Инфлација

Инфлација е поим, кој може да биде разгледуван од најмалку два аспекта.

Во последните 50 години под инфлација се подразбирало постојано и целосно покачување на паричните цени и постојано опаѓање на покупителната способност на парите.

Во современи услови, монетаристите сметаат дека зголемувањето на количеството пари води до намалување на покупителната способност на парите. Од друга страна пак, се смета дека причината произлегува од недостиг на општото предлагање.

Вториот смисол на поимот инфлација кој е прифатен од сите економисти до крајот на 19 век, означуава зголемување на количеството пари во економијата. Секое ново количество пари се користи за размена на блага и услуги. Зголемувањето на количеството пари означуава покачување на побарувачката на блага од страна на оние побарувачи кои први ги придобиваат новите пари.

Ифлацијата најчесто се мери преку индекс на општо ниво на цени, од кои најчесто со помош на CPI или consumer price index, овај индекес ги вклучува трошоците потребни за сите добра и услуги на едно просечно урбано четиричлено семејство во рок од една година. Инфлацијата упростено е процентуална промена на општото ниво на цени. По однос на големината на инфлацијата можиме да поделиме на три дела

• Умерена инфлација, е едноцифрена инфлација, оваа инфлација е нормална за сите пазарни економии и нема штетни ефекти, и го поткрепува економскиот раст.
• Галопирачка инфлација, инфлација која преминува 10%, и доколку не се направат обиди да се заузда може да премине во неконтролирана или хиперинфлација која што е опасна. При галопирачка инфлација надлежните институции мораат да делуваат да се спречи и намали понатамошниот раст на општото ниво на цените
• Хиперинфлација, е инфлација која што ги разорува сите пори на економијата, каде што парите нагло ја губат вредноста и предизикуваат за искривување на релативните цен, прераспределба на богатсвото и воопшто уништуваат една економија. Историјата има видено неколку хиперинфлации, меѓу кои онаа после првата светска војна која ги зафати Германија, Грција, Унгарија, Австрија и др земји. Исто така оид понове време датира хиперинфлацијата во Југословенската Федерација од 90сетите кога поради војната државата изврши голема монетарна експанзија, испечати премногу пари, со што ја предизвика хиперинфлацијата. Интересен парадокс, е онај кога после првата светска војна во Германија, на некој човек кој одел на пазар со вреќа пари за да купи 2-3 компири и бил ограбен, при што крадците му ја украле вреќата додека парите ги оставиле. Тоа само го докажува наглото обезвреднување на парите.