جعبهابزار |
فیزیوتراپی
فیزیوتراپی برای فلج اطفال در دهه ۱۹۵۰ میلادی امریکا
فیزیوتراپی (به انگلیسی: Physical Therapy) حیطهای از پزشکی است که هدف آن پیشگیری از بیماریها، درمان، ، توانبخشی و ارتقاء سطح سلامت میباشد. واژه فیزیوتراپی از فیزیو= بدن + تراپی = درمان، بمعنای ترکیبی درمان بدن ساخته گردیدهاست.در بعضی از منابع لغت اصلی که کلمه فیزیوتراپی ازآن گرفته شدهاست کلمه physiological therapeutics میباشد. درفیزیوتراپی هدف ارتقاء عملکرد جسمانی میباشد. فیزیوتراپیست در این رشته به عنوان درمانگر شناخته میگردد. دانش فیریوتراپیست براساس شناخت آناتومی بدن و فیزیولوژی حرکت میباشد. فیزیوتراپی به عنوان یک رشته بالینی (کلینیکال) که با استفاده از امکاناتی مانند مدالیتهها (Physical Agents)، درمانهای دستی (Manual Therapy)، و تمرینات بدنی گروههای مختلف بیماری و ناتوانیها را درمان میکند. این رشته همچنین با شناسایی گروههای خاص افراد اقدام به پیشگیری از بیماریها و غربال گری ناتوانیها مینماید. [ویرایش] حیطه عملکرد فیزیوتراپیست
[ویرایش] فرآیند درمانیفرآیند درمانی در فیزیوتراپی شامل ارزیابی، تشخیص، طرح درمان، مشاوره، آموزش، اجرا، ارزیابی مجدد، و پرونده نویسی است. [ویرایش] کاربردهای فیزیوتراپیاکنون برای تمامی گروههای بیماریها همانند قلب، ریه، مثانه، سیستم اعصاب، سیستم گردش خون، زنان، اطفال، صدمات ورزشی، ارتوپدی، سوختگی و دیگر بیماریها روشهای فیزیوتراپی وجود دارد. مهمترین کاربرد فیزیوتراپی ارائه خدمات به بیماران بستری میباشد. همچنین در بخشهای ویژه کارایی بسیاری را میتوان برشمارد. [ویرایش] مداخلات درمانی که توسط فیزیوتراپیست بکارگرفته میشود
[ویرایش] زمینههای کاربردی فیزیوتراپی در بیماران بستری
یک جلسه فیزیوتراپی امروزی در آلمان.
[ویرایش] فیزیوتراپی در بیماریهای قلبی و تنفسیفیزیوتراپی در بیماران تنفسی شامل اصلاح الگوی تنفسی، تقویت عضلات سیستم تنفسی، تخلیه ترشحات داخل ریه و مجاری تنفسی، همچنین تحریک رفلکس سرفه و آموزش روشهای تنفسی و تمرینات تنفسی میباشد. برای درمان بیماران قلبی بستری شامل بهبودی وضعیت بیمار و نیز افزایش کارایی سیستم قلبی عروقی میباشد. بیماریهایی که نیاز به فیزیوتراپی تنفسی دارند عبارتاند از جراحی در ناحیه قفسه سینه، ضعف در عضلات سیستم تنفسی، شکستگی دندهها، بیماریهای تنفسی مثل پنومونی یا ذات الریه، آمبولی ریه، آبسه ریه، برونشکتازی، آتلکتازی، برونشیت مزمن، آمفیزم، و آسم و سرطان عناصر تنفسی و نیز بیماریهایی همچون ایسکمی قلبی، ترومبوفلبیت، واریس، و غیره برای تمامی جراحیها فیزیوتراپی ریه قبل و بعد از عمل جراحی توصیه شدهاست. [ویرایش] تکنیکها و مدالیته ها[ویرایش] الف: Manual Therapy درمانهای دستی
[ویرایش] ب: مدالیتهها (Physical Agents)
[ویرایش] ج: تجهیزات تمرین درمانی
[ویرایش] د: تجهیزات ارزیابی و کمکی
[ویرایش] هـ: آب درمانی (Hydro Therapy)
[ویرایش] محل کار فیزیوتراپیستکلینیکهای خصوصی ـ مراکز ورزشی ـ مراکز صنعتی ـ منزل ـ مدارس و بیمارستانها [ویرایش] جایگاه شغلی فیزیوتراپیستدر تمامی کشورها به عنوان Practitioner(نوعی پزشک) شناخته میشود و دارای دورههای تخصصی (MPT) و فوق تخصصی (Advance) است. [ویرایش] نوع آموزشدر ایالات متحده آمریکا، هندوستان، پاکستان، استرالیا [۱] و بسیاری کشورهای دیگر به عنوان دکترای حرفه ای DPT [۲] با تخصصهای مربوطه طراحی گشتهاست. در سیستمهای اروپایی این رشته به صورت مقاطع PhD، MPT، MSc، و BS طراحی شدهاست و در ایران بصورت PhD، MS، و BS طراحی گشتهاست. [ویرایش] فیزیوتراپیست به عنوان یک practitioner (نوعی پزشک)فیزیوتراپیستها بدون توجه به نوع آموزش، در تمامی کشورها بجز ایران به عنوان یک نوع پزشک practitioner شناخته میشوند.این عدم شناسایی بعلت تاریخچه فیزیوتراپی در ایران است.شاید به جرات بتوان گفت این بزرگترین سدی میباشد که در ایران مقابل این رشته قرار دارد.به هر حال تغییرات اپیدمیولوژیک بیماریها از عفونی به ناتوان کننده و همچنین فاکتورهای موثر دراقتصاد بهداشت بزرگترین عوامل تغییر به نفع فیزیوتراپی در ایران بودهاست.شاید این جمله در اینجا معنا داشته باشد:علم سرسختانه مسیر خود را از میان موانع باز میکند. [ویرایش] تخصصهای فیزیوتراپیفیزیوتراپی دارای دورههای تخصصی خاص خود است.مهمترین آنها : اکوپانچر(طب سوزنی)، اطفال، بهداشت زنان، ارتوپدی، مانوال تراپی، سالمندی، نورولوژی، طب ورزش [ویرایش] تاریخچه فیزیوتراپی درآمریکاد رسال ۱۸۹۵ میلادی همزمان با شیوع فلج اطفال در انگلستان، گروهی پزشک آمریکایی از این کشور بازدید کردند. این گروه با شیوه درمانی برخورد کردند که شامل ماساژ، تمرین درمانی، گرم کردن و... بود. این شیوه درمانی به فیزیوتراپی معروف بود. این پزشکان این شیوه درمانی را بعد از مراجعت در سیستمهای درمانی خود بکار گرفتند و سپس گروهی به نام جامعه پزشکان فیزیوتراپی آمریکا(Physiotherapy Physician society) را بوجود آوردند که اعضای آن به ۳۰۰۰۰ پزشک میرسید. این انجمن بعدها به انجمن فیزیوتراپی و رادیولوژی تغییر نام و سپس دوباره منفک شد. در ۱۹۱۳ گروهی جراح نظامی در ایالت پنسیلوانیا دستیار انی به عنوان Practitioner بکار گرفتند و به این گروه آموزشهای فیزیوتراپی را دادند و مدارک علمی به آنها واگذار شد.این گروهPractitioner در جنگ اول جهانی قوام بیشتری یافت و در سال ۱۹۲۱ میلادی انجمن فیزیوتراپی آمریکا(APTA) را راه اندازی نمودند.در سال ۱۹۲۶ میلادی مراکز معتبر آموزش فیزیوتراپی در آمریکا تعیین گشت. و در سال ۱۹۲۸ میلادی شورای فیزیوتراپی در انجمن پزشکی آمریکا(American Medical Association) راه اندازی شد.در سال ۱۹۳۵میلادی قوانین اخلاق حرفه ای(Code of Ethics) برای این گروه Practitioner تعیین شد.در سالهای جنگ دوم جهانی فیزیوتراپی در آمریکا قدرت بیشتری یافت. در سال ۱۹۴۵میلادی شورای فیزیوتراپی درAMA وهمچنین جامعه پزشکان فیزیوتراپی بنابر دلایلی استفاده از کلمه فیزیکال تراپی(Physical Therapy)و عنوان فیزکال تراپیست (Physical Therapist) را منحصر به فارغ التحصیلان رشته فیزیوتراپی کرد و پزشکانی که در این رشته فعالیت میکردند با استفاده از عنوان Physical Medicine and Rehabilitation از حیطه فیزیوتراپی کنار رفتند. نکته قابل توجه حمایت این گروه متخصص از این نسل جدید Practitionerها تحت عنوان فیزکال تراپیست یا فیزیو تراپیستها بود. درسال ۱۹۵۱میلادی مجمع جهانی فیزیوتراپی(World Confederation for Physical Therapy) راه اندازی شد. در سالهای ۱۹۶۷ میلادی با توجه به وسعت عملیات در فیزیوتراپی برای این گروه دستیار (Assistant)و کمک(Aid) بکارگیری شد. درسال۱۹۷۸میلادی اجازه دسترسی مستقیم به فیزیوتراپیستها داده شد. در سال ۱۹۸۰میلادی تحصیلات تکمیلی مانند MSc وPhD برای فیزیوتراپیستها مقدور شد. از سال۱۹۹۰میلادی تخصص ها(MPT) و فوق تخصص ها(Advance) در فیزیوتراپی راه اندازی شد. و درسال ۲۰۰۱میلادی کلیه فیزیوتراپیستها با گذراندن دورههایی اجبار به گذاردن.Dr در اول اسم خود شدند. این دورهها با اعتراض فیزیوتراپیستهای آمریکا کوتاه و تبدیل به آموزش از راه دور شد. فیزیوتراپیستهای آمریکایی تا سال ۲۰۲۰میلادی باید تغییراتی عمده در نوع عملیات و آموزش خود بدهند. [ویرایش] تاریخچه فیزیوتراپی در ایران
[ویرایش] پیشگامان فیزیوتراپی در ایرانتصویر:Hashemi.jpg
فیزیوتراپیست سید محسن هاشمی از پیشگامان فیزیو تراپی در ایران است.
سیدمحسن هاشمی ریاست قبلی انجمن فیزیوتراپی ایران www.iran-pta.com و متعلق به اولین گروه فارغ اتحصیلان فیزیوتراپی خارج از کشور(انگلستان) میباشند که بعد از اخذ دوره مدرسی در دانمارک در دانشکده علوم توانبخشی تهران تدریس کردند.ایشان ریاست دانشکده علوم توانبخشی تهران را نیز در تصدی داشتند. وی در سال ۱۳۵۳هجری شمسی مسئول کلینیک فیزیوتراپی بازیهای آسیایی و در سال۱۳۵۵هجری شمسی فیزیوتراپیست تیم ملی فوتبال ایران بودند. [ویرایش] اولینها درتاریخ فیزیوتراپی ایران- اولین عضو انجمن فیزیوتراپیست شادروان هرمز قوام ـ اولین مرکز فیزیوتراپی دولتی بیمارستان فیروزگر تهران ـ اولین مرکز فیزیوتراپی در بیمارستان خصوصی کشور بیمارستان پارس ـ اولین مرکز مطب خصوصی فیزیوتراپی در کشور فیزیوتراپی تهران ـ اولین مرکز خصوصی فیزیوتراپی توسط فارغ التحصیل ایران فیزیوتراپیست هاشم بازرگانی ـ اولین عقد قرارداد با بیمه فیزیوتراپیست هاشم بازرگانی ـ اولین عضو افتخاری انجمن خانم مارگارت جانسون از انگلستان ـ اولین فیش پرداخت حق عضویت متعلق به آقای حسین قوام - اولین فیزیوتراپیست فارغ التحصیل از مدرسه عالی فیزیوتراپی در استخدام دانشگاه خانم ناهید طریقی و زهرا طهماسب زمانیان لازم به یادآوریست که تعدادی از پیشکسوتان در تدریس به صورت قراردادی با دانشگاه در سالهای اول تأسیس همکاری نمودهاند. [ویرایش] نقش فیزیوتراپیست در حوادث غیز مترقبهوقوع حوادث وسیع با تلفات انسانی نیاز به آمادگی قبلی و مدیریت در هنگام وقوع حادثه رادارد.لذا تمامی اعضای گروههای پزشکی باید آمادگی لازم جهت مقابله باوقوع حوادث غیرمترقبه وعواقب آن راداشته باشند. یکی ازاعضای گروه پزشکی که ازابتدا در تمامی طول Disaster تا توانبخشی حضور مستمر دارد فیزیوتراپیست میباشد. حوادث غیرمترقبه به لحاظ زمانی به سه مقطع تقسیم میگردد که تمامی گروههای پزشکی باید برای آن برنامه داشته باشند. فیزیوتراپیستها نیزبرای این مقاطع زمانی دارای برنامه خاصی میباشند:
همچنین درصورت وقوعDisaster درزمان حضور فیزیوتراپیست در بیمارستان منطقه حادثه دیده، این فیزیوتراپیست دارای وظایف خاصی میباشد که باید آنرا اجرا نماید، این وظائف شامل :
[ویرایش] آشنایی با کنفدراسیون جهانی فیزیوتراپی(WCPT)ٌWCPT یک سازمان غیر انتفاعی[۳] با ۱۰۱ کشورعضو که وظایف زیر را انجام میدهد:
WCPT هر ۴ سال یک بار در یکی از کشورهای عضو، کنگره بین المللی و مجمع عمومی خود را تشکیل و در ابعاد علمی ومسا ئل مربوط به فیزیوتراپی بر قرار میکند که در کنار ارائه مقالات علمی با رای گیری در مجمع عمومی آیین نامههای مختلفی را به تصویب میرساند.در این مجمع رئیس و اعضای هیئت مدیره برای ۴ سال انتخاب میشوند. مصوبات در مجمع عمومی شامل آیین نامههای حرفهای، تعاریف، مفاهیم، شرح وظایف، اصول اخلاقی، حقوق بیمار، آموزش، درمان، و... میباشد.[۴] [ویرایش] توصیف و تعاریف WCPT از فیزیوتراپیدر پاسخ به درخواستها سیزدهمین جلسه عمومی برای توصیف فیزیوتراپی، سازمان WCPT با هدف ایجاد ساختاری که انجمنهای عضو در قسمتهای مختلف دنیا بتوانند توصیفی از فیزیوتراپی هم ارز با نیازهایشان ارایه دهند، به مشورت پرداختند. سازمان WCPT میخواهد از انجمنهای عضو حمایت کند نه این که آنها را یک شکل سازد. به همین دلیل تعریف زیر برای پاسخ به نیازهای مشخص اعضا ارائه شدهاست. که بیشتر یک بیانیهاست تا مصوبه و بنابراین برای تعدیلها و توسعه نیازهای آینده این حرفه فضای بازی میگذارد. تحقیقات جدید سبب کشف حقایق جدیدی میشوند که زمینه ساز روشهای درمانی آینده میباشند. این امر هیچ کجا بیش از درک ما از حرکات انسانی که اساس مهارتها و دانش یک فیزیوتراپیست را تشکیل میدهد، واضح نیست. مشخص است که یکتایی سهم فیزیوتراپی در مراقبتهای پزشکی در هزاره آینده باید به طور کامل تعریف شود. [ویرایش] فیزیوتراپی چیست؟
فیزیوتراپی، فراهم کننده خدمات برای مردم و جمعیتها میباشد تا حداکثر حرکت و توانایی عمل(Movement and functional ability) را در طول دوران زندگی حفظ نماید ویا توسعه داده و به حال اول بر گرداند. فیزیوتراپی شامل ارایه خدماتی است به حرکت و عملکرد فرد میباشد که توسط فرآیند پیری یا صدمات و بیماریها، مورد تهدید قرار میگیرند. حرکت(Movement) کامل و کارامد در قلب چیزی قرار دارد که از آن به عنوان سلامتی نام برده میشود. فیزیوتراپی به شناسایی و افزایش پتانسیلهای حرکتی برای بهبود، پیشگیری(Prevention)، درمان و نوتوانی، میپردازد. فیزیوتراپی شامل اثرات متقابل فیزیوتراپیست، بیمار وخانواده آنها و یا سایر افرادی میباشد که از بیمار مراقبت میکنند، بر یکدیگر میباشد، تا بتوانند پتانسیلهای حرکتی بیمار را ارزیابی کرده و در ایجاد اهداف مورد نظر همه با استفاده از دانش و مهارتهای ممتاز فیزیوتراپیست به توافق برسند. دیدگاه منحصر به فرد فیزیوتراپیست از بدن و نیازها و پتانسیلهای حرکتی آن برای رسیدن به تشخیص و استراتژی درمانی نقش اساسی دارد و تثبیت کننده هر موقعیتی میباشد که در آن خدمات ارایه میشود. این شرایط با توجه به هدف فیزیوتراپی در بهبود سلامت، پیشگیری، درمانی و بازتوانی، متغیر است.
فیزیوتراپی، خدمتی است که تنها توسط و یا با هدایت و نظارت یک فیزیوتراپیست صورت میگیردوشامل :بررسی، تشخیص، برنامه ریزی درمانی، مداخله و ارزیابی میباشد.
[ویرایش] جایگاه درمان فیزیوتراپی در کجا قرار دارد؟
فیزیوتراپی یکی از بخشهای اساسی در سیستمهای ارائه دهنده خدمات مرتبط با سلامت میباشند. فیزیوتراپیستها به شکلی مستقل از سایر افرادیکه خدمات مرتبط با سلامت ارائه میدهند و بر طبق اصول برنامههای بازتوانی و نوتوانی، برای احیای مجدد عملکرد و کیفیت بهتر زندگی در افرادیکه بدون حرکت میباشند یا نقصهای حرکتی دارند، به کار میپردازند. فیزیوتراپیستها توسط اصول اخلاقی خودشان هدایت میشوند. بنابراین آنها ممکن است درگیر یکی از اهداف زیر گردند:
فیزیوتراپیست ممکن است در مکانهای مختلفی برای رسیدن به اهدافش به کار بپردازد: درمان و بازتوانی معمولا در جامعه و مراکز مراقبتی حاد انجام میشود که ممکن است شامل موارد زیر باشد، اما تنها به آنها محدود نمیشود.
مراکز آموزشی و تحقیقاتی پیشگیری و بهبود سلامتی بیشتر در مکانهای زیر صورت می گیرد اگر چه این مراقبتها به صورت جزئی از درمان و نوتوانی در مراکز مراقبتی دیگر نیز ارائه میشوند.
[ویرایش] چه چیز فیزیوتراپی را متمایز میسازد؟
فرضهای زیر در این تعریف قرارگرفتهاند و بیانگر مبانی اساسی فیزیوتراپی میباشند.
توانایی برای حرکت، یک عنصر اساسی در سلامتی و خوب زندگی کردن میباشد. حرکت وابسته به عملکرد هماهنگ تمامی اعضای بدن در سطوح مختلف میباشد. حرکت هدفمند است و توسط فاکتورهای داخلی و خارجی تحت تاثیر قرار میگیرد. فیزیوتراپی بر اساس نیازهای حرکتی و پتانسیلهای فرد طرح ریزی میشود.
افراد میتوانند در پاسخ به فاکتورهای فیزیکی، روانی، اجتماعی و محیطی تغییر یابند. جسم، روح و روان در دیدگاه افراد نسبت به خودشان تاثیر دارد و آنها را قادر میسازد که آگاهی خود را از نیازهای حرکتی و اهداف خود توسعه دهند. اصول اخلاقی مستلزم آن است که فیزیوتراپیست استقلال بیمار یا ولی قانونی وی را برای انتخاب خدمات مورد نیاز به رسمیت بشناسد.
هدف ارتباط دو طرفه رسیدن به تفاهم دو جانبه بین فیزیوتراپیست و بیمار/خانواده وی یا شخصی که از وی مراقبت میکند و بخش مهمی از فیزیوتراپی را تشکیل میدهد. ارتباط دو طرفه پیش نیاز ایجاد تغییرات مثبت در آگاهی بدنی و رفتارهای حرکتی میباشد که ممکن است سلامتی و زندگی را بهبود بخشد. ارتباط دو طرفه اغلب مستلزم مشارکت بین تیمهایی با سطوح مختلف آگاهی است و تعیین کننده نیازها و اهداف جهت مداخلات و شناسایی فیزیوتراپی برای مشارکت فعال بیمار/خانواده وی یا شخصی که از وی مراقبت میکند، را در این فرایند، ایجاد میکند.
آموزشهای حرفهای، فیزیوتراپیستها را برای تبدیل شدن به افراد حرفهای مستقل، آماده میسازد. حفظ استقلال حرفه ای شخص فیزیوتراپیست حتی هنگامیکه با بیمار/خانواده وی یا شخصی که از وی مراقبت میکند، همکاری میکند تا به تشخیصی برسد که تعیین کننده مداخلات فیزیوتراپی مورد نیاز آنها میباشد، نیز ممکن است.
تشخیص در فیزیوتراپی نتیجه یک فرایند منطقی بالینی میباشد که منجر به شناسایی آسیبها، محدودیتهای حرکتی و تواناییها/ ناتوانیهای بالفعل و بالقوه میشود. هدف ازتشخیص، هدایت فیزیوتراپیستها در تعیین پیش آگهی و یافتن مناسب ترین استراتژی درمانی برای بیمارو اشتراک اطلاعات با آنها میباشد. برای انجام فرایند تشخیص فیزیوتراپیستها ممکن است نیازمند به گرفتن اطلاعات اضافی از سایر متخصصین باشد. چنانچه فرایند تشخیص باعث آشکار شدن یافتههایی شود که در حوزه دانش، تجربه یا تخصص فیزیوتراپیست نباشد، وی بیماررا به متخصص مناسب دیگری ارجاع میدهد.[۸] [ویرایش] دکترای حرفهای فیزیوتراپی (DPT)در سال ۲۰۰۱ با وجود بعضی از مشخصات بارز فیزیوتراپی در آمریکا مانند:شناخته شدن به عنوان نوعی پزشک (Practitioner)، دسترسی مستقیم به بیمار(Direct access)، تخصصهای فیزیوتراپی(MPT) سیستم درمانی در آمریکا جهت مداخله فیزیوتراپیستها در مراقبتهای اولیه(Primary Health Care) تمامی فیزیوتراپیستها را اجبار کرد که با گذراندن بعضی دروس حتی توسط آموزش از راه دور حروف .Dr را در اول اسم بگذارند. در سال ۲۰۰۴ فیزیوتراپیستهای هندی با پیگیری قانونی از طرف مراجع عالی قضایی توانستند حروف .Dr را در اول اسم بگذارند. مدارک دانشگاههای آمریکا در خصوص DPT در سراسر دنیا مورد قبول واقع شدهاست و بسیاری از فیزیوتراپیستها از سراسر دنیا جهت آموزش به این گونه دانشگاهها شتافتهاند. دانشگاههای سراسر دنیا در مفاد درس فیزیوتراپی تجدید نظر کرده و آن را بهDPT تغییر میدهند.دانشگاههای پاکستان، استرالیا DPT را برای سال ۲۰۰۸ عملیاتی کردهاند. در حقیقت نسل جدیدی از پزشکان با عنوان دکترای حرفهای در حال شکل گرفتن است که شاید به لحاض گستردگی دومین گروه بعدازPhysicians میباشند.شاید بتوان گفت :علم بی محابا و بی توقف به سمت تکامل میرود و هزینه آن را از موانع با تمام قدرت میگیرد. [ویرایش] منابع
[ویرایش] پیوند به بیرون |