برنامه هسته‌ای ایران


برنامهٔ هسته‌ای ایران، به سال ۱۳۵۳ و قرارداد ساخت نیروگاه اتمی بوشهر باز می‌گردد. ایران در سال ۱۹۵۸، به عضویت آژانس بین‌ المللی انرژی اتمی (I.A.E.A) درآمد و در سال ۱۹۶۸، پیمان عدم تکثیر سلاح‌های هسته‌ای (N.P.T) را امضا کرد و در سال ۱۹۷۰، آن را در مجلس شورای ملی به تصویب رساند. در تاریخ ۹ فوریهٔ سال ۲۰۰۳ میلادی محمد خاتمی، رئیس جمهور وقت ایران، خبر از تهیهٔ سوخت هسته‌ای توسط متخصصین ایرانی برای نیروگاه‌های هسته‌ای ایران داد و در نهایت در آوریل سال ۲۰۰۶ ایران اعلام کرد که موفق به غنی‌سازی اورانیوم به میزان ۳٫۵ درصد شده‌است.

فهرست مندرجات

[ویرایش] پیشینه

استفاده از انرژی هسته‌ای در دوران سلطنت محمدرضا شاه پهلوی مطرح شد و با ایجاد سازمان انرژی اتمی ایران آغاز پروژه راکتور اتمی بوشهر و مشارکت مالی ایران در طرح‌های فناوری سوخت اتمی فرانسه شروع شد.

[ویرایش] نیروگاه اتمی بوشهر

قرارداد ساخت نیروگاه اتمی بوشهر در تاریخ آذر/ دی ۱۳۵۳ (November ۱۹۷۴)منعقد و کار به وسیله شرکت آلمانی کرافت ورک اونیون (KWU) آغاز شد، محل ساخت آن در تاریخ اردیبهشت/خرداد ۱۳۵۴(May ۱۹۷۵) در ۱۸ کیلومتری جنوب بندر بوشهر بین دو روستای هلیله و بندرگاه انتخاب شده، در تاریخ تیر/ مرداد ۱۳۵۴ (July ۱۹۷۵)کار ساختمانی آن آغاز شد و در تاریخ ۱۴ تیرماه ۱۳۵۵ (۱۹۷۶/۰۴/۰۷) قرارداد فی مابین به امضای نهایی رسید.

در تاریخ ۱۸ دی ماه ۱۳۷۳ قرار داد تکمیل و راه اندازی واحد یک نیروگاه اتمی بوشهر به صورت مشارکتی بین ایران وروسیه منعقد گردید و در مرداد ماه ۱۳۷۷ بار دیگر این قرار داد مورد بازبینی کلی قرار گرفت و ساخت نیروگاه به صورت کلید در دست به شرکت Atom Stroy Export روسی محول شد و قرار بود تا آغاز سال ۲۰۰۰ به پایان برسد. این موعد نزدیک به ۸ سال است که به طور مداوم و به دلایل مختلف به تاخیر می‌افتد.[۱]

[ویرایش] رآکتورهای تحقیقاتی آمریکا

آمریکا در سال ۱۹۶۷، اولین رآکتور تحقیقاتی ۵ مگاواتی آب سبک را به ایران فروخت و شرکت امریکایی (AMF)، این رآکتور را در دانشگاه تهران نصب و راه‌اندازی کرد.[۲] در این راستا، راکتور ۵ مگاواتی دانشگاه تهران در امیرآباد توسط آمریکائیان تاسیس گردید.

[ویرایش] سازمان انرژی هسته‌ای ایران

در سال ۱۳۵۳، محمدرضا شاه پهلوی سازمان انرژی اتمی ایران (A.F.O.I) را تأسیس کرد و دکتر اعتماد، به ریاست آن منصوب شد. [۳]


[ویرایش] توقف در ساخت نیروگاه اتمی بوشهر

در سال ۱۳۵۹ با پیروزی انقلاب، عملیات ساخت این نیروگاه‌ها عملاً متوقف، و در طول جنگ ایران و عراق تاسیسات موجود چندین بار مورد حمله هوایی عراق قرار گرفت، که در اثر آن آسیب‌هایی به تجهیزات و ساختمان‌های موجود وارد شد.

[ویرایش] مخالفت داخلی

بنابر گفته‌های فریدون سحابی اولین رئیس سازمان انرژی اتمی بعد از انقلاب ۱۳۵۷، در اوایل انقلاب مخالفتهای زیادی باساخت نیروگاه بوشهر صورت گرفت و استفاده‌های نادرستی از وسایل موجود درانبار نیروگاه می‌شد به صورتیکه دریک مورد جهاد سازندگی برای انتقال آب از یک طرف جاده‌های محلی به طرف دیگر از لوله‌های بسیار گران قیمت و نادر از جنس تیتانیوم که در قلب نیروگاه به کار می‌رود به جای لوله‌های چدنی استفاده کرده بود که با عبور وسایل نقلیه از روی آن، لوله‌ها آسیب می‌دید، همچنین محمدعلی رجایی درآن زمان خواستار استفاده از امکانات موسسه آموزشی سازمان انرژی اتمی برای آموزش وپرورش تهران شد.[۴]

پرچم آژانس بین‌المللی انرژی اتمی
پرچم آژانس بین‌المللی انرژی اتمی

در بحبوحه جنگ ایران و عراق و کمبود شدید منابع نیرو در کشور، ایران با روی آوردن به اسپانیا و ژاپن کوشش در تکمیل پروژه بوشهر کرد که موفقیت آمیز نبود. سپس قراردادی با روسیه برای به انجام رساندن کار نیروگاه بوشهر امضا شد که کار آن هنوز ادامه دارد و چند بار زمان پایان پروژه به تعویق افتاده‌است.[نیازمند منبع]

[ویرایش] عضویت ایران در سازمان‌های بین‌المللی

ایران در سال ۱۹۵۸، به عضویت آژانس بین‌ المللی انرژی اتمی (I.A.E.A) درآمد و در سال ۱۹۶۸، پیمان عدم تکثیر سلاح‌های هسته‌ای (N.P.T) را امضا کرد و در سال ۱۹۷۰، آن را در مجلس شورای ملی به تصویب رساند.[۵]

[ویرایش] دستیابی ایران به فناوری هسته‌ای

در تاریخ ۹ فوریهٔ سال ۲۰۰۳ میلادی محمد خاتمی، رئیس جمهور وقت ایران، خبر از تهیهٔ سوخت هسته‌ای توسط متخصصین ایرانی برای نیروگاه‌های هسته‌ای ایران داد.

[ویرایش] مخالفت‌های خارجی و جنگ رسانه‌ای

پیرامون مخالفت کشورهای آمریکا، اسرائیل و برخی کشورهای غربی برخی کارشناسان بر این باورند که آمریکا در این زمینه برخوردی دوگانه و تبعیض‌آمیز داشته‌است و کشورهای غربی قصد دارند دانش غنی‌سازی را در انحصار خود داشته‌باشند و از دسترسی کشورهای جهان سوم جلوگیری می‌کنند و این در حالیست که در برابر زرادخانه‌های اتمی اسرائیل به سکوت حمایت‌آمیز خود ادامه می‌دهند.[۶]

به دلیل سیاست‌های تهدیدآمیز (همانند علیه اسرائیل[۷])، و به دلیل امکان استفاده دوگانه از این فن‌آوری در تولید تسلیحات هسته‌ای[نیازمند منبع]، ایران مورد اعتراض کشورهای دیگر بویژه دیگر اعضای آژانس بین‌المللی انرژی اتمی که ایران نیز عضوی از آن می‌باشد قرار گرفت که کشور ایران با هدف اعتمادسازی و رفع هرگونه ابهام پیرامون صلح‌آمیز بودن استفاده از فناوری هسته‌ای با بازرسی‌های آژانس انرژی هسته‌ای موافقت نمود.

در طول این مدت ایران مطابق با قوانین بین‌المللی و پادمان‌های جهانی در این زمینه، عمل کرده‌است که بازرسی آزادانه بازرسان آژانس بین‌المللی انرژی اتمی و دوربین‌های کارگذاشته شده، تمامی دال بر این ادعا هستند.[۸]

آمریکا، اتحادیه اروپا، و اسرائیل بر آنند که ایران با «کمک مخفیانه» منابع پاکستانی موفق به ساخت مراکز لازم برای تولید سوخت هسته‌ای از جمله غنی‌سازی اورانیوم شد.[۹] ایران همواره این ادعا را رد می‌کند و می‌گوید تمام برنامه هسته‌ای ایران داخلی و بر مبنایی بنیادی می‌باشد که بطور اصولی و با طرح استقلال کامل فناوری هسته‌ای از بدو انقلاب اسلامی بازسازی و اجراء شده‌است.

[ویرایش] حق قانونی ایران در استفاده از انرژی هسته‌ای

ایران با امضای پیمان عدم تکثیر سلاح‌های هسته‌ای (N.P.T) در سال ۱۹۶۸، از حق استفاده از انرژی صلح‌آمیز هسته‌ای برخوردار گشت.

این بخش خُرد است. با گسترش آن به ویکی‌پدیا کمک کنید.

[ویرایش] دستیابی ایران به چرخهٔ تولید سوخت هسته‌ای

در آوریل ۲۰۰۶ ایران اعلام کرد که موفق به غنی‌سازی اورانیوم به میزان ۳٫۵ درصد شده‌است. در اکتبر ۲۰۰۶ ایران اعلام کرد که آبشار دوم مرکزگریزهای گازی خود را راه‌اندازی کرده و در آن به غنی‌سازی اورانیوم پرداخته‌است. محمود احمدی‌نژاد عصر روز سه‌شنبه ۲۲ فروردین ۱۳۸۵ در تالار کتابخانهٔ دانشکدهٔ علوم رضوی در مشهد، دستیابی ایران به چرخهٔ تولید سوخت هسته‌ای را اعلام کرد[۱۰]:

   
برنامه هسته‌ای ایران
اینک در آستانهٔ میلاد پیامبر بزرگ اسلام(ص) و در محضر امام رضا(ع) و در این فرصت تاریخی اعلام می‌کنم در سایهٔ توجهات حضرت ولی عصر(عج) و با مجاهدت دانشمندان مؤمن و خلاق ایرانی و دعای ملت شجاع و هوشمند و همیشه در صحنهٔ ایران، چرخهٔ تولید سوخت هسته‌ای در مقیاس آزمایشگاهی کامل شده و اورانیوم با غنای مورد نیاز در ۲۰ فروردین سال جاری یعنی ۱۳۸۵ به دست جوانان ما تولید شد.
   
برنامه هسته‌ای ایران


[ویرایش] رابطه با پاکستان

در سال ۲۰۰۸ محمد البرادعی در گزارش خود در باره برنامه هسته ای ایران برای ارائه به آژانس بین‌ المللی انرژی اتمی اعلام کرد که ایران پذیرفته است که منشاء آلودگی قطعات سانتریفوژ ایران از منابع گرفته شده از پاکستان می باشد.[۱۱]آژانس قصد داشت که تجهیزات هسته ای پاکستان را دراین مورد مورد تحقیق قرار دهد که با مخالفت دولت پاکستان روبرو شد.[۱۲]در سال ۲۰۰۵ شیخ رشید احمد وزیر اطلاع رسانی پاکستان اعلام کرد که عبدالقدیرخان پدر بمب اتمی پاکستان دستگاه های سانتريفوژ اورانیوم را به ایران فروخته است.[۱۳]سازمان سیا نیز عبداقدیر خان را متهم به انتقال فناوری هسته ای به ایران کرده است.[۱۴]

[ویرایش] ایمنی

مقامات مرتبط با برنامه اتمی ایران اعلام کرده اند که در کارخانه UCF اصفهان کليه ملاحظات زيست محيطی رعايت شده است. بخش ويژه ای در بيمارستان فارابی اصفهان نیز به مصدومان هسته ای که نياز به درمان اورژانسی دارند در نظر گرفته شده است همچنین تاکنون چندین همایش برای آموزش کارکنان پزشکی در برخورد با مصدومان هسته ای در استان اصفهان برگزارشده است.[۱۵]در سال ۲۰۰۷ برخی رسا نه ها مدعی شدند که اردشير حسين پور دانشمند اتمی ایران بر اثر مسمومیت رادیو اکتیو در گذشته است[۱۶] اگرچه این ادعا توسط مقامات ایران رد شد ه است.[۱۷]

[ویرایش] جُستارهای وابسته

[ویرایش] پیوند به بیرون

[ویرایش] منابع

  1. http://www.farsnews.com/newstext.php?nn=8604060100
  2. The nuclear sphinx of tehran: Mahmoud Ahmadinejad and the State of Iran, Yossi Melman, Meir Javedanfar, ۲۰۰۸, p۸۴.
  3. معرفی سازمان انرژی اتمی ایران در یک نگاه (فارسی). تارنمای سازمان انرژی هسته‌ای ایران. بازدید در تاریخ ۱۰ مرداد ۱۳۸۷.
  4. روس‌ها نیروگاه دیگری را در بوشهر ساخته‌اند وبگاه روزنامه اعتماد، بازدید در ۸۷/۴/۱۲
  5. روز ملی فناوری، روز پر افتخار ایرانیان (فارسی). باشگاه خبرنگاران دانشجویی ایران. بازدید در تاریخ ۱۰ مرداد ۱۳۸۷.
  6. روز ملی فناوری، روز پر افتخار ایرانیان (فارسی). باشگاه خبرنگاران دانشجویی ایران. بازدید در تاریخ ۱۰ مرداد ۱۳۸۷.
  7. http://www.washingtonpost.com/wp-dyn/content/article/2005/10/27/AR2005102702221.html
  8. روز ملی فناوری، روز پر افتخار ایرانیان (فارسی). باشگاه خبرنگاران دانشجویی ایران. بازدید در تاریخ ۱۰ مرداد ۱۳۸۷.
  9. http://www.pbs.org/frontlineworld/stories/iran403/background.html
  10. دستیابی ایران به چرخهٔ تولید سوخت هسته‌ای (فارسی). تارنمای تبیان (در تاریخ ۲۴ فروردین ۱۳۸۵). بازدید در تاریخ ۱۰ مرداد ۱۳۸۷.
  11. متن کامل گزارش البرادعی درباره ایرانوبگاه شهاب نیوز،انتشار:۲۲ فوریه ۲۰۰۸،بازدید:۷ اوت ۲۰۰۸
  12. عدم همکاری پاکستان در بررسی برنامه اتمی ايرانوبگاه بی بی سی فارسی
  13. اعتراض به خبر فروش تجهيزات سانتريفوژ اورانيوم به ايرانوبگاه بی بی سی فارسی
  14. افشای جزئيات تازه درباره 'کمک عبدالقدير خان به ايران'وبگاه بی بی سی فارسی
  15. مرگ مشکوک يک دانشمند هسته ای جمهوری اسلامیوبگاه رادیو فردا
  16. Iranian nuclear scientist ‘assassinated by Mossadوبگاه ساندی تایمز
  17. Tehran denies reports on scientist's "assassinationوبگاه خبر گزاری شینهوا

این نوشتار خُرد است. با گسترش آن به ویکی‌پدیا کمک کنید.