Okzitaniera

Okzitaniera Occitan, Lenga d´òc
Non mintzatzen den:	Frantzia, Italia, Monako eta Espainia
Eskualdea:	Okzitania
Guztira hiztunak:	1.939.000
Rankina:	ez 100 mintzatuenen artean
Hizkuntza familia:	Indoeuroparra Latindarra Erromanikoa Mendebaldeko latindarra Galo-iberiarra Ibero-erromanikoa Okzitaniera
Estatus ofiziala
Hizkuntza ofiziala:	Araneko harana (Katalunia)
Araugilea:	arautu gabea
Hizkuntza kodeak
ISO 639-1:	`oc`
ISO 639-2:	`oci`
ISO 639-3:	—
Oharra: baliteke orri honek NAF fonetika ikurrak edukitzea Unicoden.

Okzitaniera edo Oc-eko hizkuntza (lenga d'òc) Okzitania izeneko kultur eskualdeko erromantze hizkuntza da.

Eduki-taula

[aldatu] Hedadura

Frantziar estatuan, Loira ibaitik hegoaldera; Italiako Alpeetako zenbait bailara, eta aranera aldaera berezian, Araneko haranean (Katalunia).

Euskal Herriari dagokionez, Baiona, Miarritze eta Angelu aldean ere hitz egiten zen, eta Nafarroa Behereko iparraldeko herri batzuetan ere bai.

Estimazioen arabera, okzitaniera 1.939.000 pertsonek hitz egiten dute, nahiz eta oso hizkuntza ahuldua den. Izaera ofiziala Araneko haranean soilik du, aranera bezala aitortua, katalana eta gaztelaniarekin batera. Okzitaniera eta katalanaren arteko berdintasun ugari daude, ahoskeran eta idazkeran.

[aldatu] Aldaerak

Okzitanieraren aldaerak

Okzitaniera hainbat aldaeratan banaturik dago. Eztabaida dago aldaera hauek okzitanieraren dialektoak diren edo hizkuntza beregainak osatzen dituzten. Hauetako batzuk estandar propioak garatu dituzte, eta beraz, hizkuntzatza har daitezke^[1].

[aldatu] Auvernhatera

[aldatu] Languedocera edo lengadocera

[aldatu] Lemosinera edo limousinera

[aldatu] Provençera

[aldatu] Niçardera

[aldatu] Vivano-alpinera edo alpinera

[aldatu] Gaskoiera

Sakontzeko, irakurri: Gaskoiera

Aranera zein biarnesa gaskoieraren aldaera dira.

[aldatu] Shuadit

Shuadit edo judeoproventzala 1977tik hiltzat jotzen da.

Azkenik, autore batzuentzat, frankoprovenzera edo arpitana hizkuntza beregaina baino, okzitanieraren aldaera izango litzateke.

[aldatu] Hezkuntza

Calandreta okzitanierazko eskolek hartzen duten izena da, Okzitania osoan zabalduta daudenak.

[aldatu] Literatura

Okzitanierazko literaturaren sustraiak Erdi Aroko trobadoreetan aurkitzen dira. Honen adibide da literatura okzitaniarraren pasarterik esanguratsuenetakoa den ondoko hau, Dante Alighierirena:

Tan m'abellis vostre cortes deman,

qu'ieu no me puesc ni voill a vos cobrire.

Ieu sui Arnaut, que plor e vau cantan;

consiros vei la passada folor,

e vei jausen lo joi qu'esper, denan.

Ara vos prec, per aquella valor

que vos guida al som de l'escalina,

sovenha vos a temps de ma dolor!