Liechtenstein

Fürstentum Liechtenstein
(Details) (Details)
Basisgegevens
Officiële landstaal:	Duits
Hoofdstad:	Vaduz
Regeringsvorm:	Constitutionele monarchie (Vorstendom)
Staatshoofd:	Vorst Hans-Adam II
Regeringsleider:	premier Otmar Hasler
Religie:	80% Rooms-Katholiek, 7% Protestants
Oppervlakte:	160 km² [1] (-% water)
Inwoners:	33.307 (2000[2]), 34.498 (2008[3]) (215,6/km² (2008))
Overige
Volkslied:	Oben am jungen Rhein (dezelfde melodie als God Save the Queen)
Munteenheid:	Zwitserse frank (CHF)
UTC:	+1 (zomer +2)
Nationale feestdag:	15 augustus
Web | Code | Tel.	.li | LIE | 423
Topografie
___   Landen & Volken

Het Vorstendom Liechtenstein (Duits: Fürstentum Liechtenstein, Alemannisch: Förschtatum Liachtaschta) is een dwergstaat zonder kust in het midden van Europa. Het wordt begrensd door Zwitserland in het westen en Oostenrijk in het oosten. Het bergachtige land is een wintersportoord en tevens een belastingparadijs. Net als Zwitserland is Liechtenstein geen lid van de Europese Unie.

[bewerk] Geschiedenis

Zie Geschiedenis van Liechtenstein voor het hoofdartikel over dit onderwerp.

In 1699 kocht de Boheemse vorst Johan Adam Andreas van Liechtenstein de heerlijkheid Schellenberg en in 1712 de heerlijkheid Vaduz van de graven van Hohenems. Ook kreeg hij voor een lening van 250.000 gulden in 1707 een zetel op de vorstenbank van de Zwabische Kreits. Op 23 januari 1719 verenigde keizer Karel VI de heerlijkheden Vaduz en Schellenberg tot een vorstendom, genaamd Liechtenstein. Tenslotte kreeg het nieuwe vorstendom in 1723 een zetel en een stem in de Rijksdag.

Op 12 juli 1806 was Liechtenstein één van de ondertekenaars van de Rijnbondakte, waardoor het vorstendom zich los maakte van het Heilige Roomse Rijk en soeverein werd.

Het Congres van Wenen stelde in 1815 vast dat het vorstendom deel ging uitmaken van de Duitse Bond. Deze situatie duurde tot de opheffing van de Duitse Bond in 1866.

Tot het einde van de Eerste Wereldoorlog had het land nauwe banden met Oostenrijk, maar de economische malaise die deze oorlog veroorzaakte, dwong Liechtenstein tot het aangaan van een douane- en monetaire unie met Zwitserland. Vanaf de Tweede Wereldoorlog, waarin Liechtenstein onder vorst Frans Jozef II neutraal bleef, hebben de lage belastingtarieven het land grote economische groei gebracht.

Liechtenstein was het eerste land ter wereld dat de doodstraf afschafte in de praktijk. In 1798 werd de laatste ter dood veroordeelde "terechtgesteld", de wettelijke uitbanning van de onomkeerbare strafmaat volgde in 1985.^[4]

[bewerk] Geografie

Liechtenstein ligt in het Rijndal in de Alpen. Van noord naar zuid is het land hoogstens 24 kilometer lang. Met een oppervlakte van 160,475 km² is Liechtenstein op vijf na het kleinste land op aarde. De grenzen met Oostenrijk en Zwitserland zijn samen 77,9 kilometer lang. Overigens zijn het Liechtensteinse grondgebied en de grenzen pas in 2006 met behulp van moderne technologie voor het eerst nauwkeurig opgemeten, waardoor Liechtenstein vijftig voetbalvelden groter bleek dan men voorheen dacht.^[5]

De Rijn vormt de gehele grens met Zwitserland. Het oostelijke gedeelte van het land ligt het hoogst. De Grauspitz (2599 meter) is het hoogste punt van het land. Hoewel het land in de Alpen ligt, is het klimaat vrij mild als gevolg van de zuidenwind. De berghellingen bieden 's winters gelegenheid tot het beoefenen van diverse wintersporten.

[bewerk] Politiek

Liechtenstein is een parlementaire democratie, geleid door de vorst (Fürst), momenteel Hans-Adam II, die zijn vader na diens dood in 1989 opvolgde. Op 15 augustus 2004 heeft de vorst zijn bevoegdheden overgedragen, maar zonder te abdiceren, aan zijn zoon prins Alois. Het parlement van Liechtenstein, de landdag, wordt gevormd door 25 door het volk gekozen vertegenwoordigers. Het kabinet, dat bestaat uit vijf leden, is verantwoordelijk voor de dagelijkse leiding. Liechtenstein is, naast Zwitserland, één van de twee landen waar er directe democratie op nationaal niveau bestaat. Sinds 1984 kent het land vrouwenkiesrecht. De vorst kan echter zowel parlement als kabinet naar huis sturen. Op 16 maart 2004 stemde 64,3% van de bevolking van Liechtenstein in een referendum voor het wijzigen van de grondwet en daarmee het behoud van het vorstenhuis. De rechten van de vorst zijn hiermee gegarandeerd. Hij kan parlement en kabinet ontbinden wanneer hij dit nodig acht en heeft een veto in de benoeming van ambtenaren en rechterlijke macht.

Er zijn drie politieke bewegingen in Liechtenstein. De Fortschrittliche Bürgerpartei (FBPL) en de Vaterländische Union (VU), die elkaar in evenwicht houden en nauwelijks van elkaar verschillende partijprogramma's hebben, en de Freie Liste, een liberale partij, die de traditionele spelregels wil doorbreken, voor gelijkgerechtigheid is, alsook voor bescherming van het milieu. Aan de sinds 1938 bestaande coalitie tussen de progressieve FBPL en de VU kwam in maart 1997 een einde, nadat de FBPL bij de parlementsverkiezingen van begin februari een zetel verloor in het 25 leden tellende parlement en ruim een maand later uit de coalitie stapte.

[bewerk] Bestuurlijke indeling

Zie Gemeenten van Liechtenstein voor het hoofdartikel over dit onderwerp.

Liechtenstein telt elf gemeenten (Gemeinden - enkelvoud Gemeinde), die meestal uit één plaats of dorp bestaan. De meeste gemeenten hebben echter complexe vormen; enclaves komen relatief veel voor.

De gemeenten zijn:

• Balzers
• Eschen
• Gamprin
• Mauren
• Planken
• Ruggell
• Schaan
• Schellenberg
• Triesen
• Triesenberg
• Vaduz

Landschap in Liechtenstein

[bewerk] Economie

Ondanks zijn geringe grootte en het gebrek aan grondstoffen heeft Liechtenstein zich ontwikkeld tot een welvarende, sterk geïndustrialiseerde markteconomie met een sterke financiële sector. De levensstandaard staat op zeer grote hoogte, vergelijkbaar met die in de stedelijke gebieden van Zwitserland, of zelfs nog hoger. De lage belastingen voor bedrijven - het maximale tarief is 18% - en de geringe belemmeringen om een bedrijf te beginnen hebben ongeveer 73000 holdings en zogeheten brievenbusbedrijven ertoe gebracht er een officieel kantoor te openen. Deze genereren ongeveer 30% van de overheidsinkomsten. Het land neemt deel aan een douane-unie met Zwitserland en gebruikt de Zwitserse frank als munteenheid. Meer dan 90% van de energie wordt geïmporteerd. De regering is bezig de economische politiek van het land te harmoniseren met die van een verenigd Europa.

[bewerk] Demografie

Ongeveer een derde van de inwoners van Liechtenstein, het op drie na kleinste land van Europa, bestaat uit buitenlanders, voornamelijk Duitsers, Oostenrijkers en Zwitsers. De officiële landstaal is Duits, hoewel de meesten een Alemannisch dialect spreken. Ongeveer 80% van de bevolking is Rooms-Katholiek, 7% is Protestants. De beroemdste Liechtensteiner - na de vorst - is Hanni Wenzel (van Duitse komaf) die in 1980 twee Olympische titels won op het onderdeel alpineskiën. Momenteel draait Marco Büchel mee in de top van het alpineskiën.

[bewerk] Externe links

Wikimedia Commons heeft meer afbeeldingen die bij dit onderwerp horen in de categorie Liechtenstein.

• Liechtenstein

[bewerk] Noten

Duitse Bond (1815-1866)

Anhalt1 - Baden - Bremen - Brunswijk - Frankfurt - Hamburg - Hannover - Limburg2 - Nassau - Hessen-Darmstadt - Hessen-Homburg3 - Hessen-Kassel - Hohenzollern-Hechingen4 - Hohenzollern-Sigmaringen4 - Holstein - Oostenrijk - Beieren - Saksen - Lauenburg - Liechtenstein - Lippe - Lübeck - Luxemburg - Mecklenburg-Schwerin - Mecklenburg-Strelitz - Oldenburg - Pruisen - Reuss jongere linie5 - Reuss oudere linie - Saksen-Altenburg6 - Saksen-Coburg en Gotha6 - Saksen-Meiningen - Saksen-Weimar-Eisenach - Schaumburg-Lippe - Schwarzburg-Rudolstadt - Schwarzburg-Sondershausen - Waldeck-Pyrmont - Württemberg [1] Anhalt ontstond in 1863 door samenvoeging van Anhalt-Bernburg en Anhalt-Dessau-Köthen. De laatstgenoemde was in 1853 ontstaan door samenvoeging van Anhalt-Dessau en Anhalt-Köthen. [2] Sinds 1839. [3] Sinds 1817. [4] In 1849 geannexeerd door Pruisen. [5] Reuss jongere linie ontstond in 1848 door samenvoeging van Reuss-Schleiz en Reuss-Lobenstein-Ebersdorf. De laatstgenoemde was in 1824 ontstaan door samenvoeging van Reuss-Lobenstein en Reuss-Ebersdorf. [6] Saksen-Coburg en Gotha en Saksen-Altenburg ontstonden in 1826 met de herindeling van de Ernestijnse hertogdommen uit Saksen-Coburg-Saalfeld, Saksen-Gotha-Altenburg en Saksen-Hildburghausen.

47° 8' 42" N, 9° 33' 14" O