Academy Award

Verzameling Oscarbeeldjes

De Academy Award, beter bekend als de Oscar, is de belangrijkste filmprijs in de Verenigde Staten. De officiële naam van het Oscarbeeld is de "Academy Award of Merit." Jaarlijks worden de prijzen, in de maand februari, in 31 categorieën uitgereikt in het Kodak Theatre in Hollywood.

Inhoud

[bewerk] Het beeld

Het beeld is 35,1 centimeter hoog, weegt 3,8 kilo en stelt een naakte ridder voor die, gewapend met een zwaard, de wacht houdt op een filmblik.

Art-director Cedric Gibbons ontwierp de Award in 1927 uit de losse pols, tijdens de lunch, op een tafelkleed. De Academy of Motion Picture Arts and Sciences was (zo wil de legende) direct enthousiast over zijn schets en gaf aan beeldhouwer Georges Stanley de opdracht er een beeldje van te maken. Later wist Cedric Gibbons elf exemplaren van zijn eigen creatie in de wacht te slepen.

De firma R.S. Owens and Co uit Chicago fabriceert de Oscars; jaarlijks zestig voor de winnaars en veertig reserve-exemplaren voor in de kluis. Kostprijs ongeveer 275 euro per stuk. "Financieel worden we er niet veel wijzer van", beweert directeur Owen Siegel. "Maar het is natuurlijk een fantastische reclame voor ons bedrijf."

De Oscar bestaat voor 99% uit brons. Het goud (een dompellaagje van 24 karaats) zit alleen aan de buitenkant. Daaroverheen is nog een corrosiewerende lak aangebracht, vanwege de hoge oxidatiesnelheid van het laagje goud. Als men hier geen corossiewerende laag op zou brengen, zou het beeldje al na enkele weken een bronskleur vertonen, en dan is de glamour er natuurlijk af.

[bewerk] De naam

Margot Herrick, bibliothecaresse en uiteindelijk directielid van de Academy - zo wil het verhaal - komt de eer toe de naam te hebben 'bedacht'. Ze liet zich ontvallen dat het mannetje als twee druppels water op haar oom Oscar leek. Sindsdien (1932) spreekt men van de Oscars. Een ander verhaal stelt dat Bette Davis haar Academy Award Oscar doopte, naar de tweede naam van haar eerste echtgenoot. Dat laatste bleek incorrect: twee jaar eerder werd al over de titel Oscar geschreven in een column.

[bewerk] Categorieën

Er worden thans 31 Oscars uitgereikt: 25 na gewone stemming onder de leden, en 6 speciale Oscars.

[bewerk] Tegenwoordig uitgereikt

Academy Award voor Beste Film – sinds 1928
Academy Award voor Beste Acteur – sinds 1928
Academy Award voor Beste Actrice – sinds 1928
Academy Award voor Beste Mannelijke Bijrol – sinds 1936
Academy Award voor Beste Vrouwelijke Bijrol – sinds 1936
Academy Award voor Beste Regisseur – sinds 1928
Academy Award voor Beste Aangepaste script – sinds 1928
Academy Award voor Beste Originele script – sinds 1940
Academy Award voor Beste Animatiefilm – sinds 2001
Academy Award voor Beste Art Direction – sinds 1928 (ook genoemd Interieur- of set-aankleding)
Academy Award voor Beste Cinematografie (camerawerk) – sinds 1928
Academy Award voor Beste Kostuumontwerp – sinds 1948
Academy Award voor Beste Documentaire – sinds 1943
Academy Award voor Beste Korte Documentaire
Academy Award voor Beste Filmmontage – sinds 1935
Academy Award voor Beste Niet-Engelstalige film – sinds 1947
Academy Award voor Beste Make-up – sinds 1981
Academy Award voor Beste Originele muziek – sinds 1934
Academy Award voor Beste Originele Nummer – sinds 1934
Academy Award voor Beste Korte animatiefilm – sinds 1931
Academy Award voor Beste Korte speelfilm sinds 1981
Academy Award voor Beste Geluid; sinds 1930
Academy Award voor Beste Geluidseffecten – sinds 1963
Academy Award voor Beste Visuele effecten – sinds 1939

[bewerk] Niet meer uitgereikt

Academy Award voor beste regie-assistent – 1933 - 1937
Academy Award voor Beste dansinstructie – 1935 - 1937
Academy Award voor technische effecten – in 1928
Academy Award voor Beste muziek; aanpassing of behandeling
Academy Award Beste korte kleurenfilm – 1936 en 1937
Academy Award Beste speelfilm van 2 reels – 1936 - 1956
Academy Award Beste korte film, vernieuwend – 1932 - 1935
Academy Award Beste oorspronkelijk verhaal – 1928 - 1956
Academy Award Beste titels – in 1928
Academy Award voor unieke kunstzinnige productie – in 1928

[bewerk] Speciale Oscars

De speciale Oscars worden toegekend door een comité, en niet door een ledenstemming. De Oscars kunnen ook door de winnaar ingeruild worden voor $50.000. In de gehele geschiedenis van de Oscars heeft echter nog geen enkele acteur dit gedaan.

[bewerk] Tegenwoordig

Academy Honorary Award – sinds 1928
Academy Special Achievement Award
Academy Award, Scientific or Technical – sinds 1931
The Irving G. Thalberg Memorial Award – sinds 1938
The Jean Hersholt Humanitarian Award
Gordon E. Sawyer Award

[bewerk] Niet meer uitgereikt

Academy Juvenile Award – 1934 tot 1960

[bewerk] Winnaars

Opmerkelijke winnaars uit de rijke historie zijn:

De jongste: Shirley Temple (6 jaar) won de eerste Juvenile Award in 1934;
Lost Horizon won in 1938 zeven Academy Awards, waaronder Beste Film
De jongste in een gewone categorie: Tatum O'Neal (9 jaar) in 1973 voor haar rol in Paper Moon.
De oudste: Jessica Tandy (80 jaar) in 1989 voor haar hoofdrol in Driving Miss Daisy.
De eerste Oscar voor een Nederlands werk: Glas van Bert Haanstra in 1958.
De meeste (in 1 keer): Ben-Hur (1959), Titanic (1997) en The Return of the King (2003) (uit de The Lord of the Rings-trilogie) wonnen ieder elf stuks.
De recordhouder (totaal) is Walt Disney met 28 gewone en 6 speciale Oscars.
De persoon met de meeste nominaties, componist John Williams, werd 43 keer genomineerd, waarvan hij er 5 won.

[bewerk] Nederlandse en Belgische genomineerden, winnaars

(jaar,film, regisseur, categorie, winnaar/nominatie)

1942, High Stakes In The East, lange documentaire, nominatie
1958, Glas, Bert Haanstra, korte documentaire, winnaar
1959, Dorp Aan De Rivier, Fons Rademakers, Beste niet Engelstalige film, nominatie
1964, Alleman, Bert Haanstra, lange documentaire, nominatie
1970, Paix sur les Champs, Jacques Boigelot, Beste niet Engelstalige film, nominatie
1972, Bij De Beesten Af, Bert Haanstra, lange documentaire, nominatie
1972, Deze Kleine Wereld, Charles Huguenot van der Linden, korte documentaire, winnaar
1973, Turks Fruit, Paul Verhoeven, Beste niet Engelstalige film, nominatie
1977, Het Zandkasteel, Co Hoedeman, korte animatiefilm, winnaar
1985, Anna en Bella, Borge Ring, korte animatiefilm, winnaar
1986, De Aanslag, Fons Rademakers, Beste niet Engelstalige film, winnaar
1986, Een Griekse Tragedie, Nicole Van Goethem, Beste korte animatiefilm, winnaar
1988, Le Maître de Musique, Gerard Corbiau, Beste niet Engelstalige film, nominatie
1992, Daens, Stijn Coninx, Beste niet Engelstalige film, nominatie
1994, Farinelli, Gérard Corbiau, Beste niet Engelstalige film, nominatie
1995, Antonia, Marleen Gorris, Beste niet Engelstalige film, winnaar
1997, Karakter, Mike van Diem, Beste niet Engelstalige film, winnaar
2000, Iedereen Beroemd!, Dominique Deruddere, Beste niet Engelstalige film, nominatie
2001, Father and Daughter, Michael Dudok De Wit, korte animatiefilm, winnaar
2002, Zus & Zo, Paula van der Oest, Beste niet Engelstalige film, nominatie
2002, Fait d'Hiver, Dirk Beliën, Beste korte film, nominatie
2003, De Tweeling, Ben Sombogaart, Beste niet Engelstalige film, nominatie
2005, Paradise Now, Hany Abu-Assad, Beste niet Engelstalige film, nominatie
2008, Tanghi Argentini, Guido Thys, Beste korte film, nominatie

[bewerk] Gouden Beelden

De Stichting Nederlandse Academy Awards reikt jaarlijks de Gouden Beelden uit, vakprijzen voor de hoogst gewaardeerde Nederlandse televisieproducten en personen in 15 categorieën. Deze programma's en personen worden beoordeeld door 170 programmamakers in 12 jury's in de verschillende vakgebieden. De Gouden Beelden worden uitgereikt in december.