Тадж-Махал

Тадж-Махал (хіндзі ताज महल) — маўзалей-мячэць, змешчаны ў Агры, Індыя, на беразе р. Ямуна (архітэктары, верагодна, Устад-Іса і інш.). Пабудаваны па загадзе імператара Вялікіх Маголаў Шах-Джахана ў памяць аб жонцы Мумтаз-Махал, памерлай пры родах (пазней тут быў пахаваны і сам Шах-Джахан).

Усярэдзіне маўзалею размешчаныя дзве магільні — шаха і яго жонкі. На самай справе, месца іх пахавання знаходзіцца тамака жа, дзе і магільні, але пад зямлёй. Час будаўніцтва ставіцца прыкладна да 1630-1652 гг. Тадж-махал уяўляе сабой пяцікупальны будынак вышынёй 74 м. на платформе, з 4 мінарэтамі па кутах (яны злёгку нахіленыя ў бок ад магільнага склепа для таго, каб у выпадку разбурэння не пашкодзіць яе), да якога прымыкае сад з фантанамі і басейнам.

Сцены выкладзеныя з паліраванага напаўпразрыстага мармура з інкрустацыяй з самацветаў. Былі выкарыстаныя біруза, агат, малахіт, сердалік і інш. Мармур мае такую асаблівасць, што пры яркім дзённым святле ён выглядае белым, на світанку ён выглядае ружовым, а ў месяцовую ноч серабрыстым.

На будаўніцтва комплексу было запрошана больш 20 000 майстроў са ўсіх канцоў імперыі, а таксама майстры Сярэдняй Азіі, Персіі і Блізкага Усходу. На іншым беразе ракі павінен быў размяшчацца будынак-блізнюк з чорнага мармуру, але ён не быў пабудаваны. Злучаць гэтыя два будынка павінен быў мост з шэрага мармуру.

Маўзалей мае шматлікія сімвалы, утоеныя ў яго архітэктуры і планоўцы. Так, напрыклад, на варотах, праз якія заходзяць наведвальнікі Тадж-Махала ў паркавы комплекс, навакольны маўзалей, высечаная вынятка з карана, звернутая да праведнікаў і якая сканчаецца словамі «увайдзі ў мой рай». Улічваючы, што на мове маголаў таго часу слова «рай» і «сад» пішуцца аднолькава^{[Крыніца?]}, можна зразумець задуму Шаха-Джахана — пабудова рая і памяшканне ў яго межах сваёй умілаванай.

З левага боку ад магільнага склепа знаходзіцца мячэць з чырвонага пясчанніка. Справа дакладная копія мячэці. Увесь комплекс мае восевую сіметрыю. Магільны склеп мае цэнтральную сіметрыю адносна магільні Мумтаз-Махал. Адзіным парушэннем гэтай сіметрыі з'яўляецца магільня Шах-Джахана, якую тамака збудавалі пасля яго смерці.