Македонците во Бугарија

Македонци во Бугарија Пирински Македонци
Јане Сандански ·Ѓорѓи Димитров ·Александар Христов ·Стојко Стојков
Вкупен број на населението
5.071 или 205.000[1][2][3]
Региони со значително населеније
Пиринска Македонија, Софија
Јазици
македонски, бугарски
Религии
православие, атеизам
Поврзани етнички групи
Македонци

Еден од симболите на Македонскиот народ, со ѕвездата од Кутлеш (Вергина), ова знаме го користат Македонците и Македонските организации од Пиринска Македонија

Области, каде што наводно живее Македонско малцинство

Македонците во Бугарија се автохтоно население кое воглавно живее во Пиринска Македонија, во југоисточниот дел на денешната Република Бугарија.^[4]

Во определени периоди постоело и иселување од политичка и економска причина, од другите делови на Македонската регија . Иселувањето се одвивало во неколку поголеми бранови : Средниот Век, во време на Ренесансата, по ослободувањето на Бугарија од турската надвласт, по Илинденското востание, по Балканските Војни и Првата Светска војна.

[уреди] Статистички податоци

Според државната статистика на Република Бугарија на последниот одржан попис во 2001 година, како Македонци се изјасниле 5.071 (0,06%) жители на Бугарија. Но, според Красимир Канев од Бугарскиот Хелсиншки комитет, во 1998 година нивниот број бил неколку пати поголем.^[5] Невозможно е да се каже колкав е точниот број, особено поради фактот што различни извори даваат спротивставени податоци. Сепак, сите се согласуваат дека голем број (над два милиони, вкл. и од мешани бракови) од граѓаните на Република Бугарија се потомци на доселеници од Македонија, кои како економски емигранти или бегалци својот дом го нашле во Бугарија. Но, голем дел од нив се веќе асимилирани.

Според официјалнот став на Бугарската држава поимот Македонци означува жители на одреден регион во државата и Македонците се дел од Бугарскиот народ. Политички, Македонци се само граѓаните на Република Македонија кои живеат во Бугарија (вклучително и Албанците од Македонија) е официјален став на бугарската држава.^[6]

Според Стојко Стојков, еден од водачите на ОМО Илинден - Пирин, во Бугарија живеат 187.000 луѓе кои се декларираат како Македонци, најголемиот дел од нив живее на подрачјето на Пиринска Македонија. Тие податоци не се потврдени на последниот попис од 2001 година.

[уреди] Пописи во Пиринска Македонија

Види Пиринска Македонија

[уреди] Попис од 1920 година

Според пописот од 1920 г. населението броело 155.598 жители.

[уреди] Попис од 1946 година

Во декември 1946 г. во Народна Република Бугарија е извршен првиот повоен попис на населението. Од вкупно 252.908 жители во Пиринска Македонија 160.541 лица, односно 70 проценти се изјасниле како етнички Македонци.^[7][8]

[уреди] Попис од 1956 година

Главна статија: Историја на Пиринскиот дел на Македонија (1913 - 2005).

Десет години подоцна (1956 г.) при пописот на населението во Пиринска Македонија од вкупно 281.015 жители, како Македонци се изјасниле 178.862, или 63 проценти од целокупното пиринско население. Денес, Бугарија не ги прифаќа резултатите од тие пописи, со аргументи дека биле спроведувани на недемократски начин во услови на сталинизам и репресии.^{[9] [10]}

• Официјални податоци од Бирото за статистика на Бугарија за националната структура на населението по околии од пописот во 1956 година

Население и национална структура на населението на НР Бугарија од пописот 1956 година

• Официјални податоци од Бирото за статистика на Бугарија за пописот на населението во 1956 година.

[уреди] Попис од 1965 година

Во пописот од 1965 како Македонци се декларирале само 8.750 жители.

[уреди] Попис од 1975 година

При пописот од 1975, ниту еден жител на НР Бугарија не се декларирал како Македонец.

[уреди] Попис од 2001 година

Според пописот од 2001 г. населението во Пиринска Македонија (Благоевградска област) брои 341.173 жители. 306.118 oд нив како мајчин јазик го декларирале бугарскиот јазик, 19.819 жители го декларирале за мајчин јазик турскиот, а 9.232 - ромскиот јазик.

[уреди] Податоци за Благоевградска област

[уреди] Податоци за цела Бугарија

[уреди] Медиуми и наука

Денес Македонците во Пиринска Македонија не се признати како малцинство. Имаат право на школување на мајчиниот јазик.^[11][12]Училишната настава се изведува на единствениот официјален за државата бугарски јазик. Според неофицијални податоци во 1992 година 10.803 лица се изјасниле како Македонци, од кои само 3500 декларирале македонскиот како мајчин јазик.^[13]

Во 1947 година беа создадени печатни медиуми, Пирински Вестник и печатница, Македонска Книга. Тие биле дел од остварените ветувања за правата на Македонците во Бугарија, кои би го зајакнале македонскиот јазик и култура. Медиумите биле укинати и затворени во 1958 година, поради политички причини и менување на власта. Во 1990 година бил создаден нов весник за македонското малцинство во Бугарија, со име Народна Волја. Весникот се уредува и печати во Горна Џумаја. ^[14][15]

[уреди] Вероисповест

Вероисповеста на Македонците во Бугарија е православието. Верниците ги користат услугите на бугарската црква, бидејки македонската нема претставник во Бугарија. Воглавно во Бугарија преовладува атеизмот, поради строгиот комунистички систем кој ја забранувал религијата, во Бугарија има само 800 свештеници^{[се бара извор]}.

[уреди] Политички и културни друштва

Постојат повеќе организации на Македонците во Пиринска Македонија :

• ОМО Илинден,
• ОМО Илинден - Пирин,
• ОМО Пирин,
• "Сонце" - организација на Македонците со муслиманска вероисповед.

[уреди] Познати личности со македонско потекло во јавниот живот на Бугарија

Познати бугарски државници од македонско потекло се премиерите Андреј Љапчев и Георги Димитров, министерот за здравство и внатрешни работи во прохитлеровска Бугарија за време на Втора Светска војна - Александар Станишев, основачот на БКП Димитар Благоев и други. Родум од Македонија се и писателите Димитар Талев и Венко Марковски, поетите Никола Вапцаров, Христо Смирненски и други. Денешниот премиер на Бугарија, Сергеј Станишев и претседателот на парламентот Георги Пирински, исто така имаат потекло од Егејска Македонија. Сите тие ја истакнале повеќе пати својата бугарска национална свест.

[уреди] Активисти за човекови права на Македонците во Бугарија

Атанас Кирјаков, Јордан Костадинов, Сократ Маркилов, Славе Македонски, Георги Радулов, Георги Солунски, Стојко Стојков, Иван Сингартијски, Ботјо Вангелов, Димитар Захов, Стојан Георгиев Томовичин, Георги Христов, Александар Христов, Димитар Србаков, Стефан Влахов Мицов, Ангел Безев, Атанас Манушкин, Кирил Иванов, Георги Дукимов

[уреди] Видете исто така

• Пиринска Македонија

[уреди] Извори

1. ↑ 2001 census, CEDIME-SE report and Kanev, Krassimir (1998b). “Konventsiyata za maltsinstvata i zdraviyat smisul” [The Minorities’ Convention and Common Sense], Ethno Reporter, No.1, 1998, (Sofia: International Initiative for Minority Rights).
2. ↑ Center for Documentation and Information on Minorities in Europe - Southeast Europe (CEDIME-SE) - Македонците во Бугарија
3. ↑ Македонците во Бугарија
4. ↑ Енкарта
5. ↑ Center for Documentation and Information on Minorities in Europe - Southeast Europe (CEDIME-SE) - Macedonians of Bulgaria - Во извештајот, г-дин Красимир Канев (претседател на Бугарскиот Хелсиншки комитет) наведува бројка од 15.000-25.000 етнички Македонци во Република Бугарија.
6. ↑ Dragan Taškovski, Od priznanja do zanikanja, Cankarjeva založba, 1971 Ljubljana
7. ↑ Poulton, Hugh. (1995). Who Are the Macedonians? :107-108, (London: C. Hurst & Co.Ltd.).
8. ↑ Pribichevich, Stoyan (1982). Macedonia: Its People and History, (University Park: Pennsylvania State University Press).
9. ↑ Bates, Daniel. 1994. “What’s in a Name: Minorities, Identity and Politics in Bulgaria,” Identities, Vol.1, No.2, May 1994.
10. ↑ Creed, Gerald W. (1992). “The Ethnic Situation in Bulgaria,” Princeton Project of Ethnic Relations, Researches 1992, (Sofia: Club-90 Publishing House — in Bulgarian and in English).
11. ↑ Устав на Република Бугариjа, чл.46 т.2
12. ↑ Бугарски хелсиншки комитет: Защо ромите в България предпочитат да учат турски език като майчин.
13. ↑ Kanev, Krassimir (1999a). “Zakonodatelstvo i politika kum etnicheskite i religioznite maltsinstva v Bulgaria” [Legislation and Policy Towards Ethnic and Religious Minorities in Bulgaria], in Anna Krasteva (ed.) Communities and Identities in Bulgaria, (Ravena: Editore Longo), in print.
14. ↑ Poulton, Hugh. (1995). Who Are the Macedonians? :107-108, (London: C. Hurst & Co.Ltd.).
15. ↑ Pribichevich, Stoyan (1982). Macedonia: Its People and History, (University Park: Pennsylvania State University Press).

[уреди] Надворешни врски

• Документарец од 1990 година за Македонците во Бугарите (видео)
• Интернет издание на „Народна волја“
• Населението на Разлог - крај на ХІХ век
• Населението на Неврокопска каза - крај на ХІХ век
• Населението на Горно Џумајска каза - крај на ХІХ век
• Населението на Петричка каза - крај на ХІХ век
• Населението на Мелнишка каза - крај на ХІХ век
• Мапа на Благоевградска област
• Попис 2001
• Сајт на ОМО Илинден-Пирин
• The Macedonian minority in Bulgaria on the difficult way for self-determination (англиски)
• HistoryOfMacedonia.org (англиски), со мапи
• "Македонското малцинство" в Република България Антон Ж. Иванов (бугарски)
• Бугарски хелсиншки комитет за македонците во Бугарија (бугарски), го подржува македонскиот став.
• Кой фалшифицира историята? (бугарски), од Георги Радулов, го поддржува македонскиот став
• Защо бавим домашното за малцинствата?

п • р • у Народности во Бугарија според пописот во 2001г., Народни малцинства во Бугарија и Преселуванја во Бугарија Бугари (6,655,210) · Турци (746,664) · Роми (370,908) · Руси (15,595) · Ермeнци (10,832) · Власи (10,566) · Македонци (5,071) · Саракацани (4,107) · Грци (3,408) · Украјинци (2,489) Евреји (1,363) · Романци (1,088) · Германци (436) · Албанци (278) · Чеси · Кинези (c. 10,000) · Курди (c. 2,000) · Виетнамци (c. 1,500) · Татари · Арапи · Африканци