روزه

روزه به معنی خودداری از خوردن خوراک و نوشیدن مایعات برای دوره مشخصی است. روزه بخشی از کردارهای دینی در گروهی از دینها است از جمله اسلام، مسیحیت، و دین بهائی.

[ویرایش] روزه‌داری در کتب مقدس ادیان

[ویرایش] روزه‌داری در عهد عتیق

روزه گرفتن از عبادات یهودیان بوده‌است که چندین بار در تنخ یهودی یا عهد عتیق به آن اشاره شده‌است. موسی پیش از دریافت الواح عهد از یهوه، چهل شبانه‌روز در کوه سینا روزه گرفت و از خوردن و آشامیدن پرهیز کرد.^[۱] داوود در هنگام بیماری پسرش از بت‌شابع زن اوریا،روزه گرفت.^[۲] یهوشافط پس از پیروزی یهودیه بر موآبی‌ها و عمونیان چهل روز روزه گرفت.^[۳] یوئیل^[۴] و یونس^[۵] نیز برای دور کردن خشم خدا به مردم دستور به روزه گرفتن دادند. مردخای و استر نیز از دیگر از شخصیت‌های عهد عتیق هستند که پس از فرمان هامان وزیر اخشورش برای قتل عام یهودیان چندین شبانه‌روز روزه گرفتند.^[۶]

یهودیان همچنین در روز تیشا بآو یا «نهمین روز از ماه عبری آو» که روزی است که معبد اورشلیم دو بار و در سالهای ۵۸۶ قبل از میلاد و ۷۰ میلادی، تخریب شد، به روزه داری میپردازند. این روز «شوم‌ترین روز تاریخ یهود» شناخته می‌شود.

[ویرایش] روزه‌داری در عهد جدید

بر اساس عهد جدید، فریسیان و پیروان یحیی روزه می‌گرفتند اما شاگردان عیسی روزه نمی‌گرفتند. در انجیل متی آمده‌است:

^۱۵ و شاگردان یحیی نزد وی آمده، او را گفتند که چون است که ما و فریسیان روزه می‌داریم و شاگردان تو روزه نمی‌گیرند.

^۱۶ عیسی ایشان را گفت که آیا تواند شد که پسران در عروسی غمگین گردند تا آن‌که داماد با ایشان است، لیکن آن روزی که داماد از ایشان گرفته شود آن‌گاه صائم خواهند گردید.

^۱۷ هیچ‌کس بر پیراهن کهنه پارچه کرباس نو وصله نمی‌گذارد زیرا که آن‌چه به وصله می‌گذارد،دریدگی پیراهن را زشت‌تر می‌کند.

^۱۸ یا شراب تازه را در مشک‌های کهنه می‌ریزند والا آن مشک‌ها دریده و باده ریخته شود و مشک‌ها نباشند بلکه شراب تازه را در مشک‌های نو می‌ریزند تا هر دو بمانند.

انجیل متی،باب نهم، آیات ۱۵ تا ۱۸ با این حال عیسی در بیابان، چهل شبانه‌روز روزه گرفت^[۷] و یحیی تعمیددهنده مکرر روزه می‌گرفت.^[۸] متی از عیسی نقل کرده‌است که دیو جز به دعا و روزه از جسم انسان بیرون نمی‌رود.^[۹] اما عیسی روزه ریاکاران را تقبیح می‌کرده‌است.

^۱۷ و چون روزه می‌گیرید چون ریاکاران کشیده‌رو نباشید که چهره خویش را درهم می‌کشند تا در نظر مردم روزه‌دار نمایند، به درستی به شما می‌گویم که ایشان اجر خود را گرفته‌اند.

^۱۸ لیکن تو هرگاه روزه می‌گیری، سر خود را چرب کن و روی خویش را بشوی

^۱۹ تا در نظر مردم روزه‌دار ننمایی بلکه در نظر پدر خود که پدر تو نهان را می‌داند و آشکارا تو را جزا خواهد داد.

انجیل متی،باب هفتم، آیات ۱۷ تا ۱۹

[ویرایش] روزه‌داری در ادیان

[ویرایش] اسلام

افطار روزه‌داران مسلمان در یک مسجد.

«روزه» در اسلام عبادتی است که انسان برای انجام فرمان خدا از اذان صبح تا اذان مغرب از چیزهایی که روزه را باطل میکند خودداری نماید.^[۱۰]در اسلام روزه در ماه رمضان(ماه نهم تقویم قمری) بر مسلمانان واجب شده‌است و حکم آن در آیات ۱۸۲ تا ۱۸۷ سوره بقره آمده‌است که در آن خداوند میگوید:« ای کسانی که ایمان آورده اید، روزه بر شما واجب شده همانطور که بر اقوام قبل از شما واجب شده بود، شاید با تقوا شوید.» و در خصوص روزه برگشتن آثار اطاعت در انسان را در جمله «شاید با تقوا شوید» بیان کرده است و میگوید فایده روزه تقوا است. و آن خود سودی است که عاید خود شما می شود. و هر که بخواهد به عالم طهارت و رفعت متصل شود و به مقام بلند کمال و روحانیت ارتقاء یابد، اولین چیزی که لازم است بدان ملتزم شود این است که از افسار گسیختگی خود جلوگیری کند و بدون هیچ قید و شرطی سرگرم لذت های جسمی و شهوات بدنی نباشد. و خود را بزرگتر از آن بداند که زندگی مادی را هدف بپندارد. و سخن کوتاه اینکه از هر چیزی که او را از خداوند مشغول می دارد بپرهیزد. و این تقوایی که قرآن به اشاره میکند تنها از راه روزه و خودداری از شهوات بدست می آید. و این خودداری از شهوات عبارتست از خودداری از شهوت شکم از خوردن و آشامیدن و شهوت جنسی. و اگر مدتی از این سه چیز پرهیز کنند به تدریج نیروی خویشتن داری از گناهان در آنان قوت می یابد و نیز به تدریج بر اراده خود مسلط می شوند و آن وقت در برابر هر گناهی عنان اختیار از کف نمی دهند و در تقرب به خداوند متعال دچار سستی نمیگردند. ^[۱۱]روزه در اسلام یکی از فروع عبادی بشمار می‌آید.

[ویرایش] مبطلات روزه

1. خوردن و آشامیدن
2. جماع
3. استمنا
4. دروغ بستن به خدا و پیغمبر و ائمه
5. رساندن غبار غلیظ به حلق
6. فرو بردن سر در آب
7. باقی ماندن جنابت تا اذان صبح
8. اماله کردن با مایعات
9. قی کردن عمدی ^[۱۲]

[ویرایش] مکروهات روزه

1. ریختن دوا در چشم
2. سرمه کشیدن
3. انجام کارهایی که باعث ضعف می شود مانند حمام رفتن و خون گرفتن
4. انفیه کشیدن
5. بو کردن گیاهان معطر
6. نشستن زن در آب
7. استعمال شیاف
8. ترکردن لباس بر بدن
9. کشیدن دندان
10. مسواک کردن
11. بوسیدن همسر

^[۱۳]

[ویرایش] روزه های حرام

در اسلام در چند مورد روزه گرفتن حرام است. مانند روزه عید فطر و عید قربان و نیز روزه که انسان نمی داند آخر ماه شعبان است یا اول ماه رمضان، اگر به نیت اول ماه رمضان روزه بگیرد حرام میباشد. همچنین حرام است اگر کسی که یقین یا گمان دارد روزه برایش ضرر دارد روزه بگیرد و اگر روزه بگیرد صحیح نیست. غیر از موارد بالا روزه های حرام دیگری نیز وجود دارند که در رساله ها یا کتب مفصله ذکر شده اند. ^[۱۴]

این نوشتار پیرامون اسلام خُرد است. با گسترش آن به ویکی‌پدیا کمک کنید.

[ویرایش] آئین بهائی

نوشتار اصلی را بخوانید: روزه بهائی

در تقویم بهائی هر سال شامل ۱۹ ماه ۱۹ روز است (بعلاوه ۴ یا ۵ روز در سال‌های کبیسه، که به نام ایام هاء نامگذاری شده‌است). آخرین ماه از این سال، شهرالعلاء است که بهائیان در این ماه از طلوع تا غروب خورشید از خوردن و آشامیدن پرهیز کرده و روزه می‌گیرند. در دین بهائی روزه مبارزه با هوای نفس است. کشیدن سیگار و کلا استعمال دخانیات نیز در حین روزه حرام است.

در این بین افرادی از گرفتن روزه معافند:

• مسافرین
  • مشروط بر اینکه سفر بیش از ۹ ساعت به طول انجامد.
  • کسانی که پیاده سفر می‌کنند به شرط اینکه بیش از ۲ ساعت پیاده‌روی کنند.
  • کسانی که در محلی کمتر از ۱۹ روز اقامت کنند.
  • کسانی که به قصد اقامت ۱۹ روز یا بیشتر در محلی وارد شوند فقط برای ۳ روز اول بعد از ورود از روزه گرفتن معافند.
  • کسانی که در ایام روزه به خانه خود مراجعت می‌کنند از روز ورود باید روزه بگیرند.
• بیماران
• نفوسی که سنشان متجاوز از ۷۰ سال است. این سن در دیانت بهائی به حد هرم معروف است.
• زنان باردار
• زنان شیرده
• زنان در موقع عادت ماهیانه
• شاغلین به مشاغل شاقه یا سخت. بهاءالله شارع آئین بهائی در اینباره می‌گوید: «ولکن در آن ایام قناعت و ستر لاجل احترام حکم الله و مقام صوم اولی و احب» ^[۱۵]

روزه برای نذر و عهد در غیر ماه شهرالعلاء جایز است، «ولکن حق جل جلاله دوست داشته که عهد و نذر در اموری که منفعت آن به عبادالله میرسد واقع شود» ^[۱۶]

[ویرایش] پاورقی

1. ↑ خروج ۳۴:۲۹
2. ↑ دوم سموئیل ۱۲:۱۵
3. ↑ دوم تواریخ ۲۰:۳
4. ↑ یوئیل ۱۱:۲۱
5. ↑ یونس ۳:۷
6. ↑ استر ۴:۲۱
7. ↑ متی ۴:۲؛ لوقا ۴:۲
8. ↑ لوقا ۳:۴
9. ↑ متی ۱۷:۲۱
10. ↑ رساله حسینی شیرازی صفحه ۳۲۲.
11. ↑ طباطبایی، محمد حسین. تفسیر المیزان. جلد دوم.
12. ↑ رساله مکارم شیرازی صفحه 250
13. ↑ رساله مکارم شیرازی صفحه 260
14. ↑ رساله حسینی شیرازی صفحه ۴۵۷
15. ↑ رساله سوال و جواب شماره ۷۶
16. ↑ رساله سوال و جواب شماره ۷۱

[ویرایش] منابع

• احکام دین بهائی صفحه ۷
• کتاب اقدس بندهای ۱۰ الی ۱۷
• کتاب مقدس عهد عتیق و عهد جدید، ترجمه فاضل خان همدانی، ویلیام گلن، هنری مرتن، تهران: اساطیر، ۱۳۷۹، ISBN ۹۶۴۳۳۱۰۶۸-X

• رساله سوال و جواب