Mongola lingui

Mongola lingui esas un grupo en Altaika linguaro. En evoluciono di Mongola lingui dicernesas tri periodi:

I. La periodo di anciena Mongola finis c. 1200. Ne existas anciena texti, ma esas konkluzita ke esis du precipua dialekti, de qui un divenis la bazo di Libro-Mongola.

II. De periodo di Meza-Mongola (1200–1500) esas prezervita multa linguala materiali. Dum Chingiz-kano e sua propaginti Mongola esis en poziciono di mondala linguo. Per estala dialekto skribita dokumenti esas komparate multa, ed esas prezervita Araba-Mongola e Persiana-Mongola vortari, quin Islamana eruditi kompilis ye 13ma e 14ma yarcenti. De sudala dialekto ne existas ula literaturala traci.

III. Periodo di nuna Mongola komencis kun Buddhana renesanco, qua produktis ampla literaturo. Mongoli turnis a Buddhani c. 1575, e pose komencis tradukar verki ek Sanskritana, Chiniana e Tibetana. Nuna lingui dividas su en estala e westala grupi.

Linguisti ne esas unanima pri klasifiko di Mongola lingui. Yen tri diferanta klasifiki ek diversa fonti.

Indexo

1 Klasifiki

[redaktar] Klasifiki

[redaktar] 1ma klasifiki

3 grupi: Estala, Westala e Altri
Estala grupo:

Dagura / Daura (multe diferas de altri; parolesas en Interna-Mongolia, Chinia)
Monguora (en Kansu di Chinia)
- Tu
- Paongan / Bao’an / Bonan
- Santa / Thung-hsiang
- Flava Uigura (Kansu di Chinia)
Mongola (7 dialekti)
- Halha Mongola (generala e literaturala linguo di Mongolia)
- Ordos / Urdus (linguo di Interna-Mongolia)
- Chahaari
- Urat
- Harchin (10 dialekti)

Westala grupo:

Oirata (en Mongolia, Sinkiang; dialekti i.a. Torguta, Dorbota)
Kalmuka (proxima ad Oirata)

Altri:

Mogola (Iranigita / Persianigita (?) restajo-linguo en Afganistano)

[redaktar] 2ma klasifiki

2 Grupi: Estala e Westala
Estala grupo:

Daguro
Monguoro (Bonan, Dongxiang, (Estala-)Yugur)
Oirata-Halha
- Halha-Buryata (Buryatana, Mongoliana)
- Oirata-Kalmika-Darhata (Darhata, Kalmika-Oirata)

Westala grupo: