Geschiedenis van Scouting

Portaal Scouting

De Geschiedenis van Scouting gaat terug naar 31 juli 1907, wanneer een groepje jongens voor het eerst het spel van verkennen gaat spelen. Vanaf dat moment is er veel veranderd binnen scouting.

[bewerk] Voorgeschiedenis

Steen op Brownsea Island ter herinnering van het eerste scouting kamp

Toen op de morgen van 31 juli 1907 een groepje jongens de over­steek maakte naar Brownsea Island wisten ze niet wat er allemaal zou gebeuren. Maar dat het een reusachtig avontuur zou worden stond voor allen als een paal boven water.

Onder leiding van de beroemde Engelse generaal Robert Baden-Powell zouden ze gaan kamperen, iets wat in die tijd alleen door zwervers en militairen gedaan werd. Na aankomst werden de eenentwintig jongens in vier patrouilles ingedeeld, elk met een dierennaam. Die inde­ling was hun niet vreemd want thuis speelden ze ook vaak in groep­jes. Maar dat ze zo ook samen zouden werken, eten en slapen en dat één van hen de patrouilleleider werd was toch wel nieuw.

In dit fantastische kamp waarin ze vele avonturen beleefden en het nodige opstaken van spoorzoe­ken, eerste hulp bij ongelukken en redden van mensen, hun eigen potje kookten en gezellige kampvuren hielden met avontuur­lijke verhalen, werd het door Baden Powell ontwor­pen Scouting programma uitgebreid getest.

Bevestigd in zijn ideeën begon B.P, want zo werd de beroemde generaal Baden-Powell in Enge­land ge­noemd, onbewust aan z'n tweede carrière: die van jeugd­lei­der die zijn naam onsterfe­lijk zou maken.....

Rond 1907 zag de wereld er wel wat anders uit, er werden vele uitvindin­gen gedaan die we nu vanzelfsprekend vinden. Een vliegtuig was het kanaal nog nooit overgevlogen, de fiets met ketting nog maar net in productie en in 1908 introduceerde Henry Ford de eerste T-Ford. Fabrieken verrezen en kinderen waren in die tijd ook arbeiders. Na enkele jaren lagere school gingen ze dan lange dagen werken. In Nederland was in 1874 het kinderwetje van Van Houten in het parlement aangenomen dat de werk- en rusttij­den van de jeugd regelde, sterk tegen de zin van de industriëlen die door deze goedkope arbeidskrach­ten erg rijk werden. Klasse en standver­schil­len evenals grote sociale onge­lijkheid tekenden deze periode die uiteindelijk tot revolutie, economische chaos en twee oorlogen zou leiden.

Baden Powell kende de verschrikkingen van oorlogen en ook de achtergrond van deze jongens die ook hij onder de wapens kreeg. Kansarm, slecht opgeleid en zonder kennis van vreemde landen en talen moesten zij zich maar zien te redden in het nogal strak geleide Engelse leger. Na zijn benoeming tot commandant van het 5e dragonder regiment in India, begon hij direct met maatregelen om het soldaten bestaan nieuw leven in te blazen. Hij zorgde voor ontspanning en gaf instructie in hygiëne, waardoor de algemene gezondheid verbeterde. De opleiding van soldaten tot verkenners had echter zijn bijzondere zorg. Hij achtte het noodzakelijk dat een verkenner een behoorlijk schriftelijk rapport moest kunnen uitbrengen, een kaart moest kunnen tekenen, met een kompas moest kunnen werken en kunnen seinen. Daarnaast trainde hij z'n mannen in de technieken van de woudlo­pers, die tegenwoordig survival genoemd worden. Hij kreeg toestem­ming om een speciale vaardigheids­insigne in te stellen die een soldaat mocht dragen als hij aan de betref­fende eisen voldeed. Zijn nieuwe methode beschreef hij in een handboekje Aids to Scouting (Hulp bij het verkennen).

[bewerk] Verkennen voor jongens

Terug in het Verenigd Koninkrijk bemerkte B.P dat dit boekje ook buiten het leger gebruikt werd als hulp bij de opvoeding van de jeugd. Ook verscheen het in delen in een jongensblad van de Boys Brigade, een jeugdor­ganisatie. Door kennismaking met de Boys Brigade werd B.P. geïnspireerd zijn boek te herschrijven. De titel werd Scouting for Boys en 15 januari 1908 verscheen het eerste van de zes deeltjes in de boekhan­del. Het was B.P.'s bedoeling om het verkennen in spelvorm aan te bieden aan bestaande jeugdverenigingen en hij bood aan hiervoor lezingen te houden. In zijn introductie hiervoor schrijft hij (ingekort):

Ik ben zoals de meesten van u onder de indruk van het wijdverbreide gebrek aan burgerschap in dit land, wat werkloosheid, ellende en zwakheid van de natie veroor­zaakt. Persoon­lijk geloof ik meer in voorkomen (jonge­ren) dan genezen (ouderen). Vooral als we bedenken dat van de twee miljoen jongens er anderhalf buiten de schoolmuren zonder enige invloed ten goede opgroei­en. Ik ben ervan overtuigd dat er een groot aantal mannen is dat in hun vrije tijd dit werk zouden willen doen als ze maar een manier wisten om het te doen. Er is een aantrekkelijk programma ontwor­pen, het spel van verken­nen. Het spel van verkennen is niet alleen een boeiend vermaak voor jongens, maar ook voor instructeurs en het kost zo goed als niets. Het heeft geen militaire strekking. Het onderwijst observatie, buitenleven, vinding­rijkheid, ridderlijk­heid, spaarzaamheid, hulp bij ongelukken, gezondheid en vaderlands­liefde, kortom praktisch goed burger­schap.

[bewerk] Het spontaan ontstaan van Scouting

Het was niet Baden-Powell die Scouting oprichtte, Scouting begon uit zichzelf en sleepte Baden-Powell mee.

Duizenden Engelse jongens verslonden de zes afleveringen van Scouting for Boys en overal in het land richtten ze patrouilles op en gingen met het boek als leidraad spannende spelen doen. Het waren niet zoals Baden-Powell bedacht had alleen de al bestaande verenigingen die het Scouting programma adopteerden, het waren vooral de jongens zelf die op eigen houtje, vaak zonder hulp van ouderen aan de gang gingen. Ze vroegen hem om meer informatie. Die kwam er via het nieuwe weekblad The Scout maar er was meer nodig: een hele eigen organisatie.

Op 2 oktober 1908 ontbood koning Edward VII Baden-Powell om hem tot ridder te slaan in de Victoria-orde. De koning vroeg Sir Baden-Powell om al zijn aandacht te geven aan de Scouting beweging, hetgeen de Chief scout en zijn vrouw hebben gedaan. Eind 1908 waren er al 60.000 scouts geregis­treerd, een jaar later 100.000.

[bewerk] Scouting... Doen!

Scouting was er alleen voor jongens, maar de Britse meisjes namen het heft in eigen handen en organiseerden zelf Girl Scouts. Maar ook buiten Engeland verspreidde het spel van verkennen zich bliksemsnel over de wereld. Eens in de vier Jaar komen Scouts van de gehele wereld bijeen en ze noemen zo'n bijeenkomst een Jamboree.

Nu zijn er meer dan 38 miljoen scouts op de wereld actief en vele malen meer zijn ooit lid geweest. In Nederland zijn het er 123.000 en van de jeugd is dat 3,6 %. Tussen de 7 en 14 jaar is zelfs meer dan 5% nu lid van Scouting.

Scouting kent vele tradities. Soms gaat het om zaken die je bij alle scouts ter wereld aantreft. Opvallend en internationaal is het uniform.

In 1907, tijdens B.P.'s eerste kamp, was aan de kleding duidelijk te zien uit welke maatschappelijke klasse een jongen kwam. Bovendien was de kinderkle­ding van toen bijzonder onpraktisch voor het spel van verkennen. Vandaar dus dat uni­forme speelpak. Het uniform maakt nu ook duidelijk dat een scout behoort tot die groep van scouts waar religie, afkomst, status en politiek niet van belang is. Of je rijk of arm bent is bij Scouting onbelangrijk. Je bent gelijkwaar­dig en alleen wat jezelf weet te bereiken maakt het verschil...

[bewerk] Eens verkenner altijd verkenner

Scouting is een spel dat zich aanpast bij de jeugd en de maatschappij, daardoor een spel dat met zijn tijd meegaat. Logisch dus dat de padvinderij vroeger heel anders was dan Scouting vandaag aan de dag. De scouts uit vroegere jaren zagen zichzelf als een korps van redders der mensheid. Geen gekke gedachte in die tijd, want de hulpverlening was toen nog maar gebrekkig geregeld. Bij brand verschenen vrijwilligers met emmers. Eerste hulp bij Ongelukken werd door bijna niemand begrepen. De padvinders en padvindsters hebben door hun kunde inderdaad vele levens gered.

Wie toen naar buiten ging vond volop natuur. Sporen volgen, bomen hakken, vrij kamperen, vissen en zwemmen in schone rivieren, er waren mogelijkheden genoeg. De hele samenleving was zoveel minder georganiseerd. Dat gaf mogelijkheden om te helpen, om te improviseren en om avonturen te beleven.

De moderne maatschappij heeft ons weggevoerd van deze simpele en elementai­re zaken. Door het buitenleven komt de scout weer in contact met de natuur. Hij of zij leert weer dat water niet alleen uit kranen komt, warmte uit een kachel en licht, muziek en toneel uit een stopcontact. Je potje koken op vuurtje, droog blijven in je tentje, de weg vinden in een vreemde omgeving. Dat betekent jezelf leren kennen, amuseren en zelfvertrouwen krijgen. Dat betekent ook risico's leren schatten, creativiteit, praktisch improvi­seren met geringe midde­len, vertrouwen op en zorg hebben voor je patrouil­legenoten. B.P. kende uit eigen ervaring de waarde van al deze elementen. Hij wist bovendien dat het niet voldoende was die kennis in een boek beschikbaar te stellen. Je moest het zelf gedaan hebben om de op waarde ervan in te zien en om er in je leven voordeel van te hebben. Daarom voegde hij eraan toe: leren door te doen, nee niet zoals op school, nee zelf doen, het zelf ondergaan, dat is de enige manier.

Baden Powell 

Vanuit het gezichtspunt van een jongen is zijn patrouille een groep makkers en dus hun natuurlijke organisatie, hetzij voor spelen, kattenkwaad of rond­slen­teren. Scouting spreekt tot hun verbeelding en hun gevoel voor avontuur; ze worden betrokken in een actief leven in de open lucht. Het leert hen wilskracht, vindingrijkheid, en vaardigheden; het brengt hen gedisciplineerd gedrag, sportiviteit, voorkomendheid en brengt gemeenschapsgevoel bij. In het kort: het vormt het karakter wat belangrijker is dan wat dan ook om zijn weg door het leven te vinden.

[bewerk] Leiders; vrijwillig maar niet vrijblijvend

Baden Powell 

Om succes te hebben als leider hoef je niet van alle markten thuis te zijn, maar juist iemand zijn die de jeugd begrijpt. Daarom moet je beschikken over een jongensgeest en de juiste verhouding weten te vinden. Daarnaast jezelf goed in kunnen leven in de behoeften, verlangens en de zienswijze op de ver­schillende leeftijden. Daarbij moet je jezelf meer toeleggen op het contact met het individu dan met de massa en onder de jongens gemeen­schapszin aankweken om zo de beste resultaten te verkrijgen. Het welslagen hiervan hangt grotendeels af van het persoonlijke voorbeeld van de leider. Het is niet moeilijk voor de jongen de held of een oudere broer te worden. Als we ouder worden vergeten we zo gemakkelijk dat onder jongeren een grote mate van heldenverering leeft. De, helaas meestal nutteloze uitingen hiervan zien we dagelijks om ons heen, maar we beseffen niet dat ze kan worden aangewend als een nuttig middel bij de opvoeding en ontwikke­ling. In het spel van verkennen heeft de leider dit middel volledig tot zijn beschikking, doch het legt tevens een grote verantwoording op zijn schou­ders. De jongens zien snel bij de leider de kleinste eigenaardigheden, zowel de goede als de verkeerde. Wat de leider doet, dat zullen zijn jongens doen. De leider weerspiegeld zich in zijn verkenners. Zij nemen zijn onbaatzuchtigheid, zijn gemeenschapszin over, alleen al door het voorbeeld.

De positie van scoutsleiding is noch die van een schoolmeester noch van een bevelhebber. Maar eerder die van een oudere broer onder zijn jongens. Niet afstandelijk of boven hen, maar zelf toetredend aan hun activiteiten en delend in hun enthousiasme. Op deze manier is hij in de positie om hen individueel te leren kennen en daardoor in staat om hun inspanningen en daden te inspireren. En hun te weerhouden en af te leiden, wanneer ‘zijn vinger op hun pols’ hem verteld dat de aantrekking van eender welke hedendaagse nieuwigheid of gekte hun van hun pad doet afdwalen.

De leiders en leidsters in Scouting zijn vrijwilligers. Ze krijgen geen salaris, integendeel het kost tijd en energie en bovendien vaak nog geld ook. Scouting leiders en leidsters investeren in zichzelf, ze zijn enthousiast en hebben veel plezier door het zelf te doen en te beleven. Geen wonder dus dat veel van hen zelf ooit scout zijn geweest. En als ze later zelf kinderen hebben zien we ook hen vaak weer terug maar dan als ouder.

In Nederland krijgen groepen en regio's ondersteuning van een klein beroepsapparaat vanuit het Landelijk Servicecentrum in Leusden. Het bestuur van Scouting Nederland bestaat uit vrijwilligers, net als de leden van de Landelijk Beleidsteams, die beleidsvoorstellen en uitwerkingen maken binnen de vereniging.

[bewerk] Te land, ter zee en in de lucht

In de loop der jaren is het spelaanbod behoorlijk uitgebreid. Begon het in 1907 met alleen Verkenners, in de leeftijd van 11-17 jaar, al snel kwamen er uitbreidingen. Zeeverkenners of Waterscouts spelen het spel bij en op het water. Luchtverkenners of Luchtscouts zoeken het hoger op. Voor meisjes ontstonden de Padvindsters en Gidsen en hun equivalent Waterpadvindsters. De Waterpadvindsters zijn tegenwoordig opgenomen bij de Waterscouts.

Ook ontstond er al kort na de start van Scouting een leeftijdsuitbreiding en kregen de 7-11 jarigen een eigen spelprogramma. Bij de jongens zijn dit de Welpen. Ook hier speelt de natuur een belangrijke rol en geheel leeftijdeigen speelt hun avonturen zich af in de Jungle van Mowgli. Ze worden hier ook door dieren opgevoed en in de Jungle zijn allemaal spannende en leerzame avonturen te beleven. Voor de meisjes zijn er de Kabouters met hun spelprogramma Bambilië, een land vol met dorpjes, waar allerlei avonturen worden beleefd.

Een volgende leeftijdsgroep ontstond tussen 1916 en 1920. Deze 17-21 jarigen noemden zich bij de meisjes Pionier(ster)s en bij de jongens Voortrekkers.

Na 1945 ontstond er een scheiding in leeftijd bij de Padvindsters en Gidsen: de Junioren (Junior-Padvindsters) (11-14 jaar) en Senioren (Senior-Padvindsters) (14-17 jaar).

In 1958 is de eerste Rowanafdeling, "Senior-Verkenners", opgericht en dat aantal groeide snel.

Bij de oprichting waren jongens en meisjes strikt gescheiden, maar dit veranderde in Nederland rond 1970 toen de Wesselgroep uit Vlaardingen deze tweedeling doorbrak en startte met een gemengde welpenhorde en vervolgens een gemengde zeever­ken­nerwacht oprichtte die ze Waterscouts noemden. In 1973 gingen de verschillende Padvinderij-organisaties samen in Scouting Nederland. Vanaf dat moment was het ook officieel mogelijk om gemengde speltakken op te richten. De Junioren en Senioren heetten voortaan Padvindsters of Gidsen en Sherpa's, de Pionier(ster)s en Voortrekkers Jongerentak of Pivo's.

De Bevers is een nieuwe tak voor kleine kinderen. De Boy-Scouts van Canada waren in de zeventiger jaren gestart met een speltak voor 5-7 jarigen. Toen over die succesvolle ontwikkeling in het kaderblad van Scouting een reportage stond, begonnen er spontaan op diverse plaatsen in Nederland bevergroepen. Zo had Scouting Nederland onverwacht Bevers in z'n gelederen. In 1985 werd deze speltak landelijk en voorzien van een eigen programma: De wereld van Lange Doener. Even spontaan waren ooit de Verkenners en Padvindsters begonnen. Zo heeft de geschiedenis zich weer eens herhaald.

Halverwege de jaren '90 van de twintigste eeuw ontstonden de Esta's, de gemengde variant van Welpen en Kabouters, met hun spelprogramma Het kind met de Hoge Hoed. Verkenners en Padvindsters/Gidsen werden voortaan Scouts genoemd, en Rowans en Sherpa's Explorers. Thans zijn er in ons waterige landje ook Dolfijnen opgedoken: jongens en meisjes van 7-11 jaar, die spelen op en rond het water.

In 2004 is er een speltak voor volwassen, Plus Scout bij Scouting toegevoegd. Het is echter niet nieuw. Er ontstonden al vroeg seniorenstammen die scout wilden blijven ondanks ze ouder dan 23 jaar waren. Ze mochten geen aansluiting aan de Scouting. Na 2004 zijn alle stammen alsnog erkend door Scouting. Plus Scout kan functioneren als vriendenkring, Interesse Stams, Senioren-stams, vereniging voor oud-leden van scouting.

[bewerk] 100 jaar Scouting

Op de 21e Wereld Jamboree 2007 wordt de honderdste verjaardag van Scouting gevierd. Het motto van het honderdjarig bestaan luidt: One world, one promise.

[bewerk] Externe links

• Illustraties
• Geillustreerde versie (een groot deel van bovenstaande tekst is van deze site overgenomen)

[bewerk] Bronnen

• Zo kwam Scouting naar Nederland, J.H. van der Steen, ISBN 90-288-1619-4
• Scouting in Nederland, J.H.van der Steen, AO reeks no 2209 dd 25-3-88
• Baden Powell, de geschiedenis van zijn leven, uitg de fontein Utrecht ca 1949
• Verkennen voor jongens, Lord Baden Powell, achtste druk, uitg. NPV 1955
• Wenken voor leiders, Lord Baden Powell, juli 1944, uitg NPV
• Scouting vademecum 1992/93, uitg Scouting Nederland ISBN 90-7238811-9
• Op zoek naar het rechte spoor, de beginjaren van de padvindersbeweging in Nederland, doctoraal­scriptie nieuwste geschiedenis, E.H. Edinga, Groningen juli 1976 uitg. Scouting museum io.
• Lessons from the varsity of Life, Lord Baden Powel, 1933, uitg NVP