París

París

París dende o Sacre Coeur
Toponimo ofizial	Paris
Estato	Franzia
Rechión	Isla de Franzia (capital)
Departamento	París
Destrito	Capital de 20 arrondissements
Cantón	-
Alcalde	Bertrand Delanoë, 2001-2008
Mancomunidat	-
Latitú Lonchitú	48° 51’ 44’’ Norte 2° 21’ 3’’ Este
Altaria meyana	33 m (min. 28 m, max. 130 m)
Superfizie	105,40 km²
Poblazión	2.154.600 ab. (2005)
Densidat	20.164 ab./km²
Codigo INSEE	75056 u 75101-75116
Codigo postal	75001-75020 y 75116

París ye a capital de Franzia, trescruzata por o río Sena. O monezipio de París tien 2.153.600 abitans e ye zentro d'un aria metropolitana de 12.067.000 ab., una d'as mayors d'Europa e que corresponde á la Rechión parisina u Île-de-France.

Ye a prenzipal ziudat d'o país, seu d'o gubierno zentral franzés e puesto á on se troban d'as prenzipals representazions diplomaticas d'atros estatos.

Autualmén más d'a metat d'a poblazión menor de 15 añadas tien aszendenzia forana, en particular d'orichen magrebí e d'as antigas colonias franzesas de l'Africa sozsajariana.

Contenius

[editar] Istoria

Articlo prenzipal: Istoria de París

En o sieglo III aC un pueblo zelta clamato parisii (u parisios), fortificó a isla d'a Cité, que forma o corazón d'a ziudat.

En a epoca d'o Imperio Román a ziudat teneba o nombre de Lutecia. Os romans enamplaron as mugas d'a ziudat, espezialment sobre o canto cucho d'o río Sena.

En a fortaleza d'a Bastilla que se trobaba en l'orient d'a ziudat, se enzetó ofizialment o mobimiento que se conoxe como Reboluzión Franzesa.

[editar] A ziudat mientres d'o Segundo Imperio

Baxo Napoleón III a ziudat tien a suya transformazión urbana más senificatiba. O emperador encarga á lo Barón Haussmann a execuzión d'os cambeos que estasen menester fer ta combertir París en a ziudat más muderna d'o mundo en a suya epoca.

S'espalda gran parti d'a ziudat antiga e meyebal e se pasa á los grans bulebars e edifizios mudenos, o más destacato: a Opera Garnier. Se fazioron en ista epoca importants obras publicas en a ziudat.

Iste periodo plega á la suya fin dimpués d'a cayita d'o emperador debito á la redota d'o suyo exerzito en a guerra franco-prusiana.

A Torre Eiffel.

Esposizions unibersals París estió seu mientres d'a segunda metat d'o sieglo barias esposizions en que bi eba espositors de tot o mundo. A más destacata estió en 1889 remerando lo primer zentenario d'a reboluzión. Ta iste ebento fue construyita a Torre Eiffel, que anque aberba d'estar desmontada una begata rematata la esposizión, contina autualment en o suyo plazamiento orichinal.

[editar] Sieglo XX

O sieglo XX s'enzeta con a construzión d'o metro de París. Os feitos más impotans que acayezen en a ziudat mientres d'ixe sieglo serán en muitas ocasions binculatos con o metro.

En 1940, á prenzipios d'a Segunda Guerra Mundial, a Wehrmacht d'o Terzer Reich de Hitler conquiesta a ziudat. París fue almenistrata por as fuerzas alemanas d'ocupazión, que l'albandonoron dimpués de cuatre añadas, sin causar muita destruzión, en contimparanza con atras ziudaz europeyas en ista guerra.

Desembolique urbán

Baxo l'almenistrazión d'o president François Mitterrand, en a decada d'os años 1980 e prenzipios d'os 90 a ziudat tien un nuebo empentón en o suyo urbanismo e infraestrutura. S'esbiellan seutors deprimitos d'a ziudat, sobre tot barrios d'o canto cucho e a Villette, se'n debantoron nuebos edifizios emblematicos, como a biblioteca, l'arco d'a Esfensa, o Museu d'Orsay e s'esbielló lo Museu d'o Louvre.

[editar] Economía

A rechión de París conzentra alto u baxo a cuatrena parti d'a produzión industrial de Franzia. A suya economía s'empara alazetalment en a fabricazión de maquinarias de toda mena. Ye de destacar tamién a produzión d'articlos de luxo, como l'alta custura, as xoyas e os perfumes. En o suyo puerto sobre l'Atlantico en a ziudat de Le Havre, mobiliza o cuatreno mayor bolumen de tonelache en Europa. O seutor finanziero d'o país se conzentra en ista ziudat e l'agricola se muebe mayoritariament en ista ziudat, que poseye a mayor bodega de mercanzías agricolas d'o mundo.

Franzia ye o prenzipal destín toristico en o mundo, e muitos d'os toristas besitan a suya capital.

[editar] Sistema de tresporte

O sistema de tresporte de París ye d'una eficazia destacata, ta una megalopolis d'ista grandaria. As suyas bías se mantienen en sobrebuén estau e l'unico problema ta os beíclos ye o eszeso d'os mesmos. Un eficaz sistema une os trens de redolada con o sistema de metro, que á la suya begada ye unito á un denso rete de rotas de autobuses, lo que fa que siga mui fázil mober-se por a ziudá que á más tien dos aeropuertos internazionals, dende os cualos se puet plegar á fote á lo zentro d'a ziudat.

París s'enlaza con a resta d'Europa grazias á un muderno rete d'autopistas e á lo sistema ferrobiario que cuenta con o TGV ta coneutar con os diferens puntos d'o país con Londres e dende 2007 con Fráncfort d'o Main.

[editar] Contaminazión

Autualment a ziudat tien un d'os endizes de contaminazión ambiental más alto d'Europa. Anque tien una considerable cantidat d'espazios publicos e berdes, o caos d'o tracaz e o zensurable comportamiento de parti d'a poblazión, fan que a ziudat siga menos agradable de recorrer d'o que poderba estar en birtut á los suyos atrautibos urbanisticos e istoricos.

Pasiar por a ziudat en bezicleta ye difízil si se confronta con atras capitals europeyas, debito á lo poco numero de quilometros en bías ta istos beíclos, o particular foriconismo de bels automotors e a contaminazión.

Por atra parti a promisquidat d'os propietarios de mascotas, han feito zelebre a París en as zaguers decadas. Un cada begata más alto numero de presonas bibe con animals, lo que ha feito d'a chestión e control d'os repuis organicos d'istos animals un serio.

[editar] Arte e cultura

París tien un puesto pribilechiato en l'arte e cultura á ran mundial en os zaguers sieglos. Astí han naxito mobimientos artisticos como o espresionismo, o surrealismo e o faubismo e importants feguras de l'arte e o pensamiento como René Descartes, Voltaire, Victor Hugo, Émile Zola, Alexandre Dumas (fillo), Edgar Degas, Claude Monet, Jean-Paul Sartre u Jean Renoir.

Tamién ha acullito á muitos artistas foranos como Leonardo da Vinci, Vincent van Gogh, Pablo Picasso e a escritors como Ernest Hemingway, Grabiel García Márquez e atras zelebridaz como Alexander von Humboldt.

Á más a ziudat cuenta con a mayor cantidat d'obras d'arte, dibiditas en os suyos moltiples museus e colezións pribadas. Dentro d'istos tresoros o más destacado ye a famosa Mona Lisa, una pintura de balgua incalculable. Por atra parti o patrimonio arquiteutonico de París ye unico en o mundo, denguna atra ziudat ha debantato tantos e tan baliosos edifizios d'os más destacatos arquiteutos unibersals.

[editar] Puestos destacatos

A Seu de Notre-Dame de París

[editar] Beyer tamién

[editar] Enrastres esternos

(fr) Web Ofizial d'o gubierno d'a ziudat, en franzés
(fr) / (en) Ofizina de torismo de París, en franzés e anglés

Se beigan as imachens de Commons sobre Paris.

Departamentos de Franzia
01 Ain \| 02 Aisne \| 03 Alier \| 04 Alpes d'Alta Probenza \| 05 Altos Alpes \| 06 Alpes Maritimos \| 07 Ardescha \| 08 Ardenas \| 09 Arièja \| 10 Aube \| 11 Aude \| 12 Avairon \| 13 Bocas d'o Roine \| 14 Calvados \| 15 Cantal \| 16 Charanta \| 17 Charente Maritimo \| 18 Char \| 19 Corresa \| 2A Corzega d'o Sur \| 2B Alta Corzega \| 21 Costa d'Oro \| 22 Costas d'Armor \| 23 Cruesa \| 24 Dordoña \| 25 Doubs \| 26 Droma \| 27 Eure \| 28 Eure e Loir \| 29 Finisterre \| 30 Gardon \| 31 Alta Garona \| 32 Gers \| 33 Gironda \| 34 Erau \| 35 Ille e Vilaine \| 36 Indre \| 37 Indre e Loira \| 38 Isèra \| 39 Jura \| 40 Landas \| 41 Loir e Cher \| 42 Loira \| 43 Alta Loira \| 44 Loira Atlantica \| 45 Loiret \| 46 Olt \| 47 Olt e Garona \| 48 Losera \| 49 Maine e Loira \| 50 Manga \| 51 Marne \| 52 Alto Marne \| 53 Mayenne \| 54 Meurthe e Mosela \| 55 Mosa \| 56 Morbihan \| 57 Mosela \| 58 Nièvre \| 59 Norte \| 60 Oise \| 61 Orne \| 62 Paso de Calais \| 63 Puèi Domat \| 64 Perineus Atlanticos \| 65 Altos Perineus \| 66 Perineus Orientals \| 67 Baxo Rin \| 68 Alto Rin \| 69 Roine \| 70 Alta Saona \| 71 Saona e Loira \| 72 Sarthe \| 73 Saboya \| 74 Alta Saboya \| 75 París \| 76 Sena Maritimo \| 77 Sena e Marne \| 78 Yvelines \| 79 Deux-Sèvres \| 80 Somme \| 81 Tarn \| 82 Tarn e Garona \| 83 Var \| 84 Vauclusa \| 85 Vendée \| 86 Viena \| 87 Alta Viena \| 88 Bosgos \| 89 Yonne \| 90 Territorio de Belfort \| 91 Essonne \| 92 Altos d'o Sena \| 93 Sena-San Denís \| 94 Bal d'o Marne \| 95 Bal de l'Oise Departamentos d'Ultramar : 971 Guadalupe \| 972 Martinica \| 973 Guayana Franzesa \| 974 A Reunión Territorios d'Ultramar : 975 Saint-Pierre et Miquelon \| 984 Tierras Australs e Antarticas Franzesas \| 985 Mayotte \| 986 Wallis e Futuna \| 987 Polinesia Franzesa \| 988 Nueba Caledonia Organizazión territorial franzesa : Rechions - Departamentos - Destritos - Cantons - Comunas