Caixa de ferramentas
Os Pinos
O himno galego (Os Pinos) é o hino de Galiza como comunidade política. O texto son as dúas primeiras partes do poema Queixumes dos pinos de Eduardo Pondal, e a música é da autoría de Pascual Veiga.
Estrenouse na Habana o 20 de decembro de 1907 e, como a bandeira de Galicia, é froito da emigración. Desde 1907 até 1923, o himno galego foi cantado por rexionalistas e agraristas nos seus actos e pouco a pouco foi sendo aceptado, impoñéndose a outras propostas como o Himno da Acción Gallega. Cando se prohibiu o uso durante a ditadura de Primo de Rivera, as sociedades galegas de América intensificaron o seu interese pola súa interpretación pública. Durante Segunda República atinxiu un certo recoñecemento pero non chegou a ser himno oficial de Galicia.
Evitouse durante o franquismo e mesmo durante a etapa de aperturismo só se cantaba, como moito, en actos culturais e como unha canción máis dentro do folclore galego. Dende 1960 comeza a interpretarse de xeito máis explícito, aínda que disimulando os seus aspectos ideolóxicos. En concreto, cantábase só a primeira parte.
En 1975, mentres tiñan lugar uns actos folclóricos na festa do Apóstolo, a xente comezou a erguerse para cantalo. Ao ano seguinte instaurouse este costume de xeito definitivo na Praza da Quintana, ratificado tamén polas autoridades asistentes. A maioría dos partidos non nacionalistas asumiríano, finalmente, na campaña electoral de 1977.
A primeira gravación que se coñece do himno galego realizouna o Coro Cantigas e Aturuxos de Lugo o 19 de novembro de 1918.
Índice |
[editar] Xénese e motivos do texto
O texto do himno é froito da correspondencia que mantiveron Eduardo Pondal e Pascual Veiga en 1890, no que o compositor lle solicitaba ao escritor un texto para unha partitura que ía presentar con motivo dun certame que ía elixir o mellor himno galego para o caso que o premio resultase deserto. Logo de varias redaccións envíalle un primeiro texto que titulou Breogán. Pascual Veiga solicítalle algúns cambios na acentuación para adaptalo ritmicamente á música.
O texto definitivo publicouse xa como Os Pinos por primeira vez o 22 de maio de 1890 nun folleto do certame musical que convocara o Orfeón nº4 da Coruña para elixir a mellor Marcha Rexional Galega. O texto apareceu tamén n'A Monteira e en El Eco de Galicia da Habana. Ao final, aínda que houbo ensaios, o himno non se ha interpretar. A maioría das versións do texto derivan do texto que apareceu na número 18 da revista Galicia da Habana en 1905. En 1935 o texto integrouse na segunda edición, realizada pola RAG, de Queixumes dos pinos, base das versións modernas do texto
O motivo central do texto é que Galiza debe acordar do seu sono (apatía política) e emprender o camiño cara a libertazón. Para iso deberá escoitar a voz dos rumorosos piñeiros, ou sexa, o pobo galego como entidade nacional histórica.
O nome do país non figura en nengures no poema, como é habitual en Pondal, e fanse referencias metafóricas ao "Fogar" e á "Nazón" de "Breogán".
Ademais do celtismo e do helenismo sempre presentes na obra de Pondal, foi a súa capacidade para penetrar nos sentimentos do pobo e expresar as súas aspiracións fundamentais, o que posibilitou o seu éxito.
[editar] Letra
En 1890, cando foi escrito o poema orixinal, aínda non existía unha norma ortográfica establecida do idioma galego. A letra do himno oficializada en 1984 seguiu a normativa ortográfica vixente (Normas ortográficas e morfolóxicas do Idioma Galego) no devandito ano, polo que consecuentemente, existen certas diferencias gráficas entre a letra do himno e a versión orixinal do poema de Eduardo Pondal.
|
Letra orixinal de 1890 (Primeiro texto que se publicou d'Os Pinos, que apareceu o 22 de maio de 1890 no folleto coas obras presentadas ao certame musical convocado polo Orfeón nº 4 da Coruña que dirixía Pascual Veiga).
|
Letra de 1984
|
[editar] Véxase tamén
[editar] Outros artigos
[editar] Bibliografía
- Baldomero Cores Trasmonte, Los Símbolos Gallegos, Santiago de Compostela, 1986
- Manuel Ferreiro (2007), De Breogán aos Pinos. O texto do Himno Galego, Santiago de Compostela: Edicións Laiovento. ISBN 84-8487-132-0. (primeira edición de 1996)
- Xosé Filgueira Valverde, O Himno Galego. Da "Marcha do Reino de Galicia" a "Os Pinos", Pontevedra, 1991
- Fernando López Acuña, Pascual Veiga Iglesias, Gran Enciclopedia Gallega, vol 30
- Manuel Ferreiro, Fernando López Acuña et al., Os símbolos de Galicia, Consello da Cultura Galega, 2007
