ویکیپدیا:حل اختلاف
 |
این صفحه یکی از سیاستهای رسمی ویکیپدیا شمرده میشود. این سیاست در نزد عدهٔ زیادی از ویرایشگران مقبولیت دارد و تفاهم بر آن است که همهٔ کاربران ملزم به پیروی از آناند. اگر نیاز به تغییری در این صفحه حس میکنید، بدان دست یازید؛ ولی لطفاً پیش از انجام تغییرات عمده از صفحهٔ بحث برای مطرح کردن آن تغییرات و نظرخواهی در مورد آنها استفاده کنید. |
این سیاست، کارهایی را که در زمان بروز اختلاف با ویرایشگر دیگر میتوانید انجام دهید را توضیح میدهد. نکات بیشتر را در رهنمود ویکیپدیا:آداب معاشرت و مقاله ویکیپدیا:هنگام ویرایشهای داغ خونسرد باشید بخوانید.
فهرست مندرجات |
[ویرایش] گام ۱: بر مضمون تمرکز کنید
روی محتوا تمرکز کنید، نه روی ویرایشگر دیگر. ویکیپدیا بر اساس اصل بیان منصفانه، متناسب و بدون جانبداری دیدگاهها ساخته شدهاست. زمانی که در مقالهای، نقلقولی را مییابید که جانبدارانه نوشته شده یا نادرست است؛ اگر میتوانید اصلاحش کنید. اگر این کار ممکن نبود و به طور کامل با دیدگاه مطرح شده در مقالهای مخالف بودید، قبل از حذف آن، بیشتر تامل کنید. ترجیحا سعی کنید آن را با بیان موضع خود متعادل کنید. دقت کنید که منابع معتبری را ذکر کنید. متون بدون منبع، ممکن است علامتگذاری شده یا حذف شوند. در این مورد ویکیپدیا:اثباتپذیری را ببینید.
همواره تغییرات خود را توضیح دهید؛ «بهویژه» زمانی که میخواهید سایرین با شما موافقت کنند. اگر بیان توضیحاتتان در یک خط ممکن است، از خلاصه ویرایش استفاده کنید و در غیر این صورت برای بیان توضیحات بلندتر از صفحه بحث کمک بگیرید و در خلاصه ویرایش عبارت «بحث را ببینید» را بنویسید.
نوشتن بر اساس راهنمایی برای نوشتن مقاله بینقص و پیروی از سیاست دیدگاه بیطرف کمکتان خواهد کرد تا بهتر بنویسید و جانبداری خود در هنگام نوشتن را محدود کنید.
[ویرایش] گام ۲: آیا موضوع فوریت دارد؟
اگر موقعیتی نیاز به توجه فوری داشت، آن را در وپ:تام گزارش کنید یا برای حفاظت از صفحه درخواستی ایجاد کنید. مدیری این درخواست را بررسی خواهد کرد.
[ویرایش] گام ۳: خونسرد باشید
بسیاری از موقعیتها، فوری نیستند. لطفا هم به خود و هم به طرف مقابل مدتی فرصت بدهید. بهتر است نفس عمیقی بکشید و در مورد موضوع گپ دوستانهای بزنید و بگذارید مدتی از بروز آن بگذرد. نگران نباشید! همیشه میتوانید مشکل را در آینده حل کنید. (هر وقت که خواستید، میتوانید برای پیدا کردن آخرین نگارشی که روی آن کار کردهاید، به تاریخچه صفحه مراجعه کنید و آنرا با نگارش کنونی مقایسه کنید تا ببینید که آیا هنوز چیزی وجود دارد که بخواهید آن را حذف یا اضافه کنید.)
دیدگاه بلندمدت داشتهباشید. با گذشت زمان احتمالا قادر خواهید بود که بازگردید و در حالی که مشکل دیگر وجود ندارد و بدون حضور ویرایشگری که با وی اختلاف داشتید، ویرایش خود را انجام دهید. در این مدت، مقاله مورد اختلاف، رشد خواهد کرد و ممکن است سایر ویرایشگران، به موضوع علاقهمند شوند و این بار اگر باز هم موردی به وجود بیاید، دیدگاههای بیشتری وجود خواهند داشت.
این مساله به طور ویژه هنگام بروز اختلاف با تازهواردها مفید است؛ چرا که به آنها فرصت میدهد تا با سیاستها و فرهنگ ویکیپدیا آشنا شوند. روی مقاله دیگری تمرکز کنید که میتوانید در پیشرفت آن نقش سازندهای داشته باشید.
[ویرایش] گام ۴: با شخص مقابل در مورد موضوع بحث کنید
درباره موضوع در صفحهٔ بحث تبادلنظر کنید. هرگز اختلافنظر خود را در صفحه اصلی مقاله مطرح و پیگیری نکنید. با طرف مقابل از طریق صفحه بحث وی تماس بگیرید یا سوال خود را در صفحه بحث مقاله مورد نظرتان مطرح کنید. (حتی میتوانید مطالب پیشنهادی خود را در صفحه بحث ارسال کنید.)
زمانی که در مورد موضوع پیشآمده بحث میکنید، حفظ خونسردی را فراموش نکنید. اگر برخورد غیرمودبانه یا نامناسبی دیدید، در مقابل وسوسه ارسال پاسخ غیر دوستانه مقاومت کنید و مساله را شخصی نکنید. دیدگاه طرف مقابل را درنظر بگیرید و سعی کنید به زمینه مشترک برسید. فرض کنید که طرف مقابل حسن نیت دارد مگر اینکه برای خلاف آن، شاهد روشنی وجود داشته باشد.
هم در این مرحله و هم در طی فرآیند حل اختلاف، صحبت با سایرین، صرفا قسمتی از تشریفات لازم برای مراجعه به گروه دیگر نیست. عدم موفقیت در ادامه بحث با حسن نیت، نشان میدهد که شما بیشتر به دنبال جنجال بر سر اختلاف و پیشبرد نامناسب آن هستید تا حل آن. این مساله باعث میشود تا اشخاص، کمتر به نظر شما اهمیت بدهند و ممکن است مانع استفاده موثر شما از مراحل بعدی حل اختلاف گردد. در مقابل، حفظ بحث و مذاکره بین طرفین، حتی اگر بلافاصله موفق نباشد، نشان میدهد که شما به دنبال یافتن راهحلی هستید که با سیاستهای ویکیپدیا انطباق داشتهباشد.
- اطلاعات بیشتر: ویکیپدیا:مذاکره
[ویرایش] گام ۵: آتشبس
انجام مذاکره را نوعی آتشبس تلقی کنید. ویکیپدیا:آتشبس را ببینید. بد نیست در جریان مذاکره از نظرات و ایدههای دیگر کاربران خارج از بحث هم استفاده کنید؛ چون آنها هم میتوانند روند پیشرفت بحث را بدون سردرگمی و بهطور منصفانه ببینند.
[ویرایش] گام ۶: از دیگران کمک بخواهید
اگر گامهای قبل برای حل اختلاف به نتیجه نرسید، یکی از روشهای زیر را امتحان کنید. اینکه کدام راه را انتخاب میکنید یا به چه ترتیبی آنها را بهکار میگیرید، به ماهیت اختلاف نظر و ترجیحات اشخاص درگیر بستگی دارد.
- دستیاران ویرایشگر
- دستیاران ویرایشگر برای یافتن شخص باتجربهای که بتواند مشورت و بازخورد یک یه یک ارائه دهد، به ویرایشگران کمک میکند. با وجود اینکه این امکان جزیی از حل اختلاف نیست، اما برای کمک به درک بهتر روش بیان شفاف و مناسب دیدگاه شما و حرکت به سمت اجماع طراحی شدهاست. چه درگیر حل اختلاف شدهباشید و چه نشدهباشید، همیشه میتوانید برای کمک یک دستیار، درخواستی بنویسید. همچنین، دستیاران میتوانند به شما کمک کنند که بهترین راه حل اختلاف یا مشکلات را بیابید.
- نظر اصلاحی بخواهید
- سری به ویکیپدیا:درخواستهای نظر اصلاحی که محل اصلی طرح اختلاف نظرهای عمومی است بزنید.
- نظر یک شخص سوم را بخواهید
- در صورتی که در اختلاف نظری که تنها دو ویرایشگر در آنها درگیرند به عقیده بیطرفانهای احتیاج دارید به ویکیپدیا:عقیده سوم بروید.
- درباره موضوع بپرسید
- در صفحه بحث یک ویکیپدیا:ویکیپروژه موضوع-محور، سوال کنید. معمولا اینگونه پروژهها در بالای صفحه بحث مقاله فهرست میشوند.
- درباره سیاستها بپرسید
- در صفحه بحث سیاست مربوط به موضوع سوال خود را بپرسید.
- در یکی از تابلوی اعلامات مربوط تقاضای کمک کنید
- اگر اختلاف نظر شما مربوط به یکی از موضوعات زیر است، میتوانید برای گرفتن نظر سایر ویرایشگرانی که با اختلاف نظرهای مشابه آشنا هستند، در یکی از مکانهای زیر بنویسید:
- تابلوی اعلامات منابع معتبر - برای بحث در مورد اینکه آیا یک منبع معتبر است یا نه.
- تابلوی اعلامات منابع معتبر - برای هشدار در مورد امکان بروز تعارض منافع.
- تابلوی اعلامات مظنونین حسابهای زاپاس - برای درخواست کمک برای تحتتعقیبقراردادن یک حساب زاپاس
- تابلوی اعلامات زندگینامهٔ زندگان - برای هشدار در مورد مشکلات مربوط به زندگینامه شخصی که در قید حیات است.
- تابلوی اعلامات نظریههای حاشیهدار برای گزارش نظریههایی که به آنها ارزش نامتعارف دادهشدهاست.
- برای رفتار دور از نزاکت
- در صورتی که با ویرایشگرانی که رفتار به دور از نزاکت از خود نشان میدهند به مشکل برخوردید، به هشدار برای رعایت نزاکت مراجعه کنید.
- میانجیگری غیررسمی
- زمانی که احساس میکنید مسائل دارد پیچیده میشود، سعی کنید از افرادی که دارای خونسردی لازم هستند، بخواهید که در بحث مداخله و کمک نمایند. این کار ممکن است به حل مساله کمک کند. گاهی اوقات ممکن است با ارائه درخواست خود بتوانید از ویرایشگرانی که نظر سوم را ارائه کردهاند یا به تقاضای ارسال نظر اصلاحی پاسخ دادهاند بخواهید که میانجیگری کنند. گروه میانجیگری نیز برای فرونشاندن اختلاف نظرها، بدون رجوع به میانجیگری رسمی، شما را یاری خواهندکرد.
- میانجیگری رسمی
- برای اختلاف بهوجودآمده درخواست میانجیگری کنید. میانجیگری یک فرآیند داوطلبانه است که در آن اشخاصی که دیدگاه بیطرف دارند، با طرفین درگیر در اختلاف همکاری میکنند. میانجی به طرفهای اختلاف کمک میکند تا به توافقی قابل قبول برای همه دست پیدا کنند. زمانی که درخواست میانجیگری رسمی میکنید، آماده باشید که نشان دهید برای حل اختلاف نظر موجود، قبلا با استفاده از گامهای بالا تلاش خود را کردهاید. ضمنا میانجیگری زمانی امکانپذیر است که تمام طرفهای درگیر، موافق میانجیگری باشند، آن را بپذیرند و بخواهند داوطلبانه در آن شرکت کنند.
- نظرسنجی برگزار کنید
- اگر رسیدن به اجماع فقط با بحث قابل سنجش نباشد، میتوانید با نظرسنجی، موضوعات موجود در بحث را روشن کنید. دقت کنید که نظرسنجی نمیتواند اجماع ایجاد کند، ولی برای درک آن مفید خواهد بود. به همین ترتیب اگر فکر میکنید که کاربران، رسیدن به اجماع را در نظر نمیگیرند، نظرسنجی نمیتواند آنها را مجبور کند که اجماعنظر پیشنهادی شما را بپذیرند. هرچند نظرسنجی در اختلاف میتواند کاربران را در درک نقطه تعادل عقاید و مقصود اشخاص از عقایدشان کمک کند، اما ممکن است باعث شود تا ادعا گردد که نظرسنجی، ساختگی و نمایشی است. برای دیدن دلایل لزوم بحث کردن، آنهم قبل از رایگیری ویکیپدیا:رایگیری جایگزینی برای بحث نیست را ببینید.
[ویرایش] آخرین راه: داوری
اگر تمام گامهای معقول دیگر را برای حل اختلاف برداشتهاید و اختلافی که بر سر محتویات مقاله وجود دارد، هنوز رفع نشده، درخواست داوری کنید. آماده باشید که نشان دهید که برای حل اختلاف از راههای دیگر، تلاش خود را کردهاید. تفاوت داوری با میانجیگری در این است که اینبار به جای اینکه به طرفین برای رسیدن به توافق کمک شودٰ، کمیته داوری موضوع را بررسی کرده و تصمیمگیری میکند. اگر در نتیجه داوری، تصمیمی گرفته شود، از شما انتظار میرود که از آن تبعیت کنید. اگر موضوع مربوط به سوءرفتار جدی کاربری باشد، مطابق آنچه در سیاست داوری آمده، داوری میتواند منجر به عواقب بعدی نظیر قطع کامل دسترسی یک کاربر به ویرایش صفحات گردد.
- اطلاعات بیشتر: ویکیپدیا:کمیته داوری، ویکیپدیا:سیاست داوری، ویکیپدیا:درخواستهای داوری
[ویرایش] جستارهای وابسته
- ویکیپدیا:جنگ ویرایشی
- ویکیپدیا:دیدگاه بیطرف
- حل اختلاف
- ویکیپدیا:ماموت خشمگین نباشید
- ویکیپدیا:متعصب نباشید
- ویکیپدیا:نزاکت
- ویکیپدیا:اعتبار تصمیمات قبلی (Precedents)
- ویکیپدیا:اختلاف در مورد دیدگاه بیطرف
- ویکیپدیا:اختلاف در مورد صحت
|
||||||||||||||||||||||||||||||||
