კვიპროსი

Κυπριακή Δημοκρατία (ბერძნ.)
Kypriakī́ Dīmokratía
Kıbrıs Cumhuriyeti (თურქ.)
კვიპროსის რესპუბლიკა

დროშა გერბი
ჰიმნი: Ymnos pros tin Eleutherian
დედაქალაქი	ნიქოზია 35°08′N 33°28′E
უდიდესი ქალაქი	ნიქოზია
ოფიც. ენები	ბერძნული, თურქული
მთავრობა	საპრეზიდენტო რესპუბლიკა
-პრეზიდენტი	დიმიტრის ქრისტოფიასი
ფართობი  - საერთო	9,251 კმ² (167-ე)
მოსახლეობა  - 2007 სავ.  - სიმჭიდროვე	788,457  90 ად/კმ² (85-ე)
მშპ (ppp)  - საერთო  - ერთ მოსახლეზე	2007მიახლ. $$24.497 მილიარდი (110-ე) $$31,522 (26-ე)
აგი (2007)	0.903 (მაღალი) (28-ე)
ვალუტა	ევრო (EUR)
დროის სარტყელი	EET (UTC +2სთ.)
-ზაფხულის დრო	EET (UTC +3სთ.)
ქვეყნის კოდი	CYP
ccTLD	.cy1
სატელეფონო კოდი	+357
1ასევე .eu, როგორც ევროპის კავშირის წევრი.

[რედაქტირება] სახელწოდება

• ოფიციალური — კვიპროსის რესპუბლიკა.
• ეროვნული: ბერძნული — Κύπρος; Kypriake Dimukratia; თურქული — Kibris; Kibris Cumhuriyeti.
• ეტიმოლოგია: სახელწოდება მომდინარეობს სპილენძის ლათინური ფორმიდან cuprum, მართლაც ქვეყანა უხსოვარი დროიდანვე ცნობილია სპილენძის საბადოებით.

[რედაქტირება] გეოგრაფია

კვიპროსი არის კუნძულოვანი ქვეყანა, მდებარეობს ხმელთაშუა ზღვაში. მისი ფართობი შეადგენს 9.251 კმ²-ს, მათ შორის 37 % დღემდე მიტაცებული აქვს თურქეთს (3,355 კმ²).

[რედაქტირება] სახელმწიფო

• სახელმწიფო სისტემა — დემოკრატიული რესპუბლიკა (ბერძნული და თურქული ზონები).
• სახელმწიფოს მეთაური — პრეზიდენტი ტასოს პაპადოპულოსი (Tassos PAPADOPOULOS, 2003) ბერძნულ ზონაში და პრეზიდენტი რ. დენქთაში (Rauf R. DENKTAS, 1975) თურქულ ზონაში.
• საკანონმდებლო ორგანო — ერთპალატიანი პარლამენტი (80 წევრი) — ბერძნულ ზონაში; ერთპალატიანი პარლამენტი (50 წევრი) — თურქულ ზონაში.

[რედაქტირება] დემოგრაფია

• მოსახლეობა — 780 000 (2005), მათ შორის ბერძნები 85 % და თურქები 12 %.
• სახელმწიფო ენები — ბერძნული და თურქული.
• რელიგია — მართლმადიდებლობა და ისლამი.
• დედაქალაქი — ნიქოზია (198 + 46 ათასი, გაყოფილია ორ ნაწილად).
• ქალაქები — ლიმასოლი (149), ლარნაკა (46), ფამაგუსტა (გაზიმაუშა, 36)., პაფოსი (33).

[რედაქტირება] ეკონომიკა

• რესურსები — სპილენძი, პირიტი, აზბესტი, თაბაშირი, საშენი ხე-ტყე, მარილი, მარმარილო, თიხა.
• ექსპორტი — ტანსაცმელი, ფეხსაცმელი, ღვინო, კარტოფილი, ციტრუსები.
• ვალუტა — ევრო (2008 წლის 1 იანვრამდე — კვიპროსის ფუნტი), თურქულ ზონაში — თურქული ლირა.

[რედაქტირება] ისტორია

1963 წელს რეაქციულმა ძალებმა გამოიწვიეს შეირაღებული შეტაკება ბერძნულ და თურქულ თემებს შორის. 1974 წელს კუნძულის ჩრდილოეთში თურქეთმა გადმოსხა თავისი შეიარაღებული ძალები და მოახდინა მისი ოკუპაცია, სადაც მოგვიანებით (1976) გამოცხადებულ იქნა „ჩრდილოეთ კვიპროსის თურქული რესპუბლიკა“. ეს იყო რეაქცია იმ ძალების წინააღმდეგ, რომლებიც ცდილობდნენ კვიპროსის მიერთებას საბერძნეთისათვის. გაეროს ეგიდით 1988 წელს დაიწყო მოლაპარაკებების პროცესი ქვეყნის მომავალი გაერთიანებისათვის, რომელიც დღემდე უშედეგოდ გრძელდება. კვიპროსის ევროკავშირში გაწევრიანებამ ახალი იმპულსი მისცა პრობლემის მოწესრიგებას.

[რედაქტირება] მემკვიდრეობა

ისტორიული მუზეუმი ნიქოზიაში, ამატუსის ფინიკიური კოლონის ნაშთები, ვენეციური ციხე-სიმაგრე (XII ს.), პაფოსი, ტროოდოსის მთიანეთის ძეგლები.

ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე:

კვიპროსი

ხ • გ • რ  ევროპის კავშირის წევრი ქვეყნები  ავსტრია ·  ბელგია ·  ბულგარეთი ·  გაერთ. სამეფო ·  გერმანია ·  დანია ·  ესპანეთი ·  ესტონეთი ·  ირლანდია ·  იტალია ·  კვიპროსი · ლატვია ·  ლიტვა ·  ლუქსემბურგი ·  მალტა ·  ნიდერლანდი ·