15. öldin

15. öldin er tímabilið frá byrjun ársins 1401 til loka ársins 1500.

[breyta] Helstu atburðir og aldarfar

Mehmet II Tyrkjasoldán lagði undir sig Konstantínópel árið 1453 og gerði hana að höfuðborg ríkis síns. Málverk eftir Gentile Bellini.

• Kínverjar könnuðu Indlandshafið með stórum flota af djúnkum undir stjórn flotaforingjans Tsjeng He 1405 til 1433.
• 1412 hófu Englendingar fiskveiðar við Ísland í stórum stíl þannig að 15. öldin er kölluð „enska öldin“ í Íslandssögunni.
• Bæheimsku styrjaldirnar stóðu milli fylgjenda kenninga Jan Hus og krossfara rómversk-kaþólsku kirkjunnar frá 1420 til 1434.
• Á Norðurlöndum stóð Kalmarsambandið veikum fótum í Svíþjóð, en konungsvaldið hélt velli og tókst að vinna sigra bæði á Þýsku riddurunum, Hansasambandinu og tímabundið gegn greifunum í Holsetalandi.
• Hundrað ára stríðinu milli Frakklands og Englands lauk með sigri Frakka 1453, tuttugu árum eftir lát Jóhönnu af Örk.
• Eftir ósigur gegn Tímúrveldinu og borgarastyrjöld í upphafi aldarinnar hóf Tyrkjaveldi röð landvinninga í Evrópu og lagði undir sig Konstantínópel 1453.
• Rósastríðið, milli ættanna York og Lancaster um konungstign í Englandi, stóð frá 1455 til 1485.
• Árið 1467 hófst Sengokutímabilið í Japan með Onin-borgarastyrjöldinni.
• Ívan mikli hætti að greiða skatt til Mongóla og tókst að standa gegn þeim við Úgrafljót 1480, sem leiddi til upplausnar Gullnu hirðarinnar og sjálfstæðis Rússa.

[breyta] Tenglar

• 15. öldin; grein í Morgunblaðinu 2000