|
|
აფხაზური ენა
აფხაზური ენა
Аҧсуа |
| მოლაპარაკეთა რაოდენობა |
600.000 |
| გავრცელებულია |
თურქეთი/საქართველო (აფხაზეთის ა.რ.) |
| ლინგვისტური კლასიფიკაცია |
ჩრდილოკავკასიური |
| დამწერლობის სისტემა |
კირილიცა |
| ოფიციალური სტატუსი |
აფხაზეთის ავტონომიური რესპუბლიკა |
| ენის კოდები |
ISO 639-1 |
აფხაზური ენა (თვითსახელწოდება აფსუა ბჷზშია; ხალხთა ენებში გამოყენებულია ქართული ფუძიდან მომდინარე სახეობა), შედის იბერიულ-კავკასიურ ენათა ჩრდილო-დასავლურ, აფხაზურ-ადიღურ ჯგუფში. გავრცელებულია ძირითადად აფხაზეთის ტერიტორიაზე.
აფხაზური ენის ხმოვანთა სისტემა მეტად მარტივია: არის ორი ძირითადი ხმოვანი - ა და ე. წ. ირაციონალური ჷ, დანარჩენი ხმოვნები - აა, ე, ი, ო, უ მიღებულია პოზიციურად. თანხმოვანთა სისტემის მიხედვით აფხაზური ენა იბერიულ-კავკასიულ ენათა შორის ყველაზე რთულად ითვლება: ახასიათბს მკვეთრები, რის საფუძველზეც იქმნება ხშულთა და, ზოგჯერ, მეორეულ ასპირატთა სამეულებრივი სისტემა. გვხვდება ფარინგალური და ლარინგალური თანხმოვნები.
[რედაქტირება] აფხაზური ანბანი კირილიცით
აფხაზური ანბანი
| ასო (კირილიცა) |
ტრანსლიტერაცია |
IPA ნიშანი |
ასო |
ტრანსლიტერაცია |
IPA ნიშანი |
| Аа |
a |
/a/ |
Мм |
m |
/m/ |
| Бб |
b |
/b/ |
Нн |
n |
/n/ |
| Вв |
v |
/v/ |
Оо |
o |
/o/ |
| Гг |
g |
/g/ |
Ҩҩ |
o̩ |
/ɥ/ |
| Гьгь |
g' |
/gʲ/ |
Пп |
p |
/pʼ/ |
| Ҕҕ |
g̍ |
/ɣ/ |
Ҧҧ |
ṗ |
/p/ |
| Ҕьҕь |
g̍' |
/ɣʲ/ |
Рр |
r |
/r/ |
| Дд |
d |
/d/ |
Сс |
s |
/s/ |
| Дəдə |
do |
/dʷ/ |
Тт |
t |
/tʼ/ |
| Џџ |
ǰ |
/dʐ/ |
Тəтə |
to |
/tʷʼ/ |
| Џьџь |
ǰ' |
/ʥ/ |
Ҭҭ |
t̢ |
/t/ |
| Ее |
e |
/e/ |
Ҭəҭə |
t̢o |
/tʷ/ |
| Ҽҽ |
c̍ |
/ʦ̢/ |
Уу |
u |
/w, u/ |
| Ҿҿ |
c̨̍ |
/ʦ̢ʼ/ |
Фф |
f |
/f/ |
| Жж |
ž |
/ʐ/ |
Хх |
x |
/x/ |
| Жьжь |
ž' |
/ʑ/ |
Хьхь |
x' |
/xʲ/ |
| Жəжə |
žo |
/ʐʷ/ |
Ҳҳ |
x̢ |
/ћ/ |
| Зз |
z |
/z/ |
Ҳəҳə |
x̢o |
/ћʷ/ |
| Ʒʒ |
ʒ |
/ʣ/ |
Цц |
c |
/ʦ/ |
| Ʒəʒə |
ʒo |
/ʣʷ/ |
Цəцə |
co |
/ʦʷ/ |
| Ии |
i |
/i, j/ |
Ҵҵ |
c̅ |
/ʦʼ/ |
| Кк |
k |
/kʼ/ |
Ҵəҵə |
c̅o |
/ʦʷʼ/ |
| Кькь |
k' |
/kʲʼ/ |
Чч |
č |
/tɕ/ |
| Ққ |
k̢ |
/k/ |
Ҷҷ |
č̢ |
/tɕʼ/ |
| Қьқь |
k̢' |
/kʲ/ |
Шш |
š |
/ʂ/ |
| Ҟҟ |
k̄ |
/qʼ/ |
Шьшь |
š' |
/ɕ/ |
| Ҟьҟь |
k̄' |
/qʲʼ/ |
Шəшə |
šo |
/ʂʷ/ |
| Лл |
l |
/l/ |
Ыы |
y |
/ə/ |
|