Gemeentelijke gezondheidsdienst
De Gemeentelijke gezondheidsdienst is de dienst waarover elke gemeente in Nederland dient te beschikken om een aantal taken op het gebied van de volksgezondheid uit te voeren.
Inhoud |
[bewerk] Benaming
De meeste gemeenten hebben samenwerkingsverbanden afgesloten, om efficiënter te kunnen werken. Zodoende zijn er voor de 443 gemeenten in Nederland bij elkaar slechts 33 GGD's. De GGD's, die voor meerdere gemeenten werken, heten gewoonlijk Gemeenschappelijke gezondheidsdienst of Gewestelijke gezondheidsdienst. In Utrecht heet het GG&GD, Gemeentelijke Geneeskundige en Gezondheidsdienst. Ook Amsterdam gebruikte al sinds 1901 de naam GG&GD, maar die dienst is in 2005 omgedoopt in GGD Amsterdam.
[bewerk] Taken
Het taakgebied van de GGD is zeer divers.
De taken die gemeenten op basis van de wet moeten uitvoeren worden door alle GGD'en op enige wijze verzorgd. Wettelijke taken van de GGD zijn onder meer:
- jeugdgezondheidszorg (inclusief het uitvoeren van het rijksvaccinatieprogramma).
- medische milieukunde
- technische hygiënezorg
- bevolkingsonderzoeken
- epidemiologie
- gezondheidsvoorlichting
- openbare geestelijke gezondheidszorg
- infectieziektebestrijding
- tuberculosebestrijding
- assisteren bij de geneeskundige hulpverlening bij ongevallen en rampen.
Daarnaast kunnen GGD'en diverse aanverwante taken uitvoeren als de gemeenten in hun regio daarvoor kiezen.
- sociaal-medische advisering
- reizigersvaccinaties
- gezondheidsscreeningen
- medische opvang asielzoekers
- et cetera
Over het algemeen hebben deze taken duidelijke raakvlakken met de wettelijke taken.
[bewerk] Organisatie
De GGD zal meestal bestaan uit een aantal van de volgende afdelingen:
- Jeugdgezondheidszorg (JGZ)
- Logopedie (als aparte afdeling of vallend onder JGZ)
- Algemene gezondheidszorg (AGZ)
- Gezondheidsbevordering en epidemiologie (GB of EGB)
- Beheer
Vier GGD'en vallen rechtstreeks onder één gemeente.
- Amsterdam
- Den Haag
- Utrecht
- Rotterdam
De GGD is in deze gemeenten een gemeentelijke dienst.
De regio waarin een GGD werkt, gaat steeds meer samenvallen met de regio's van de brandweer en de politie. Dit is het gevolg van het beleid van het ministerie van Binnenlandse zaken. Op termijn zal hierdoor het aantal GGD'en afnemen naar 25. De consequentie van het verminderen van het aantal GGD'en is dat enkele GGD'en voor meer dan 25 gemeenten werkzaam zijn. Zo is de GGD Hollands Midden werkzaam voor 29 gemeenten. Een GGD regio omvat tegenwoordig vaak meer dan 600.000 inwoners.
Consequentie van de schaalvergroting is ook dat GGD'en soms deel uitmaken van een organisatie samen met de ambulancedienst en de Geneeskundige Hulpverleningdienst bij Ongevallen en Rampen (GHOR). De organisatievorm van deze organisaties is per regio verschillend.
[bewerk] Expertise
Elke GGD moet beschikken over deskundigen op de volgende gebieden:
- geneeskunde
- epidemiologie;
- verpleegkunde;
- gezondheidsvoorlichting en -opvoeding;
- tandzorg;
- spraak- en taal
- gedragswetenschappen;
- informatica.
[bewerk] Wettelijke basis
Op grond van artikel 5 van de Wet collectieve preventie volksgezondheid (Wcpv) van 25 mei 1990 (laatste wetswijziging 1-1-2003) moeten burgemeester en wethouders zorgdragen voor de instelling en instandhouding van gemeentelijke gezondheidsdiensten. Deze gemeentelijke gezondheidsdiensten worden GGD genoemd.
Daarnaast zijn er diverse andere wetten die taken voor gemeenten op het gebied van de volksgezondheid vastleggen. Bijvoorbeeld de Infectieziektenwet. Ook die taken worden meestal uitgevoerd door de GGD.
Bovendien is de wetgeving aangevuld met diverse ministeriële regelingen die de taken van de gemeenten op een bepaald gebied uitwerken (zo bepaalt het Besluit jeugdgezondheidszorg welke taken onderdeel zijn van het verplichte basistakenpakket JGZ).
