Gebruiksvriendelijkheid

Gebruiksvriendelijk is een concept dat door ergonomen wordt bestudeerd.

Iets is gebruiksvriendelijk wanneer een gemiddelde eindgebruiker van bijvoorbeeld een product, zoals een website of een computerprogramma, het effectief, efficiënt en naar tevredenheid kan gebruiken.

[bewerk] Software

Noodzakelijke voorwaarden hiervoor, bij softwareontwikkeling, zijn:

de bediening moet logisch zijn (termen, menu's, pictogrammen en knoppen moeten overeenkomen met de functie die een gebruiker er van verwacht)
de bediening moet consequent zijn (eenzelfde term, menu, knop of pictogram heeft in alle gevallen een gelijke betekenis)
de bediening en indeling van standaardelementen (onder andere menu's en functietoetsen) moet liefst overeenkomen met standaarden die er in andere programma's zijn.
overbodige/onnodige gebruikershandelingen moeten zoveel mogelijk door het programma voorkomen worden.
het systeem moet helpen voorkomen dat de gebruiker een fout maakt
het systeem moet de gebruiker van goede feedback voorzien
bij sporadisch gebruik moet het programma zonder problemen te begrijpen zijn.
de bediening moet eenvoudig te leren zijn

De eindgebruiker staat centraal bij een product of oplossing. Wanneer de gebruiker zijn of haar doelen effectief, efficiënt en naar tevredenheid behaalt is een concept geslaagd.

[bewerk] Gemiddelde eindgebruiker

Een gemiddelde eindgebruiker is niet voor elk product hetzelfde. Eigenlijk bestaat de gemiddelde mens niet omdat elk mens verschillend is maar, er wordt vaak in deze term gesproken om duidelijk te maken dat het product voor iedereen geschikt is. Een product zal dan ook pas 100% gebruiksvriendelijk zijn als het de gehele doelgroep kan bedienen. Dit is in veel gevallen zeer moeilijk, zo niet onmogelijk. Daarom wordt de P5 tot P95 norm vaak gehanteerd wat betekend dat 90% van de doelgroep wel bereikt wordt. Mensen die boven de P95 norm zitten, bijvoorbeeld mensen die 2m20 lang zijn, zullen dus niet bereikt worden. Gebruiksvriendelijkheid voor bijvoorbeeld een gebruiker van een software-ontwikkelomgeving zal van een andere orde zijn dan van een gebruiker van een magnetron. Daarnaast kunnen de functies die de gebruikers van een product gebruiken zo ver uiteenlopen, dat er moeilijk van een 'gemiddelde' gebruiker gesproken kan worden. Liever refereren usability ontwerpers aan persona's. Productontwikkelaars gebruiken verschillende methodes om een product gebruiksvriendelijk te laten zijn voor meerdere doelgroepen van eindgebruikers.

Een voorbeeld van zo een methode is de verschillende functies en gebruikers in kaart te brengen en nagaan of er koppelingen tussen beide mogelijk zijn. Een succesvol product dat er in is geslaagd gebruiksvriendelijkheid en de koppeling tussen functie en doelgroep te combineren is het Philips Senseo koffie apparaat.