სომხეთი

Հայաստանի Հանրապետություն
სომხეთის რესპუბლიკა

დროშა გერბი
ჰიმნი: Մեր Հայրենիք (ჩვენი სამშობლო)
დევიზი: Մեկ Ազգ, Մեկ Մշակույթ
დედაქალაქი	ერევანი 40°16′N 44°34′E
უდიდესი ქალაქი	ერევანი
ოფიც. ენები	სომხური
მთავრობა	უნიტარული რესპუბლიკა
-პრეზიდენტი	სერჟ სარქისიანი
-პრ.-მინისტრი	ტიგრან სარქისიანი
ფართობი  - საერთო    - წყალი (%)	29,800 კმ² (141-ე)     4.71%
მოსახლეობა  - 2007 სავ.  - 2001 ცენზი  - სიმჭიდროვე	3,229,900 (135-ე) 3,002,594 101 ად/კმ² (77-ე)
მშპ (ppp)  - საერთო  - ერთ მოსახლეზე	2007მიახლ. $16.83 მილიარდი  $5,700
აგი (2007)	0.775 (საშუალო) (83-ე)
ვალუტა	დრამი (AMD)
დროის სარტყელი	(UTC +4)
-ზაფხულის დრო	(UTC +5)
ქვეყნის კოდი	ARM
ccTLD	.am
სატელეფონო კოდი	+374

[რედაქტირება] სახელწოდება

• ოფიციალური: სომხეთის რესპუბლიკა.
• ეროვნული: Հայաստան; Hajastani Hanrapetutjun.
• ეტიმოლოგია: ქვეყნის სახელის სხვადასხვა ფორმები მომდინარეობს ძველსომხური ტომებისაგან - ჰაიასა, სუხმე, არმე. პირველი მათგანისგან მიღებულია სახელწოდება სომხურ ენაზე (ჰაიასტან), მეორისაგან - ქართულ ენაზე (სომხეთი), მესამისაგან - ევროპულ ენებზე (Armenia).
• ქვეყნის საერთაშორისო კოდი: AM.

[რედაქტირება] გეოგრაფია

სომხეთის რესპუბლიკა

ქვეყანა ამიერკავკასიაში, ჩრდილოეთით ესაზღვრება საქართველოს, აღმოსავლეთით - აზერბაიჯანს, სამხრეთით - ირანს, დასავლეთით - თურქეთს. ფართობი შეადგენს 29.800 კვ.კმ-ს. სომხეთის უმაღლესი მწვერვალი მთა არაგაცი (4095 მ), მნიშვნელოვანი მდინარეები - არაქსი, რაზდანი; ტბა - სევანი.

[რედაქტირება] სახელმწიფო

• სახელმწიფო სისტემა: განვითარებადი დემოკრატიული რესპუბლიკა.
• სახელმწიფოს მეთაური: პრეზიდენტი.
• მთავრობის მეთაური : პრემიერ-მინისტრი.
• საკანონმდებლო ორგანო: ერთპალატიანი პარლამენტი (131 წევრი).

[რედაქტირება] ტერიტორიული მოწყობა

ქვეყანა ადმინისტრაციულად იყოფა 11 ოლქად (მარზი). 10 მარზი + დედაქალაქი, რომელსაც ასევე მარზის სტატუსი აქვს.

ერევანი

[რედაქტირება] დემოგრაფია

• მოსახლეობა: 3,326 მლნ (2003), მათ შორის 95,7% სომეხი, 1,7% ქურთი, 1,6% რუსი. 1993 წელს აზერბაიჯანელთა აბსოლუტური უმრავლესობა ქვეყნიდან გადასახლდა.
• სახელმწიფო ენა: სომხური, სხვა ენები - რუსული (2%).
• რელიგია: ქრისტიანობა. უმრავლესობა ეკუთვნის სომხურ-გრიგორიანულ ეკლესიას (94%), სომხურ-კათოლიკური მრევლი შეადგენს 5%-ს.
• დედაქალაქი: ერევანი (1,267 მლნ).
• დიდი ქალაქები: ვანაძორი (147 ათასი), გიუმრი (125), ვაღარშაპატი (66), რაზდანი (61).

[რედაქტირება] ეკონომიკა

ქვეყანას აქვს ოქროს მცირე რეზერვი, სპილენძის, მოლიბდენის, თუთიის, ალუმინის რესურსები. საექსპორტოდ აწარმოებენ ქიმიკატებს, კვების პროდუქტებს, მანქანათმშენებლობის პროდუქციას. ეროვნული ვალუტა სომხური დრამია (AMD). მნიშვნელოვანი კურორტები: არზნი, დილიჟანი, წახკაძორი, სევანი, ჯერმუკი.

[რედაქტირება] უახლესი ისტორია

1988 წლიდან ჩართულია სერიოზულ კონფლიქტში აზერბაიჯანთან მთიანი ყარაბაღის გამო. 1991 წელს გამოაცხადა დამოუკიდებლობა. 1992 წლიდან დსთ-ს წევრია.

[რედაქტირება] კულტურა

• არქიტექტურა: ეჩმიაძინი - რელიგიური ცენტრი, ტაძართა კომპლექსი (V — VI სს.), გარნი - ციხე-სიმაგრე და ტაძარი (I ს.), გეჰარდი (მონასტერი); დვინის და ზვარტნოცის სასახლეები და ეკლესიები (III — IV სს.).
• ლიტერატურა: სომხური ეპოსი - დავით სასუნცი (IX-X ს.), გლაძორის უნივერსიტეტი.

[რედაქტირება] რესურსები ინტერნეტში

ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე:

სომხეთი

• Armenica.org
• ყველაფერი სომხეთის შესახებ

ხ • გ • რ დსთ-ის ქვეყნები
აზერბაიჯანი ·  ბელარუსი ·  თურქმენეთი ·  მოლდოვა ·  რუსეთი ·  სომხეთი ·  ტაჯიკეთი ·  უზბეკეთი ·  უკრაინა ·  ყაზახეთი ·  ყირგიზეთი

ხ • გ • რ

კავკასიის ქვეყნები და რეგიონები

აზერბაიჯანი  საქართველო  სომხეთი

ადიღე  ალანია  დაღესტანი

ინგუშეთი  კრასნოდარი  სტავროპოლი

ჩეჩნეთი  ყაბარდო-ბალყარეთი  ყარაჩაი-ჩერქეზეთი