Cassatie (recht)

Cassatie is een begrip uit de rechtspraak. "In cassatie gaan" betekent dat men beroep aantekent bij het hoogste gerechtshof van het land tegen een uitspraak van een lagere rechter. Dit hoogste hof houdt dan enkel rekening met de wijze waarop de lagere rechter de wet heeft toegepast. Een cassatierechter treedt dus niet in beoordeling van de feiten zelf.

Indien de cassatierechter vaststelt dat de lagere rechter het recht inderdaad niet correct heeft toegepast dan zal hij de uitspraak van deze lagere rechter verbreken. Dit verklaart meteen de term Cassatie : het woord Cassatie is afgeleid van het woord casser wat breken betekent in het Frans.

[bewerk] Nederland

In Nederland kan men in cassatie gaan bij de Hoge Raad tegen een beslissing van het gerechtshof (Hof), tegen een beslissing van de rechtbank in laatste feitelijke instantie gewezen en in enkele gevallen tegen een uitspraak van de kantonrechter. De Hoge Raad kijkt slechts of door de betreffende rechter de wet en de overige rechtsregels goed zijn toegepast en voorts of de uitspraak voldoende is gemotiveerd (wat wil zeggen: dat voldoende tot uitdrukking is gebracht hoe de rechter tot zijn oordeel is gekomen). De Hoge Raad kijkt dus niet meer inhoudelijk naar de zaak in die zin dat hij de feiten vaststelt. Veel cassatiezaken gaan over de toepassing van wettelijke begrippen, zoals wat bijvoorbeeld onder het begrip 'geluidsdrager' valt.

Cassatie heeft dus geen zin als beide partijen denken dat de procedure bij de desbetreffende rechter volgens de regels is verlopen, de uitspraak rechtens juist is en voorts voldoende gemotiveerd.

Wanneer de Hoge Raad een of meer middelen gegrond acht, kan hij de uitspraak van de desbetreffende rechter vernietigen, en de zaak voor inhoudelijke behandeling verwijzen naar een rechter voor een (deels) nieuwe behandeling, waarbij die rechter uiteraard rekening moet houden met de aanbevelingen van de Hoge Raad. Verwijzing geschiedt vrijwel altijd naar een ander gerecht dan dat het vernietigde vonnis heeft gewezen.

[bewerk] België

• In België is het Hof van Cassatie het hoogste gerechtshof.

[bewerk] Elders

• In Europa is het Hof van Justitie van de Europese Gemeenschappen de hoogste gerechtelijke instantie.
• In Frankrijk bestaat het Cour de Cassation als hoogste instantie.
• Supreme Court is de naam van de hoogste rechtsinstantie in de Verenigde Staten. De Supreme Court beoordeelt echter rechtszaken wél inhoudelijk.