al-Banna werd op 12 februari 1949 neergeschoten.

In 1950 begon de Broederschap zich opnieuw te hergroeperen en koos Hasan Ismail al-Hoedabi als nieuwe leider. Al-Banna had zijn organisatie echter altijd strak geleid zonder tegenstand te dulden en het was dan ook niet verwonderlijk dat de organisatie in chaos uiteenviel.

Inmiddels werd Egypte geregeerd door Gamal Abdel Nasser die het (Arabisch) nationalisme tot belangrijkste politiek had verheven. Alles, ook de religie, moest ondergeschikt worden gemaakt aan de doelen van de natiestaat. Dit botste met de idealen van de Broeders, die de religie boven de staat wilden stellen. Nasser werd op 26 oktober 1954 neergeschoten door een lid van het Geheim Apparaat, maar overleefde de aanslag.

Deze aanslag was de directe aanleiding om de organisatie definitief te verbieden. Duizenden leden werden opgepakt en meestal zonder proces jarenlang gevangengezet. Eén van die gevangenen was Said Qutb, een schrijver. Qutb had enige jaren in de Verenigde Staten gestudeerd en had daar een afkeer ontwikkeld voor de seculiere, in zijn ogen decadente, westerse maatschappij. Mede gebaseerd op werk van de Pakistaanse Aboel Ala Mawdoedi ontwikkelde hij een zeer radicale leer in de gevangenis. Deze leer wordt wel gezien als de basis van het soennitische moslimfundamentalisme.

Qutb en vele anderen werden begin jaren '60 vrijgelaten. Qutb gaf toen zijn belangrijkste werk Mijlpalen uit waarin hij zijn ideologie uiteenzette. In 1965 werd Qutb en vele andere broeders opgepakt op verdenken van het beramen van een revolutie en in 1966 werd hij terechtgesteld.

Na de dood van Qutb was de Moslimbroederschap verdeeld: sommigen wilden zijn leer volgen maar de meesten streefden minder radicale hervormingen na. In 1976 mocht hun blad weer verschijnen en eind jaren zeventig werden zij als islamitische organisatie weer toegestaan. Als politieke partij waren zij lange tijd verboden, aangezien de Egyptische wetgeving politieke partijen op basis van religie verbood. Van 1999 tot 2005 waren er vijftien 'onafhankelijke' parlementsleden die banden met de Broederschap onderhielden en daarmee de grootste oppositiepartij' vormden.

Bij de parlementsverkiezingen in Egypte van november en december 2005 was de Broederschap nog steeds illegaal, maar leden konden zich wel onafhankelijk kandidaat stellen voor deze verkiezingen. Op deze manier behaalde de Broederschap 88 zetels - 20% van het totaal - en vormt daarmee nu het grootste en belangrijkste oppositionele blok in het Egyptische parlement, tegenover de autoritaire regeringspartij NDP. Tijdens de verkiezingen vonden in sommige plaatsen rellen plaats omdat kiezers het idee hadden dat er gefraudeerd werd ten koste van de Moslimbroederschap.

Als maatschappelijke organisatie verricht de Broederschap nog altijd veel werk in Egypte.

[bewerk] Syrië

Het Egyptische voorbeeld van de Moslimbroeders waaierde in de jaren '30 van vorige eeuw uit naar Syrië. De beweging werd nog versterkt door de kortstondige federatie van Egypte en Syrië eind jaren '50. Na de machtsovername van de Ba'athpartij, werden de Moslimbroeders dé oppositiemacht. Gaandeweg werd geweld een van de wapens van het broederschap, met onder andere een aanval op een militaire school in Aleppo in 1979. Het kwam tot een climax in 1982 toen het Syrische leger in Hama een bloedbad aanrichtte onder de moslimbroeders. Hierna gingen de Moslimbroeders over tot een minder militante vorm van oppositie voeren. Onder Bashir al-Assad kwam er sinds 2000 meer openheid.

[bewerk] Referenties

[bewerk] Bronnen

• Karen Armstrong. De strijd om God. Een geschiedenis van het fundamentalisme ISBN 9023417615

[bewerk] Externe link

• (en) Officiële website