جعبهابزار
مقطعنگاری با نشر پوزیترون
مقطع نگاری (توموگرافی) با نشر پوزیترون (به انگلیسی: Positron Emission Tomography) روشی نوین است که در علوم تشخیصی در فیزیک پزشکی بویژه پزشکی هستهای کاربرد تحقیقاتی و روزمرهٔ فراوانی دارد.
فهرست مندرجات |
[ویرایش] پت اسکن
دستگاه متداولی که این روش را جهت تصویر برداری به کار میبرد پت اسکن نام دارد و متشکل از چند هزار آشکار ساز کوچک (از نوع Bismuth Germanium و Leutetium Orthosilicate) است که بصورت انطباقی (Coincidence detection) پرتوهای گاما ۵۱۲keV تولید شده از نابودی جفتی (pair annihilation) الکترون و پوزیترون را از درون بدن بیمار آشکار سازی میکند.
پت اسکن اول بار در دانشگاه واشنگتن در سنت لوییس درسال ۱۹۷۵ بتوسط مایکل فلپس اختراع گشت.[۱] در این سیستم يک عنصر راديواکتيو با نيمه عمر کوتاه که با گرفتن پوزيترون متلاشی میشود (که به لحاظ شيميايی ملکول فعال متابوليک محسوب مي شود) به بدن بيمار تزريق مي گردد و پس از وقفه کوتاهی (جهت پخش مواد در سیستم گردش بدن) بيمار جهت تصویرگیری به داخل دستگاه اسکن منتقل میشود. مولکولی که بدين منظور استفاده مي شود فلوئورو دی اکسی گلوکز (FDG-18) میباشد.
امروزه دستگاههای پت در بیمارستانها در سرتاسر ایالات متحده و نیز در آشکارسازی و تحقیقات در زمینههایی همچون ناراحتیهای مغز و اعصاب مثل روانگسیختگی، پارکینسون، آلزایمر، و آنکولوژی کاربرد وسیع دارند.
قیمت هر دستگاه تا دو میلیون دلار تخمین زده میشود[۲] و اخیرا این دستگاهها با سی تی اسکن بصورت ترکیبی (PET/CT fusion) وارد بازار شدهاند.
از آنجایی که برای آشکار سازی تلاشی جفتی احتیاج به رادیو ایزوتوپهای با نیمه عمر کمتر از دو ساعت میباشد، پت اسکن را اغلب در مجاورت یک دستگاه شتابدهنده نصب میکنند. پر مصرف ترین این ایزوتوپها فلور-۱۸ است که نیمه عمر آن حدود ۱۱۰ دقیقهاست. خرید و نصب اینگونه شتابدهندهها خود حدود یک میلیون دلار هزینه در بر دارد.[۳]
در ایران دو دستگاه پت اسکن مشغول به کار میباشند، یکی در بیمارستان دکتر شریعتی، و دیگری در سازمان انرژی اتمی[۴]
 شماتیک نحوهٔ عملکرد سیستم پت اسکن از زمان تلاشی جفتی تا زمان نمایش بر صفحه رایانه |
 یک دستگاه پت اسکن منفرد (غیر ترکیبی) |
 نتیجهٔ ترکیب سیستمهای پت و سی تی اسکن تصویر ساختاری-دگرگشتی بالا میباشد. |
 شماتیک چگونگی آشکارسازی تصادفی در PET |
[ویرایش] آزمون استرس هسته ای
در آزمون استرس هستهای، که با PET انجام میگیرد، پزشکان مادهای رادیواکتیو را به خون تزریق میکنند، سپس با استفاده از دوربین اشعه گاما چگونگی حرکت خون در قلب را بررسی میکنند. این آزمون مشخص میکند که قلب تا چه حد قابلیت رسانیدن خون اکسیژن دار به عضله را دارد.
اغلب این آزمون را دوبار انجام میدهند، یک بار برای بررسی کارکرد قلب در حال استراحت، و بار دیگر در حال فعالیت و تحت فشار جسمی. انجام دادن دو اسکن PET ممکن است مدت زیادی (تا 5 ساعت) بطول بیانجامد، گذشته از اینکه این آزمون بیمار را در معرض مقادیر نسبتاً زیادی تششع قرار میدهد.
[ویرایش] جُستارهای وابسته
[ویرایش] منابع
- ↑ Simon Cherry, et al. Physics in Nuclear Medicine. Saunders Publishing. ۲۰۰۳. p.۳
مایکل فلپس امروزه استاد دانشگاه UCLA است. مقاله اصلی که ایشان اول بار در این زمینه به چاپ رسانیدند عبارت است از:
Phelps ME, Hoffman EJ, Mullani NA, et al. Application of annihilation coincidence detection of transaxial reconstruction tomography. J Nucl Med 16:210-215, 1975. - ↑ Paul E. Christian, et al. Nuclear Medicine and PET. Mosby Publishing. ۲۰۰۴. p.۷۷
- ↑ Paul E. Christian, et al. Nuclear Medicine and PET. Mosby Publishing. ۲۰۰۴. p.۷۷
- ↑ http://www.irsnm.org/history.htm
[ویرایش] پیوند به خارج
- What is PET
- Positron Emission Tomography
- Imaging for hope
- نگاهی گذرا بر سیستم تصویربرداری پت/سیتی (فارسی)
- Positron Emission Tomography
