Moord op president Kennedy

Er wordt getwijfeld aan de feitelijke juistheid van een of meer onderdelen van dit artikel.

Raadpleeg de bijbehorende overlegpagina voor meer informatie, en pas na controle desgewenst het artikel aan.

John F. Kennedy in de limousine te Dallas in Texas op 22 november 1963.

De moord op president John F. Kennedy, de vijfendertigste president van de Verenigde Staten, vond op 22 november 1963 plaats te Dallas in de Amerikaanse staat Texas om 12:30 CST (18:30 UTC). Kennedy werd dodelijk gewond door geweerschoten toen hij in een open limousine over Dealey Plaza gereden werd. Zijn rijtour was onderdeel van een publieksreis door Texas, mede georganiseerd met het oog op zijn eventuele herverkiezing in 1964.

Kennedy was de vierde Amerikaanse president die vermoord werd, en de achtste die tijdens de uitoefening van zijn ambt overleed. Twee officiële onderzoeken leidden tot de conclusie dat Lee Harvey Oswald, werkzaam in het Schoolboekenmagazijn op Dealey Plaza, de moordenaar was. Volgens het onderzoek van de Commissie-Warren handelde Oswald alleen, volgens het onderzoek van de Enquetecommissie van het Huis van Afgevaardigden was er ten minste nog één andere schutter. De moord op Kennedy is nog altijd onderwerp van speculatie en heeft stof geleverd tot vele samenzweringstheorieën.

De van de moord verdachte Lee Harvey Oswald werd enige dagen later neergeschoten door nachtclubeigenaar Jack Ruby.

Inhoud

[bewerk] De moord

Dealey Plaza met annotatie

Om 12:30 PM CST (18:30 UTC) reed de limousine met Kennedy richting het magazijn en draaide toen langzaam 120 graden naar het magazijn toe. De afstand bedroeg 20 meter. Toen de limousine het magazijn was gepasseerd werden er gedurende 6 tot 9 seconden schoten op John F. Kennedy gelost. De snelheid van de auto was 20 km/h en liep terug tot 15 km/h.

De Commissie-Warren concludeerde dat één persoon drie schoten had gelost en dat een van de drie de limousine had gemist. Één kogel trof Kennedy en veroorzaakte ook de verwondingen van gouverneur John B. Connally, die voor Kennedy zat. Het tweede schot dat doel trof, veroorzaakte de fatale hoofdwond van Kennedy. Een officieel onderzoek door de "House Select Committee on Assassinations" concludeerde tussen 1976 en 1979 dat er vier kogels afgeschoten waren en dat er waarschijnlijk nog anderen bij betrokken waren. Deze conclusie is echter omstreden, omdat zij gebaseerd is op geluidsmateriaal waarvan de relevantie inmiddels betwijfeld wordt.

Om 13:00 CST (19:00 UTC) werd John F. Kennedy overleden verklaard, maar het was eigenlijk al meteen duidelijk dat hij ter plekke op Dealey Plaza was overleden. Rond 14:00 CST (20:00 UTC) werd JFK in zijn doodskist geplaatst en vervolgens aan boord van de Air Force One gebracht.

Om 14:38 CST (20:38 UTC) werd vicepresident Lyndon Johnson in de Air Force One ingezworen als president van de Verenigde Staten.

De autopsie vond pas plaats nadat de Air Force One in Washington D.C. geland was. Na de autopsie werd Kennedy's lichaam klaargemaakt voor de begrafenis en overgebracht naar het Witte Huis, waar het 24 uur in de oostelijke kamer geplaatst stond, en werd de volgende dag begraven. Vertegenwoordigers van meer dan 90 landen, waaronder de Sovjet-Unie, waren bij de begrafenis aanwezig.

[bewerk] Lee Harvey Oswald

Lee Harvey Oswald werd in eerste instantie aangehouden (om 14:35 CST of 20:35 UTC) omdat hij leek te voldoen aan de beschrijvingen van de dader van de moord op de politieagent J.D. Tippit. Pas later werd hij ook over de moord op Kennedy ondervraagd, nadat journalisten hem hadden verteld dat hij daarvan verdacht werd. Een officiële beschuldiging of voorgeleiding aan de rechter werd hem niet vergund: op 24 november 1963, om 11:21 CST (17:21 UTC), werd Lee Harvey Oswald in het politiebureau van Dallas door nachtclubeigenaar Jack Ruby neergeschoten. Dit gebeurde pal voor de draaiende televisiecamera's, die zijn overbrenging naar de regionale gevangenis zouden vastleggen. Hoe de gewapende Jack Ruby precies het politiebureau was binnengekomen is nog steeds onderwerp van debat. Sommigen beweren dat Ruby via de garage-ingang binnenkwam, maar anderen zeggen weer dat dit niet mogelijk was, aangezien de ingang door twee politieagenten bewaakt werd.

Op het internet is een foto uit een archief opgedoken, waarop Jack Ruby onverwachts opduikt bij het Parklandziekenhuis, vlak nadat president Kennedy daar gewond was binnengebracht. Een familielid van Ruby heeft bevestigd dat het inderdaad Jack was die geheel rechts in het beeldveld net wegloopt. Het staat verder vast dat Jack Ruby op opnames voorkomt in het politiebureau en tijdens persconferenties. Niet alleen duikt Ruby op in de kelder (tijdens de moord op Oswald) en tijdens filmopnamen binnen het politiebureau, nu blijkt hij ook te zien te zijn voor het Parklandziekenhuis. Jack Ruby was er overigens de man naar om overal op te duiken waar iets belangrijks gebeurde. Bij politie èn pers in Dallas was hij kind aan huis; velen van hen kende hij door hun bezoeken aan zijn nachtclub.

[bewerk] Film

In 1966 en 1967 begon procureur Jim Garrison van New Orleans een onderzoek naar de moord op president Kennedy, dat resulteerde in de berechting en vrijspraak van Clay Shaw. Deze rechtszaak had als basis een complot, waarin zowel voormalige Cubanen als de CIA een belangrijke rol in de moord op Kennedy speelden. De zaak van Garrison werd later door Oliver Stone verfilmd onder de titel JFK en geeft een mogelijke versie van de aanslag en het onderzoek. Zowel de persoon van Garrison als de visie van Stone zijn omstreden; echter geldt dit thans evenzeer voor het eerste officiële onderzoek onder leiding van opperrechter Earl Warren, aan de resultaten waarvan inmiddels nog maar door een minderheid van de Amerikanen geloof wordt gehecht.